Uname:Linux server.sisoog.com 4.18.0-553.182.1.el8_10.x86_64 #1 SMP Mon Nov 2 15:46:42 UTC 2026 x86_64

Base Dir : /home/etesalk/public_html

User : etesalk


میدان الکترومغناطیسی – اتصال کوتاه

برچسب: میدان الکترومغناطیسی

  • انتشار یک میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    انتشار یک میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    جریان‌هایی که بر اثر میدان الکترومغناتیسی یکسوشده در بدن ایجاد می‌شوند، در بدن دارای همان تاثیری خواهند بود که جریان‌های الکتریکی طبیعی بدن هماهنگ با آن را دارند. در همین ارتباط، به نظر می‌رسد که اغلب دستگاه‌های فنی شکنجه که به نوعی با شوک الکتریکی کار می‌کنند، به احتمال زیاد بر همین اساس ساخته شده‌اند و دربردارنده‌ی فرکانس بالای یکسوشده و یا تجهیزات مدولاسیون موجی می‌باشند. تاثیر سیگنال های فرکانس بالای یکسو شده بر سامانه عصبی انسان

    .

    .

    در هر آنتنی، مانند آن‌هایی که به طور معمول در تجهیزات مخابراتی به کار گرفته می‌شوند، جریان فرکانس بالایی که از دستگاه فرستنده خارج می‌شود، با یک توالی سریع به پیش و پس روان می‌شود. در نتیجه، در اطراف آنتن، مانند هر رسانه‌ای که در آن جریانی برقرار است، در صورتی که پس از برقراریِ این جریان، اختلاف پتانسیلی (ولتاژی) در آن ایجاد شود، یک میدان مغناتیسی و همچنین یک میدان الکتریکی پدید می‌آید. در فرکانس‌های بالا، به عبارت دیگر در میدان‌های الکترومغناتیسیِ دارای تغییرات سریع، میدان‌های مذکور خود را از آنتن جدا کرده و در فضا رها می‌کنند. نظر به این که جهت این  میدان‌های الکتریکی و مغناتیسی دایم با سرعت زیاد معکوس می‌شود، ذرات دارای بار الکتریکی درون آن، به عنوان مثال الکترون‌ها و یون‌ها، دایم و هماهنگ با فرکانس بالا به پس و پیش حرکت می‌کنند. در این وضعیت، این جریان متناوب فرکانس بالا سبب گرم شدن جسم می‌شود.

    تنها هنگامی که این جریان متناوب یکسوسازی شود، به عبارت دیگر هنگامی که جریان به مدت زمان کافی در یک جهت روان باشد، تاثیرگذاری مستقیم فرآیندهای الکتریکی بر جسم ممکن می‌شود. چنین عمل یکسوسازی از 60 سال پیش در غشاهای سلولی شناخته شده است.

    اما هنگامی که جریان فرکانس بالا در یک آنتن، به جای ان که مانند معمول پیش و پس رود، تنها و تنها در یک جهت روان بشود، از این آنتن یک میدان الکترومغناتیسی منتشر خواهد شد، که منحصراً در یک سمت و سو موثر خواهد بود. در این حالت جریان نیز در رسانایی که در حیطه‌ی این میدان قرار دارد، فقط در همین سو برقرار می‌شود.

    برای این که چنین میدان الکترومغناتیسی یکسوشده‌ای انتشار یابد، باید پیش از آنتن یک دیود قرار داده شود. دیود افزاره‌ای الکتریکی است که به جریان تنها در یک جهت اجازه‌ی گذر می‌دهد. اما چون آنتن فقط می‌تواند یک بارِ الکتریکی معین را جذب کند، در انتهای آنتن وجود یک رسانای برگشتی به مولد فرکانس بالا ضرورت پیدا می‌کند. در این سمت آنتن هم به یک دیود نیاز است تا مسیر جریان‌های فرکانس بالایی را که در جهت اشتباه جاری شده‌اند، مسدود کند. برای پیشگیری از این که جریان فرکانس بالا در آنتن برقرار شود، بدون این که میدان‌های الکترومغناتیسی را در محیط انتشار دهد، به این هم احتیاج داریم که یک مقاومت اضافی به انتهای آنتن ببندیم تا در دو سر آن بتواند ولتاژی ظاهر شود. انتخاب یک مقدار اهمی در محدوده‌ی 50 اهم برای چنین مقاومتی احتمالاً بهترین نتیجه را به دست می‌دهد. البته مقدار دقیق اهمی آن با آزمایش از طریق نصب یک مقاومت متغیر (پتانسیومتر) و تنظیم دقیق آن به دست خواهد آمد.

    لازم به گفتن نیست که رسانای برگشت، خودش، نباید هیچ انتشار امواج الکترومغناتیسی داشته باشد، چرا که جریان جاری در آن در جهت مخالف جریان گذرنده در آنتن قرار دارد و با بروز چنین وضعیتی، این دو میدان الکترومغناتیسی یکدیگر را خنثی می‌کنند. بنابراین، استفاده از یک کابل هم‌محور (کواکسیال) برای رسانای برگشتی ضرورت پیدا می‌کند. زره یا «شیلد» این کابل باید به خط زمین مولد فرکانس بالا وصل شود. این خط معمولاً قطب منفی تغذیه‌ی مولد است.

    تصویر زیر چگونگی انتشار امواج الکترومغناتیسی را نشان می‌هد.

    .

    چگونگی انتشار موج الکترومغناطیسی از آنتن

    .

    محور «زِد» به منزله‌ی آنتن است. همان طور که دیده می‌شود، در یک آنتن معمولی هم میدان مغناتیسی و هم میدان الکتریکی متناوباً مقادیر مثبت و منفی می‌گیرند، طوری که ذرات باردار شده در داخل این میدان به پس و پیش در حرکت خواهند بود.

    حالا، اما، آنتنی را در نظر می‌گیریم که در هر یک از دو انتهای خود یک دیود داشته و نیز به یک کابل هم‌محور برگشتی هم تجهیز شده باشد. فرض کنیم که آنتن، همان گونه که در تصویر زیر دیده می‌شود، به کمک یک سیم پیچ تک یا چند حلقه‌ای به سیم‌پیچ مدار تشدید یک فرستنده تزویج (کوپل) شود.

    .

    چگونگی تزویج یا کوپلاژ توان الکترومغناطیسی از مولد موج به آنتن یکسوساز .

    در آنتنی که ترکیب ساختمانی آن در تصویر زیر دیده می‌شود، جریان فرکانس بالا منحصراً در یک سو روان می‌شود، زیرا دو دیود تعبیه شده در این ترکیب اجازه‌ی عبور جریان را فقط در یک جهت می‌دهند.

    .

    ساختمان آنتن برای انتشار میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    .

    روشن است که این آنتن باید روی فرکانسِ به کار رفته تطبیق یافته باشد، یعنی درازی هر دو نیمه‌ی آنتن در مجموع، اما بدون احتساب کابل هم‌محور، مثلاً برابر با نصف طول موج فرکانس رادیویی به کار رفته باشد. این که سمت و جهت آنتن صحیح هست یا خیر را می‌توان با یک چراغ رشته‌ای کوچک امتحان کرد. به این صورت که یکی از سیم‌های ارتباطی چراغ را به دست می‌گیرند و سیم اتصال دیگر آن را در طول آنتن حرکت می‌دهند. در صورتی که آنتن درست روی فرکانس مولد تنظیم شده باشد، شدت روشنایی چراغ در وسط آنتن نسبت به همه‌ی نقاط دیگر بیش‌تر خواهد بود. در آنتن ما این نقطه در محل خم 90 درجه‌ای آنتن واقع است.
    چون بخشی از تشعشعات فرکانس بالا از طریق انگشت به درون بدن فرد جریان پیدا می‌کند، این روش آزمایش فقط و فقط برای کار با مولدهای کم‌توان مناسب است، در غیر این صورت پوست و گوشت انگشتان به سرعت خواهند سوخت. در توان‌های رادیویی بالاتر از یک یا دو وات نباید سیم چراغ را در میان انگشتان نگه داشت، بلکه باید آن را از طریق یک مقاومت اهمی کوچک به زمین (خط منفی) فرستنده یا مولد یا اتصال زمین پریز برق متصل نمود.

    .

    آنتن برای انتشار میدان فرکانس رادیویی یکسوشده و تزویج آن با مدار تشدید یک مولد فرکانس بالا

    .

    گذر جریان بر حسب زمان در این آنتن مطابق تصویر زیر است. قسمت‌های هاشور‌خورده از منحنی، برقراری و عبور جریان از آنتن را نشان می‌دهند.

    .

    چگونگی تغییر دامنه ی جریان فرکانس رادیویی یکسوشده در این آنتن بر حسب زمان

    .

    نظر به این که جریان در آنتن فقط در یک جهت برقرار می‌شود، شدت میدان الکترومغناتیسی با ضربآهنگ فرکانس داده شده به آنتن تغییر می‌کند، اما «میدان همیشه یک جهت دارد». در نتیجه، همه‌ی الکترون‌ها و یون‌هایی که این میدان بر آن‌ها محاط است و در محدوه‌ی اثر این میدان قرار دارند، فقط در یک جهت به حرکت درخواهند آمد. پس تا زمانی که میدان الکترومغناتیسیِ یکسوشده باقی باشد، جریانی در این رساناها برقرار خواهد بود. همچنین، می‌توان گفت که ریخت این میدان الکترومغناتیسی به صورت تصویر زیر است.

    .

    شکل تغییرات میدان الکترومغناطیسی در این آنتن بر حسب زمان

    .

    حال، در صورتی که فرکانس فرستنده در هماهنگی با آن جریان‌های الکتریکی قرار داشته باشد که به صورت طبیعی در بدن برقرار هستند، شدت آن‌ها را تغییر خواهد داد و به عبارت دیگر به شکل مدولاسیون دامنه بر آن‌ها تاثیر خواهد گذاشت. در نتیجه، این جریان‌هایی که بر اثر میدان الکترومغناتیسیِ یکسوشده در بدن ایجاد می‌شوند، در بدن دارای همان تاثیری خواهند بود که جریان الکتریکی طبیعی بدنِ هماهنگ با آن دارند. در همین ارتباط، به نظر می‌رسد که اغلب دستگاه‌های فنی شکنجه که به نوعی با شوک الکتریکی کار می‌کنند، به احتمال زیاد بر همین اساس ساخته شده‌اند و دربردارنده‌ی فرکانس بالای یکسوشده و یا تجهیزات مدولاسیون موجی می‌باشند.

    همان طور که گفته شد، آنتن ریخت خمیده‌ی 90 درجه‌ای دارد. از یک سو، ضروری است که فاصله‌ای میان آنتن و کابل هم‌محور وجود داشته باشد، تا آنتن بتواند بدون مانع امواج را از خود منتشر کند. چنین شکلی برای آنتن یک برتری دیگر هم دارد. چون سلول‌های عصبی، و به ویژه آن رشته‌های عصبی که وظیفه‌ی انتقال علایم را به صورت سه‌بُعدی در همه‌ی بدن بر دوش دارند، میدان الکترومغناتیسی یکسوشده هم باید بتواند تا حد ممکن متناوباً در همه‌ی جهت‌ها انتشار یابد تا قادر به تاثیرگذاری بر تمام عصب‌ها باشد.

    انتقال انرژی میان آنتن یک فرستنده و آنتن یک گیرنده، که این دومی در بحث ما سلول‌ها یا رشته‌های عصبی هستند، به ویژه هنگامی موثر است که به صورت موازی نسبت به هم قرار داشته باشند، یا به عبارت دیگر دارای پلاریزاسیون یکسان باشند. هنگامی که در یک آنتن خمیده‌ی راست‌گوشه، فرکانس بالای یکسوشده روان باشد، جریان‌هایی در همه‌ی رساناهای ربع دایره‌ی محیط مقابل آن ایجاد می‌گردد.

    .

    جریان فرکانس بالای یکسوشده ی عبوری از یک آنتن با خم قائم در همه ی مسیرهای رسانا در محدوده ی ربع دایره جریان پیدا خواهد کرد

    .

    در نتیجه، برای این که بتوان همه‌ی سلول‌های عصبی و مسیرهای اعصاب را که در یک بُعد (مثلاً موازی با محور طول‌ها) قرار دارند، تحریک کرد، متناوباً به چهار عدد از این آنتن نیاز خواهیم داشت.

    .

    جریان فرکانس بالای یکسوشده ی در این آنتن در همه مسیرهای رسانا در 4 ربع دایره بر روی یک سطح جریان پیدا خواهد کرد

    .

    تصویر بالا ساختار چنین آنتن همه‌جهته‌ای را نشان می‌دهد. حال اگر بخواهیم همه‌ی ابعاد فضایی (طول و عرض و ارتفاع) را پوشش دهیم، به سه عدد از این ساختار نیاز خواهیم داشت و به این ترتیب در همه‌ی سلول‌ها و رشته‌های عصبی، گذشته از نوع قرارگیری فضایی آن‌ها، جریان القا خواهیم کرد. پس برای رسیدن به این هدف به 12 آنتن منفرد نیاز خواهیم داشت. در این ارتباط، جالب است بدانیم که برای تحریک یک کنش بالقوه در یک عصب، یک پالس جریان با طولی برابر با نیم میلی‌ثانیه کفایت می‌کند و هر سلول عصبی پس از نزدیک به دو میلی‌ثانیه دوباره آمادگی تحریک یک کنش بالقوه را پیدا می‌کند. پس اگر در مرکز ساختار آنتن بالا موتوری با جاروبک متناوباً این چهار آنتن را به مولد فرکانس بالا وصل کند، با داشتن دور موتوری برابر با 500 دور در ثانیه، یا 30هزار دور در دقیقه، به پالس‌هایی به طول نیم میلی‌ثانیه و یک نرخ تکرار پالس دو میلی‌ثانیه‌ای می‌رسیم.

    .

    طرح یک کموتاتور الکترومکانیکی برای تغذیه ی متوالی آنتن ها با سیگنال خروجی از مولد فرکانس بالا

    .

    برای تولید پالس‌های سه‌بُعدی تحریک سلول‌های عصبی، می‌توان ترتیبی را طراحی کرد که از آنتن هر بُعد یک عدد آنتن همزمان سیگنال فرکانس بالای یکسوشده دریافت کند. روشن است که برای ایجاد یک تحریک بیولوژیکی نیازی نیست که حتمی 12 آنتن به کار گرفته شود. به احتمال زیاد تعداد کمی، دو یا سه عدد که نسبت به هم دارای زاویه‌ی 90 درجه باشند، و همزمان با هم چرخه‌ی پالس-توقف را دریافت کنند، کافی خواهد بود. همچنین، احتمالاً بتوان از یک کابل هم‌محور با شیلد دوگانه استفاده کرد، طوری که لایه‌ی شیلد میانی به عنوان شیلد عمل کند و سیم مغزی کابل رسانای برگشت موج را شکل بدهد. طبعاً در این حالت هم هر دو دیود و مقاومت مطابق شماتیک در مسیر آنتن نصب می‌شوند.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

     

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-11-05 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • فرستنده‌ی بی‌سیم بدون انتشار امواج برای همه!

    فرستنده‌ی بی‌سیم بدون انتشار امواج برای همه!

    آن چه که همگان از «فرستنده‌ی بی‌سیم» درک می‌کنند، عبارت از تجهیزی است برای تولید و انتشار امواج، یعنی یک سامانه‌ی عمل‌گر یا فعال. اما تغییر دادن در میدان‌های الکترومغناتیسی، طوری که قابل آشکارسازی باشد، می‌تواند از راه دیگری نیز انجام شود از فرستنده ی پسیو می توان برای شرکت در مسابقه های رادیوآماتوری موسوم به شکار روباه هم استفاده کرد

    .

    .

    آن چه که همگان از «فرستنده‌ی بی‌سیم» درک می‌کنند، عبارت از تجهیزی است برای تولید و انتشار امواج، یعنی یک سامانه‌ی عمل‌گر یا فعال. اما تغییر دادن در میدان‌های الکترومغناتیسی، طوری که قابل آشکارسازی باشد، می‌تواند از راه دیگری نیز ایجاد شود. بر یک چنین امکانی می‌توان «فرستنده‌ی غیرفعال[1]» نام نهاد که برای به‌کارگیری و استفاده از آن هنوز قانوناً هیچ پروانه یا مجوز رسمی و اداری لازم نیست. برای دوستداران الکترونیک و مخابرات این به معنای بازشدن حوزه‌ای تازه برای پژوهش و تجربه است.

    هر فرد رادیوآماتور یا «شنیدگر رادیو[2]» با حکایت‌هایی که بعضی از قدیمی‌های برق و الکترونیک تعریف می‌کنند که گویا از نیروی میدان منتشره از ایستگاه‌های فرستنده‌ی پرقدرت موج متوسط یا موج بلندِ همجوار برای تامین روشنایی استفاده کرده‌اند، آشنا هست. افزون بر این که طبق نص صریح قانون[3]، هر گونه استفاده‌ی غیرمجاز از انرژی الکتریکیِ شبکه‌ی برق خلاف قانون و مستوجب مجازات است، باید دانست که با روش «برداشت انرژی»، می‌توان یک میدان الکترومغناتیسی غریبه را تحت تاثیر قرار داد و در آن تغییراتی را بوجود آورد.

    .

    مدار روی فیبر کوچکی با افزاره های نصب سطحی مونتاژ شده و در یک جعبه ی تمام فلزی نصب می گردد

    .

    این امر برای هر چیزی که درون یک چنین میدانی بُرده شود، معتبر است. مثلاً در رادار از بازتاب یک موج الکترومغناتیسی  استفاده می‌شود و از این طریق سرعت و جهت حرکت و موقعیت اشیاء تعیین می‌گردد.

    اما حتی یک «رادیوی کریستالی» یا به عبارت دیگر یک «رادیو گوشی» ساده هم برای دریافت ایستگاه‌های فرستنده‌ی موج متوسط، از میدان الکترومغناتیسی آن‌ها مقداری انرژی را برداشت می‌کند که بتواند گوشی را، بدون استفاده از یک منبع تغذیه‌ی اضافی، به کار بیاندازد.

    این موضوع بر میدان حاضر در پیرامون آنتن هر گیرنده نیز تاثیراتی دارد. حتی یک دستگاه «گرید دیپ متر[4]» نیز «فرکانس تشدید مدار تانک» در یک نوسان‌ساز را از طریق آشکارکردنِ میزانِ جذب انرژیِ منتشره از ژنراتورش توسط مدار تحت آزمایش تعیین می‌کند.

    .

    محدود‌کردن برداشت انرژی به «انتقال داده در میدان نزدیک»

    از همین اثر در نقل و انتقال داده‌ها از و به کارت‌های هوشمند بانکی و مانند آن‌ها، توسط فن‌آوری «انتقال داده در میدان نزدیک» (NFC)[5] ، استفاده به عمل می‌آید. در این کاربرد یک مدار مجتمع الکترونیکی کوچک، یک «تراشه[6]» در داخل کارت، دامنه‌ی یک میدان الکترومغناتیسی را، که توسط یک «مولد موج» در درون دستگاه خودپرداز تولید می‌گردد، «مدوله» می‌کند. این مولد موج (سیگنال ژنراتور)، همزمان، انرژیِ جذب‌شده یا ضریب بازتابش موج را درک و اندازه‌‌گیری می‌کند. در این مثال، «تغییرات در شدتِ جذب امواج»، داده‌هایی را که بر موج بازتاب مدوله شده‌اند، نمایندگی می‌کنند. البته، این فرآیند، درست مانند حالت دیپ‌متر، تنها در فاصله‌هایی که از حدود 10 سانتی‌متر بیش‌تر نیستند، عمل می‌کند.

    .

    اصول کار مدار ما

    با وجود این که رادیوآماتورها و دوستداران مخابرات بی‌سیم اغلب به شرح و بسط مفصّل آنتن‌ها تمایل دارند، اما چنین رساله‌ای برای ساختن فرستنده‌ی غیرفعالی که در این‌جا ارایه شده، هیچ ضرورتی ندارد. پیش از هر چیز یک آنتن مورد نیاز است تا بتوان «انرژی» منتشره از یک میدان متغیر الکترومغناتیسیِ در دسترس را به وسیله‌ی آن به صورت تناوبی (نه یکنواخت و دایمی) برداشت کرد. در کنار آن، «شاهدی» لازم است که در مقایسه با «ان.اف.اس.» چند برابر حساس‌تر باشد. در این‌جا یک واکی-تاکی کوچک اف.ام. کاملاً کفایت می‌کند.

    تغییر میدان می‌تواند مثلاً از طریق حرکت‌دادن آنتنی در یک میدان الکترومغناتیسی کمکی انجام گیرد یا خیلی ساده‌تر، وقتی آنتن، در نقطه‌ی اتصالات‌اش (فیش آنتن که محل برداشت انرژی است) توسط یک مولد ضربان‌های الکتریکی (پالس ژنراتور) به صورت تناوبی اتصال‌کوتاه و سپس رفع‌اتصال‌کوتاه شود. همچنین، سوئیچ‌کردن میان دو آنتن برداشت‌کننده که فاصله‌ی مکان استقرارشان از یکدیگر بیش‌تر از «لاندا دوّم» نباشد نیز قابل تصور است و احتمالاً حتی بُرد فرستنده‌ی غیرفعال را در یک محور به حداکثر هم خواهد رساند، زیرا «تراکم اعوجاج[7]» در میدان بیش‌تر می‌شود.

    همچنین، بر اثر این عملِ کلیدگری، از یک طرف بر اثر اُفت شدت میدان محلی به واسطه‌ی زیرِ بار رفتن آنتن (رفع حالت اتصال کوتاه) یک مدولاسیون دامنه‌ی القایی بوجود می‌آید، و از طرف دیگر بر اثر خارج شدن آنتن از زیر بار (اتصال کوتاه شدن فیش آنتن) یک مدولاسیون فرکانس ایجاد می‌گردد، چرا که موقعیت استقرار خطوط میدان مربوط به میدان کمکی کمی منحرف می‌گردد (تصویر زیر را ببینید).

    .

    اعوجاج یک میدان کمکی به عنوان تابعی از فاصله ی یک آنتن قطع و وصل شونده در مرکز

    نمایش اعوجاج یک میدان کمکی به وسیله‌ی خطوط شطرنجی، به عنوان تابع فاصله از محل آنتنِ برداشت انرژی که در مرکز (x=0 , y=0) قرار دارد؛ بدون برداشت انرژی (اتصال‌کوتاه‌شدن آنتن) گستره‌ی میدان کاملاً تخت و صاف بوده و مقدار «دامنه‌ی فرکانس پایین» به صورت پایدار صفر خواهد ماند.

    .

    هر دو پدیده را می‌توان توسط یک گیرنده به عنوان شاهد، مثلاً با یک واکی‌تاکی در نزدیکی آنتنِ برداشت‌کننده‌ی انرژی روی فرکانسِ میدانِ کمکی به روشنی آشکار و اثبات کرد.

    «درجه‌ی مدولاسیون[8]» و نیز «انحراف فاز[9]» به فاصله‌ی میان فرستنده‌ی غیرفعال و گیرنده‌ی شاهد بستگی دارد، به نحوی که توسط آزمایشی ساده از روی شدّت صدا می‌توان حتی جهت میدان نسبت به سمت آنتن سوئیچ‌شونده را به دست آورد. با یک «آنتن جهت‌دار[10]»، مثلاً یک «آنتن یاگی[11]» و یا یک «آنتن HB9CV[12]» موسوم به «آنتن سوییسی» این کار به صورت موثرتری انجام‌پذیر است. فاصله یا بُرد قابل‌دسترسی به «نسبت سیگنال به نویز» دامنه‌های دمدوله‌شده – یا مدولاسیون فرکانس و به ابعاد ساختار آنتن سوئیچ‌شونده بستگی دارد.

    در فاصله‌ها یا بُردهای دورتر، سیگنال کلیدگریِ (در محدوده‌ی فرکانس‌های کم یا صوتی) دمدوله‌شده زیر پوششی از نویز زمینه‌ایِ فرکانس کم گیرنده واقع می‌شود و در نتیجه دیگر قابل آشکارسازی و شناسایی نخواهد بود. از لحاظ نظری، اما با پایین رفتن این اثر، اعوجاج میدان در تمام فضا و محیط همچنان وجود خواهد داشت.

    .

    مقایسه با «آنتن فریتی[13]»

    با این واقعیت که میدان‌های الکترومغناتیسی پس از انتشار می‌توانند «خم شوند» آشنا هستیم و این پدیده را از نحوه‌ی کار آنتن‌های فریتی می‌شناسیم. آنتن فریتی میدان‌های مغناتیسی را «دسته می‌کند» و به‌علاوه همچنین میدان الکتریکی را که به واسطه‌ی «مقاومت میدان» Zw=376.73 Ohm از میدان مغناتیسی غیرقابل‌تجزیه است نیز به آن پیوند می‌دهد، چون خطوط میدان واقع در نزدیکی مواد فریتی، به واسطه‌ی مقاومت مغناتیسی، Rm، پایین‌ترِ این مواد (µr>1) ارجح هستند.  به این دلیل میدان الکترومغناتیسیِ نزدیک به آنتن فریتی ناگزیر «خم می‌شود». در نتیجه، آنتن فریتی از «سطح مفید آنتنی» (Aeff) بزرگ‌تری در مقایسه با یک سیم‌پیچ هوایی (بدون هسته‌ی فریت µr=1) با همان اندازه‌های فیزیکی برخوردار است.

    البته در یک گیرنده‌ی موج متوسط فقط چگالی فلوی مغناتیسی (B) در ماده‌ی فریتی مورد استفاده قرار می‌گیرد، که موجب حصول «ولتاژ آنتن» بزرگ‌تری می‌شود.

    اگر بتوان یک آنتن فریت را با سرعت کافی چرخاند و همزمان با یک گیرنده‌ی دوم در نزدیک آن به یک ایستگاه فرستنده‌ی دلخواه گوش داد، می‌توان علاوه بر صدای آن ایستگاه، فرکانس چرخش آنتن فریتی را هم رصد و کشف کرد. این که در این‌جا همزمان یک مدولاسیون دامنه پیدا می‌شود، روشن است، زیرا از این اثر و تغییر دادن جهت آنتن فریتی برای دریافت حداکثری رادیویی استفاده می‌شود. اما در محدوده‌های نزدیک این پدیده همچنین یک مدولاسیون فرکانس هم پیدا می‌شود که حاصل اعوجاج در خطوط میدان آنتن است.

    .

    مدار پیشنهادی

    تصویر زیر نشان می‌دهد که چقدر یک فرستنده‌ی غیرفعال می‌تواند ساده باشد. این مدار از یک مولد صوتی (فرکانس پایین) تشکیل شده که با استفاده از یک آی.سی. تایمر معمولی از نوع 555 ساخته می‌شود.

    .

    مدار یک فرستنده ی غیرفعال ساده با راه اندازی خودکار پس از وصل آنتن به آن

    .

    سیگنال خروجی از این مدار از طریق یک دیود و خازن 1 و یک مقاومت 47 اهمی یک آنتن را به صورت تناوبی سوئیچ می‌کند. مقاومت مستقیم (RD) دیود 1 که بر اثر عبور جریان مستقیم (فوروارد) 2 میلی‌آمپری ظاهر می‌شود، با تقریب خوبی در محدوده‌ی 50 اهم قرار دارد که با اتصالات SO239 آنتن هماهنگ می‌باشد.

    ترانزیستور 1 به عنوان کلید قطع/وصل کلّ مدار عمل می‌کند. این ترانزیستور مدار را هنگامی که یک آنتن با مقاومت اهمی پایین (مانند دیپل‌های خمیده، آنتن‌های کواکسیال معروف به «بازوکا»، و آنتن‌های حلقه مغناتیسی) به آن وصل شود، فعال می‌کند. بنابراین، این مدار با یک آنتن میله‌ای کار نخواهد کرد.

    خازن 1 از تداوم تغذیه‌ی مدارِ کلید با ولتاژ، پس از خارج کردن آنتن از مدار، جلوگیری می‌کند. این خازن همراه با مقاومت‌های 2، 3 و 4 و  دیود 1 باید خیلی فشرده در نزدیکی فیش مادگی SO239 متمرکز قرار داده شوند تا هیچ‌گونه مولفه‌ی رآکتانس ناخواسته‌ی دیگری پدیدار نشود. با داشتن ظرفیت 1 نانوفاراد برای خازن 1، بُردی در حدود 2 متر به دست می‌آید. با فرکانس‌های پایین‌تر، مثلاً برای رسیدن به بُرد 10 متر، بایستی برای این خازن ظرفیت بیش‌تری انتخاب کرد (خازن سرامیکی با ظرفیت از 10 نانوفاراد به بالا) که مولفه‌ی رآکتانس آن در مقایسه با امپدانس 50 اهمی آنتن، کوچک باشد.

    .

    فرستنده‌ی غیرفعال شکار روباه

    مسابقه‌های موسوم به «شکار روباه[14]» مسابقات مفرّحی در محیط باز و در طبیعت است که در میان رادیوآماتورهای جهان مرسوم می‌باشد (فیلمی را در این زمینه ببینید) و طی آن محل اختفای یک یا چند فرستنده‌ی کوچک (روباه) پنهان شده در یک جنگل یا بیشه‌زار توسط رادیوآماتورها (شکارچیان) به کمک گیرنده‌ها و آنتن‌های جهت‌یاب پیدا می‌شود. این مسابقه علاوه بر جنبه‌ی علمی چهره‌ای ورزشی هم دارد.

    .

    صحنه ای از یک مسابقه ی رادیوآماتوری شکار روباه که در آن یک شرکت کننده با آنتن جهت یاب در تلاش یافتن سریع فرستنده ی مخفی است.

    .

    مدار معرفی شده در این مقاله نیز می‌تواند در این مسابقات مورد استفاده قرار گیرد. بر خلاف شکارهای معمول روباه، شکارچی در این حالت باید خودش یک میدان کمکی مدوله نشده را روی یک فرکانس دلخواه درست کند که آنتنِ سوئیچ شونده در آن فرکانس در حالت تشدید قرار داشته باشد تا بتواند اعوجاج میدان محسوسی ایجاد کند. همزمان، شکارچی به سیگنال کمکی خودش به کمک یک گیرنده‌ی FM در محدوده‌ی فرکانس روباه گوش فرا می‌دهد.

    .

    فیبر مدار چاپی و باتری 9 ولتی در یک جعبه از جنس آلومینیوم ریختگی نصب می شود

    .

    همچنین، این موضوع نیز امکان‌پذیر است که چندین فرستنده‌ی غیرفعال با فرکانس کلیدگری‌های متفاوت در مکان‌هایی با فاصله‌ی اندک از یکدیگر مورد استفاده قرار گیرند و عملاً بتوان آن‌ها را به طور جداگانه از هم تشخیص داد.

    .

    .

    منابع:

    پایگاه اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور

    ویکیپدیا

    .

    .

    پانویس ها:

    [1]   فرستنده‌ی پسیو Passive Transmitter

    [2]   Radio Listener  

    [3]   قانون مجازات استفاده کنندگان غیرمجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز

    ماده ١ـ هر شخصی بدون دریافت انشعاب قانونی آب، برق، گاز و شبکه فاضلاب و اشتراک خدمات ارتباطی و فناوری اطلاعات مبادرت به استفاده از خدمات مزبور نماید و یا با داشتن انشعاب مبادرت به استفاده غیرمجاز نماید، علاوه بر الزام به پرداخت بهای خدمات مصرفی و جبران خسارت و سایر حقوق مربوطه به شرح زیر جریمه می شود؛

    الف ـ در خصوص مصارف خانگی به جزای نقدی درجه شش موضوع ماده (١٩) قانون مجازات اسلامی مصوب ١/٢/١٣٩٢ و در مصارف غیرخانگی به یک تا دو برابر بهای خدمات مصرفی.

    پ ـ در صورت تکرار حسب مورد به حداکثر جریمه مقرر در بند (الف) و قطع انشعاب به مدت سه ماه تا شش ماه.

    ماده ٢ـ هر شخصی به هر طریق مبادرت به هر نوع تصرف یا تغییری در وضعیت دستگاه‌های اندازه‌گیری آب، برق، گاز، تلفن و یا شبکه فاضلاب نماید، به نحوی که منجر به اخلال در کارکرد صحیح و ثبت ارقام مصرفی شود. علاوه بر الزام به اعاده وضع به حال سابق، به پرداخت بهای خدمات مصرفی و جبران خسارت و جزای نقدی درجه شش موضوع ماده (١٩) قانون مجازات اسلامی مصوب می‌گردد.

    تبصره ١ـ در مواردی که مرتکب از مأموران دستگاه‌های ذیربط باشد و یا ارتکاب جرم موضوع این ماده به صورت سازمان یافته صورت گیرد مرتکب یا مرتکبان به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شوند.

    تبصره ٢ـ مبنای محاسبه جریمه‌ها در مواد (١) و (٢) بالاترین نرخ تعرفه می‌باشد.

    ماده ٣ـ با رعایت ماده (٩) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ١/٢/١٣٩۴ مصرف‌کنندگان مجاز غیردولتی خدمات عمومی مکلفند بهای خدمات مصرفی خود را در موعد مقرر پرداخت نمایند و در غیر این صورت پس از اتمام مهلت مناسبی که از سوی دستگاه ذیربط داده می شود خدمات برق، گاز، آب و فاضلاب آنان تا زمان پرداخت توسط دستگاه ذیربط قطع می شود. در صورت استنکاف مصرف‌کننده از پرداخت بهای خدمات، بدهی معوق مطابق مقررات مربوط به اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا، قابل وصول خواهد بود.

    مصرف‌کنندگان در صورت اعتراض می‌توانند از طریق مراجع قضائی پیگیری لازم را انجام دهند. درمورد مصرف‌کنندگان دولتی خدمات عمومی مطابق قوانین مربوط و آیین‌نامه اجرایی این قانون عمل می‌شود.

    ماده ۴ـ دستگاه‌های مسئول موضوع این قانون می‌توانند، نسبت به برقراری انشعاب‌های غیردائم خدمات عمومی موضوع این قانون مطابق با تعرفه مربوطه، تا تعیین تکلیف قانونی از سوی مراجع ذیصلاح، اقدام نمایند.

    تبصره ١ـ در صورت عدم جلوگیری از ساخت و سازهای غیرمجاز و یا عدم تعیین تکلیف قانونی مستحدثات غیرمجاز طی سه سال از  تاریخ ابلاغ این قانون، حسب مورد با دستگاه مسئول در امر ساخت و سازهای غیرمجاز مطابق با ماده (٣) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب ٣١/٣/١٣٧۴ و اصلاحات بعدی آن رفتار می‌شود.

    تبصره ٢ـ تأمین موقت خدمات موضوع این ماده با اخذ بهای حق انشعاب و اخذ تعهد رسمی که این امر حقی برای مشترکین ایجاب نمی‌کند، صورت خواهد پذیرفت، در صورت قلع و قمع مستحدثات، مبالغ دریافتی حق انشعاب مسترد می‌شود.
    ماده ۵ ـ رسیدگی به دعاوی موضوع این قانون در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری است.

    ماده ۶ ـ از تاریخ تصویب این قانون ماده (۶۶٠) قانون مجازات اسلامی(کتاب پنجم ـ تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب ٢/٣/١٣٧۵ و اصلاحات بعدی آن نسخ می‌گردد.

    ماده ٧ـ آیین‌نامه اجرایی این قانون توسط وزارتخانه‌های نیرو، نفت و ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان برنامه و بودجه کشور و با همکاری وزارت کشور تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

    قانون فوق مشتمل بر هفت ماده و چهار تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ دهم خرداد ماه یک‌هزار و سیصد و نود و شش مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در ٣١/٣/١٣٩۶ به تأیید شورای نگهبان رسید.

    [4]  Grid Dip Meter  نوعی مولد فرکانس‌های بالا که از طریق نمایش نقطه‌ی بیشینه‌ی جذب انرژی، توسط مدارهای زیر آزمایش، برای تعیین فرکانس تشدید مدارهای رادیویی و آنتن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    [5]    NFC = Near-Field Communication 

    [6]    Chip  

    Distortion Density    [7]

    [8]    Modulation Rate  

    Phase Deviation    [9]

    Directional Antenna  [10]

    Yagi Antenna  [11]

    HB9CV  [12]  یا آنتن سوییسی به دسته‌ی آنتن‌های با بارگذاری کامل تعلق دارد. دارای دو المان و دو دایپل با طول‌های نابرابر است. از این نوع آنتن که توسط رادیوآماتور «رودلف باوم‌گارتنر» اختراع شد، در امواج مافوق کوتاه در محدوده‌ی فرکانس‌های یو.اچ.اف. و به ویژه در ساخت تجهیزات قابل حمل جهت‌یابی رادیویی استفاده می‌شود و در علومی مانند جانورشناسی به همراه فرستنده‌های مربوطه برای پیداکردن موقعیت حیوانات وحشی به کار می‌رود.

    Ferrite Antenna  [13]

    Fox hunt  [14]

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2018-11-02© 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • اندازه گیری امپدانس کابل های کواکسیال ناشناس

    اندازه گیری امپدانس کابل های کواکسیال ناشناس

    گاهی هیچ مشخصه‌ی فنی از کابل‌های «هم‌محور» (کواکسیال) و دیگر خطوط انتقال فرکانس بالای خود در اختیار نداریم. در این نوشتار با روش عملی پیدا کردن امپدانس آن‌ها آشنا می‌شویم

    روش ساده ای برای اندازه گیری امپدانس کابل  های فرکانس بالا از جمله کابل های  کواکسیال

    .

    .

    خطوط انتقال فرکانس بالا و از جمله کابل های کواکسیال برای انتقال انرژی فرکانس بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند. در فرستنده‌ها این کابل‌ها توان رادیویی را از دستگاه فرستنده به آنتن منتقل می‌کنند تا از آنجا به صورت میدان الکترومغناتیسی در محیط انتشار پیدا کند. اگر «مقاومت ظاهری» یا «امپدانس» خروجی دستگاه فرستنده و کابل و آنتن با هم برابر نباشند، مقداری از توانی که باید به آنتن برسد، در داخل کابل تلف می‌شود و یا بجای انتشار از آنتن به فرستنده برمی‌گردد و باعث اختلال در کیفیت عملکرد آن می‌شود. همچنین، در گیرنده‌ها نیز باید امپدانس کابل میان آنتن و گیرنده با امپدانس آن‌ها یکسان باشد، چرا که در غیر این صورت، علایم ضعیفی که توسط آنتن دریافت شده اند، در طول مسیر کابل دچار اتلاف می‌گردند و با دامنه‌ی کم‌تر و ضعیف‌تری به گیرنده خواهد رسید که باعث کاهش کیفیت دریافت رادیویی می‌شود. به این علت، دانستن مقدار امپدانس خطوط انتقال فرکانس بالا مانند کابل‌های هم‌محور یا کواکسیال در کارهای رادیوآماتوری و مخابراتی اهمیت زیادی دارد.

    .

    همه ی ما کابل های فرکانس بالای ناشناسی در اطراف خود داریم

    .

    معمولاً همه‌ی ما در خانه و در محل کار خود به کابل‌هایی برخورد می‌کنیم که در گذشته خریداری شده‌اند و به دلایل مختلف هیچ مشخصات فنی قابل استفاده‌ای روی آن‌ها نوشته نشده و اطلاعاتی در مورد آن‌ها نداریم. مثلاً نمی‌دانیم که امپدانس آن‌ها چند اهم است و برای چه کاربردی مناسب هستند. یا برای انجام پروژه‌ای باید کابل کواکسیالی با مشخصات معین خریداری کنیم، اما کابلی که در بازار به ما پیشنهاد می‌شود، مشخصات فنی بر روی آن درج نشده است و ما به رسم گذشتگان که می‌گفتند: «مُشک آن است که خود بوید، نه آن که عطّار گوید»، باید بتوانیم هنگام خرید کابل کیفیت و مرغوبیت آن را بسنجیم و اطمینان پیدا کنیم که کابل پیشنهادی واقعاً دارای مشخصات مورد نظر ما هست.

    .

    روش اندازه‌گیری امپدانس کابل

    در این‌جا یک روش تقریبی و ساده‌ی اندازه‌گیری امپدانس کابل  توضیح داده می‌شود که خیلی سریع ما را به نتیجه می‌رساند.

    .

    وسایل مورد نیاز

    • سیم چین یا کاتر،
    • یک دستگاه «سلف‌سنج-خازن‌سنج» یا «LC– متر» ساده.

    وظیفه‌ی دستگاه‌های LC– متر اندازه‌گیری مقدار ظرفیت خازنی (C) و مقدار خودالقایی یا اندوکتانس (L) است. در گذشته این دستگاه‌ها بسیار گران‌قیمت بودند، اما این روزها به لطف فن‌آوری «میکروکنترلر» هر دوستدار الکترونیک می‌تواند با صرف هزینه‌ی قابل قبولی یک دستگاه LC– متر در اختیار داشته باشد.

    .

    یک دستگاه ساده ی سنجش ظرفیت خازنی و اندوکتانس یا خودالقایی

    .

    چنین دستگاهی را با کیفیت بسیار خوب می‌توان از اینجا و یا اینجا به صورت کیت تهیه کرد. یادآور می‌شوم که این کیت‌ها توسط دوستان رادیوآماتور، آقایان علیپور (EP3DL) و قنبری (EP3AG) تولید و عرضه می‌شوند.

    .

    فرآیند اندازه‌گیری

    روش کار بسیار ساده است و در چند گام  به نتیجه می‌رسد.

    • با سیم چین یا کاتر یک تکه از کابل ناشناس را قطع کرده و دو انتهای آن را به طول تقریبی 2 سانتی‌متر لخت می‌کنیم. انداز‌ه‌ی کابل خیلی مهم نیست ولی با توجه به دقت اندازه‌گیری دستگاه ما، قطعه کابلی به درازی 30 تا 50 سانتی‌متر مناسب خواهد بود.

    .

    یک قطعه ی 30 تا 50 سانتی متری از کابل فرکانس بالا را بچینید و سرهای آن را لخت کنید

    .

    •  دستگاه LC– متر را روی حالت اندازه‌گیری ظرفیت خازنی قرار می‌دهیم و نمایشگر ال.سی.دی. آن را صفر می‌کنیم و ظرفیت خازنی بین مغزی و شیلد را، با وصل کردن یک انتهای کابل به دستگاه، اندازه می‌گیریم و عدد نقش بسته بر روی نمایشگر دستگاه را بر حسب پیکوفاراد یادداشت می‌کنیم. هنگام این اندازه‌گیری دو سر لخت شده‌ی سمت دیگر کابل نباید به یکدیگر اتصال داشته باشند.

    .

    هر بار پیش از شروع اندازه گیری دستگاه را صفر کنید

    .

    در اندازه گیری ظرفیت خازنی قطعه کابل سرهای انتهای دیگر کابل باز می مانند

    .

    •  سپس دستگاه را روی حالت اندازه‌گیری «سلف» (خودالقایی، اندوکتانس) قرار می‌دهیم و نمایشگر دستگاه را صفر می‌کنیم. در یک انتهای کابل، شیلد و مغزی را به هم متصل می‌کنیم. و سرهای شیلد و مغزی سمت دیگر کابل را به دستگاه می‌بندیم و مقدار  اندازه‌گیری شده را می‌خوانیم و آن را بر حسب میکروهانری یادداشت می‌کنیم.

    .

    در اندازه گیری خودالقایی یا اندوکتانس قطعه کابل سرهای انتهای دیگر کابل به هم بسته می شوند

    .

    • سپس با استفاده از فرمول:

    .

    فرمول محاسبه ی مقدار امپدانس یا مقاومت ظاهری کابل های مورد استفاده در فرکانس بالا

    .

    مقدار امپدانس را به دست می‌آوریم.

    نکته بسیار مهمی که نباید فراموش کرد این است که در فرمول بالا حتما باید ضرایب واحد‌های مقادیر سلف و خازن یکسان باشند. به عبارت دیگر، حتما هر دو، مثلاً بر حسب پیکوفاراد و پیکوهانری، یا میکروفاراد و میکروهانری و یا نانوفاراد و نانوهانری باشند. کسانی که با ریاضی میانه‌ی خوبی ندارند، می‌توانند فقط عدد ظرفیت سلفی L را که بر حسب میکروهانری یادداشت کرده‌اند در عدد یک میلیون ضرب کنند تا هر دو عددِ به دست آمده برای سلف و خازن بر حسب «پیکو» بشوند. سپس این دو عدد را بر هم تقسیم کرده و از حاصل تقسیم جذر بگیرند. مقدار به دست آمده بعد از جذر گرفتن، برابر است با امپدانس کابل نامعلوم.

    .

    مقدار امپدانس یا مقاومت ظاهری کابل های فرکانس بالا به آسانی محاسبه می شود

    .

    در این روش با در نظر گرفتن خطای اندازه‌گیری در خودِ وسیله‌ی اندازه‌گیری، می‌توان امپدانس کابل را با دقت بهتر (کم‌تر) از 2 اهم معیّن کرد.

    برای هر چه روشن‌تر شدن فرآیند محاسبه، مثالی را به شرح زیر می‌آوریم.

    .

    یک مثال محاسباتی

    در اندازه‌گیری یک کابل ناشناس به ترتیب گفته شده در بالا، ظرفیت خازنی برابر با 37/2 پیکو فاراد و ظرفیت سلفی برابر با 0/1 میکروهانری خوانده شد. امپدانس کابل را حساب کنید.

    .

    یک مثال از محاسبه ی مقدار امپدانس یا مقاومت ظاهری کابل های مورد استفاده در فرکانس بالا

    .

    .

    منبع:

    این نوشتار برگرفته از یک کلیپ آموزشی از یک رادیو آماتور خارجی است. کلیپ را می‌توانید در اینجا ببینید:

    .

    کلیپ آموزش اندازه گیری و محاسبه ی مقدار امپدانس یا مقاومت ظاهری کابل های مورد استفاده در فرکانس بالا

    .

    این کلیپ آموزشی را دوست عزیز رادیوآماتور، آقای محمد عظیمی (EP2LMA)، به من معرفی کرده بودند که از  بابت آن از ایشان تشکر می‌کنم.

    .

    .

    نویسنده: سجاد گلچین پور

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    مشخصات فنی و استاندارد کابل های هم محور (کواکسیال)

    .

    .

    نشانی‌های سودمند:

    فروشگاه جنرال الکترون کیت – مرکز تهیه و فروش قطعات و تجهیزات و کیت‌های رادیویی، اولین مرکز تهیه وتوزیع ملزومات رادیوآماتوری در ایران .
    تهران خ جمهوری اسلامی، نرسیده به چهارراه استانبول، پاساژ معتمد، ط همکف، تلفن ۶۶۷۱۴۰۳۵ و ۶۶۷۱۹۴۱۳ و ۰۹۱۲۰۷۴۴۷۳۶
    https://t.me/EQ2DL

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2018-06-20© 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • حل یکی از رازهای طلا

    حل یکی از رازهای طلا

    دانشمندان دریافتند که این فلز در مقیاس اتمی، همیشه مطابق نظریه ها، رفتار نمی کند. این رفتار غیرعادی و غیرقابل پیش بینی، باعث بحث هایی در میان دانشمندان شد. آنها میخواستند بدانند چرا طلا، خاص است حل یکی از رازهای طلا با تلفیق روش شیمی کوانتومی و رویکرد فاینمن

    .

    .

    حل یکی از رازهای طلا با تلفیق روش شیمی کوانتومی و رویکرد فاینمن

    .

    طلا همیشه به گرانبهایی، شهره بوده و از طرفی به دلیل رسانایی اش، در صنایع الکترونیک به کار می رود؛ اما این فلز گرانبها، در آزمایش های علمی هم، بسیار مهم و البته اسرارآمیز بوده است. حالا دانشمندان در پژوهش تازه ای و به کمک یکی از دقیق ترین روش های شیمی کوانتومی، موفق به حل یکی از رازهای طلا شدند. نتیجه این پژوهش چند روز پیش، در ژورنال Physical Review Letters منتشر شد.

    ارنست رادرفورد در آزمایش مشهورش که به آزمایش ورقه طلا معروف است، از طلا برای کشف ساختار داخلی اتم، استفاده کرد. اگر چه طلا در آزمایش های علمی، همیشه بسیار مفید بوده است، اما دانشمندان دریافتند که این فلز در مقیاس اتمی، همیشه مطابق نظریه ها رفتار نمی کند. این رفتار غیرعادی و غیرقابل پیش بینی، باعث بحث هایی در میان دانشمندان شد. آنها می خواستند بدانند چرا طلا «خاص» است؟ این پرسشی است که حتی تا کنون هم در بنیادی ترین سطح اتمی حل نشده است. حالا محققان این مساله را حل کرده و محاسبات بسیار دقیقی انجام داده اند که به آنها اجازه می دهد بتوانند بین نظریه و آزمایش، پل بزنند.

    بدیهی است که هر چه آزمایش ها دقیق تر باشند، نتایج آنها قابل اعتمادتر خواهند بود. در برخی موارد، آستانه دقت باید از حد معینی بیشتر باشد تا نتایج، قابل قبول و سازگار با نظریه ها باشند؛ این دقیقاً حالتی است که در مورد طلا پیش می آید. در واقع، طلا یکی از عناصری است که باید در مورد آن، حتما اثرات نسبیتی را به حساب آوریم. با افزایش جرم اتم، سرعت الکترون هایی که به دور هسته می چرخند، بیش تر شده (یعنی در مقایسه با سرعت نور، قابل توجه می شوند) و بنابراین نقش اثرات نسبیتی، بیش تر و پررنگ تر می شود. به همین دلیل است که برخلاف چند ردیف اول جدول تناوبی، اثرات نسبیتی در ردیف های بعدی و به ویژه ردیف های پایینی آن، بسیار مهم می شود؛ تاجایی که حتی در برخی موارد نادیده گرفتن آنها، نتایج کاملا پرت و دورافتاده ای را بدست می دهد. مثلا جالب است بدانید طلا، بدون در نظر گرفتن اثرات نسبیتی، نقره خواهد بود!

    «الکترون خواهی» (EA) و «پتانسیل یونش» (IP) طلا، دو کمیتی هستند که مقادیر نظری و تجربی آنها با یکدیگر سازگار نبود. (الکترون خواهی به معنای انرژی لازم برای افزودن یک الکترون به یک اتم؛ و پتانسیل یونش به انرژی لازم برای کَندن یک الکترون از اتم است). حالا دانشمندان، در این پژوهش تازه، با افزایش دقتِ یکی از دقیق ترین روش های محاسباتی شیمی کوانتومی، یعنی خوشه جفت شده  (Coupled cluster)، توانسته اند این ناسازگاری را از بین ببرند. در این پژوهش، روش خوشه جفت شده به صورت نسبیتی و با استفاده از الکترودینامیک کوانتومی وردشی (V-QED) به کارگرفته شده است.

    در این آزمایش، دانشمندان اختلاف مقادیر تجربی و نظری دو کمیت EA و IP  را تا چند میلی الکترون ولت، کاهش دادند که در طول چند دهه گذشته پیشرفت بزرگی به حساب می آید. آنها با استفاده از «رویکرد فاینمن»، به این نتیجه رسیدند که طبق آن، میدان الکترومغناطیسی به صورت کوانتیزه درنظر گرفته می شود. این در حالی است که سایر دانشمندان، میدان الکترومغناطیسی را همیشه به صورت کلاسیکی بررسی می کردند. رویکرد این پژوهش را می توان برای پیش بینی دقیق تر رفتار سایر  فلزات سنگین نیز به کار برد. این پژوهش، حاصل بیش از ده سال کار گروهی سه گروه از محققان بود.

    .

    .

    نویسنده:

    ناهید سادات ریاحی

    .

    .

    منبع (با اندکی جرح و تعدیل):

    http://www.deeplook.ir

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    .

    .

  • چند کلمه در مورد تخلیهء الکتریسیته ساکن ESD

    چند کلمه در مورد تخلیهء الکتریسیته ساکن ESD

    در هر موسسه ای که با وسایل الکترونیکی سر و کار دارند، «تخلیه ی الکتریسیته ی ساکن» مساله ی همه ی کارکنان است. تخلیه ی الکتریسیته ی ساکن چالش پیچیده ای است که مبارزه با آن نیازمند درک چگونگی تاثیر آن بر سخت افزار می باشد. خطر تخلیه الکتریکی

     

     

     

    ٍESD-1

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    .

    در فیلم زیر چند ترفند علمی در ارتباط با الکتریسیته ی ساکن معرفی شده اند:

    .

    9 ترفند علمی با استفاده از الکتریسیته ی ساکن

    .

    .

    آخرین ویرایش:

    پنجم بهمن 1395

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2015-05-28 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.