بلاگ

چهارمین همایش ملی مهندسی اپتیک و لیزر ایران برگزار می‌شود

سازمان ملل سال 2015 میلادی را به‌عنوان سال جهانی نور و فناوری‌های نورپایه اعلام کرده است

.

.

چهارمین همایش ملی مهندسی اپتیک و لیزر ایران از ۱۰ تا ۱۲ شهریور امسال در دانشگاه صنعتی مالک اشتر (وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح) برگزار می‌‌شود.

.

.

براساس اعلام دبیرخانه این همایش، سازمان ملل سال 2015 میلادی را به‌عنوان سال جهانی نور و فناوری‌های نورپایه اعلام کرده است؛ که در این همایش، محوری با عنوان “بزرگداشت هزاره ابن هیثم” پدر علم اپتیک هم اختصاص یافته است.

.

.

منبع:

http://www.defapress.ir/Fa/News/52053

.

.

آگوست 31, 2015

مدارهایی برای تبدیل کردن رله ی معمولی به رله ی « بی استابل» یا « رله پالس»

چگونه در سیم کشی های ساختمانی در مصرف سیم و کلیدهای خاص صرفه جویی کنی

توجه کنید که در این مدارها

ولتاژ شبکه ی برق شهری 220 ولت حضور دارد.

این ولتاژ برای انسان و دیگر موجودات زنده کُشَنده است!

اتصالی در این مدارها می تواند سبب بروز

آتش سوزی و انفجار قطعات شود!

به شما توصیه می کنم این مدارها را نسازید!

اما اگر با مسوولیت خودتان به این کار دست زدید، پیشنهاد می کنم این کار را در حضور فرد دیگری که مراقب شماست، انجام دهید.

در سیم کشی ساختمان ها، اعم از خانه های و آپارتمان های خصوصی و به ویژه در بناهای بزرگ مانند ساختمان های اداری و هتل ها و مکان های آموزشی و ورزشی که راهروهای دراز و سالن های وسیع و راه پله های متعدد در آنها ساخته می شود، بسیار پیش می آید که یک شعله روشنایی باید از چندین نقطه قطع و وصل شود. در این موارد ناگزیر باید سیم کشی پیچیده و پرهزینه ای همراه با به کارگیری کلیدهای صلیبی اجرا نمود.

استفاده از « رله پالسی» این مشکل را آسان کرده و وقت کاری استاد برقکار را پایین می آورد و در مصرف سیم و کابل نیز صرفه جویی می کند. به ویژه در پروژه های بزرگ این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در سیم کشی با این رله ها، همه ی کلیدهای روشن/خاموش با «کلید فشاری» جایگزین می شوند. این کلیدها همه با هم موازی بسته می شوند. با زدن هر یک از کلیدها ولتاژ تغذیه روی مصرف کننده عوض می شود، و با یک بار کلیدزدن دیگر، دوباره وضعیت به حالت نخست بازمی گردد.

رله ی پالسی را به نام « رله بی استابل» (رله دارای دو حالت پایدار) نیز می شناسند. برای ساختن یک رله ی پالسی راه های مختلفی وجود دارد و می توان آن را به صورت تمام الکترونیکی یا الکتریکی ساخت. در یک کلام، رله ی پالسی را می توان به عنوان یک «فلیپ فلاپ قدرت» نامید که با هر پالس ورودی حالت خروجی آن عوض می شود. در اینجا دو مدار برای تبدیل رله ی معمولی به رله ی بی استابل ارایه می شود.

مـــدار اول

در مدار اول از یک مدار یکپارچه (آی.سی.) از تیپ CD4027 که در بر دارنده ی دو «فلیپ فلاپ» است، استفاده به عمل آمده است. با هر بار گذر از تراز منطقی صفر به تراز منطقی یک روی پایه ی 13 این آی.سی (U1B)، وضعیت منطقی روی پایه ی 15 آن تغییر می کند و متناسب با آن فرمانی به بیس ترانزیستور تقویت کننده ی کلیدگری فرستاده می شود. این ترانزیستور رله ی مدار را متناسب با سیگنال ورودی به بیس ترانزیستور می گیراند یا رهاسازی می کند.

همان گونه که بالاتر گفته شد، 4027 در بر دارنده ی دو فلیپ فلاپ است. در این مدار فلیپ فلاپ اول (U1A) برای حذف کردن «اثر لرزش» کنتاکت های کلیدها، که به آن Bounce و به حذف آن «لرزه گیری» یا Debounceing می گویند، استفاده به عمل آمده است. همان طور که می دانید، کنتاکت کلیدها از فلزی سخت (معمولا فسفر برنز و یا آلیاژ برنز- بریلیوم) ساخته می شود که مانند «فنر تخت» از حالت فنری آنها برای ایجاد فشار اتصال دو کنتاکت روی هم استفاده می شود. در لحظه ی وصل، در نقطه ی کنتاکت به مدت چند میلی ثانیه بازیِ ارتعاشی (ویبراسیون) این کنتاکت های فنری باعث باز و بسته شدن های مکرر آنها (لرزش یا bounce) می شود که نظر به عبور جریان الکتریکی از آنها، این پدیده خود را به صورت تعداد زیادی پالس های ناخواسته و اختلالی نشان می دهند و در مدارهایی مانند فلیپ فلاپ، باعث تغییر حالت مکرر خروجی آنها و بروز خطا در مدار می شوند.

در این مدار، برای حذف «اثر لرزش»، از نیمه ی دیگر آی.سی.، یعنی فلیپ فلاپ U1A به عنوان یک مدار بسیار کارآمد «لرزه گیر» بهره گیری شده است. با فشاردادن هریک از کلیدهای S1…. Sn ورودی «بازنشانی» یا reset این فلیپ فلاپ به تراز منطقی “1” می رود و به دنبال آن خروجی Q ی آن صفر می شود. همزمان، خروجی –Q که تا حالا یک بود، صفر می شود و پس از تاخیری که از ثابت زمانی R3 و C3 حاصل می شود، پایه ی S فلیپ فلاپ را به صفر می برد. به این ترتیب، با هر بار فشرده شدن هر یک از کلیدها، در خروجی فلیپ فلاپ U1A یک پالس تمیز با پهنایی متناسب با R3 x C3 ایجاد می شود که به «ورودی ساعت» فلیپ فلاپ دوم داده می شود. به محض رها کردن کلیدی که فشرده شده بود، خروجی Q ی فلیپ فلاپ U1A دوباره به تراز صفر منطقی برمی گردد.

برای تامین و تغذیه ی این مدار یک ترانسفورمر بسیار کوچک با ثانویه 9 ولت و با توان 0/35 ولت آمپر کفایت می کند. پس از یکسوسازی باید ولتاژی در حدود 14 تا 15 ولت در مدار حاضر باشد. برای تغذیه ی قسمت لاجیک مدار، یک ولتاژ پایدار 12 ولتی توسط R1 و D1 ایجاد می شود. چون ترانزیستور مدار به صورت «دنبال کننده ی امیتر» یا emitter follower بسته شده است، هنگام فعال بودن، ولتاژی در حدود 11 ولت روی بوبین رله قرار خواهد گرفت. ترانزیستور مدار می تواند از هر نوع کوچک منفی (NPN) انتخاب شود. اما چون ممکن است در عمل به مدت خیلی طولانی فعال باشد و رله را در حالت گیرانده نگه دارد، خوب است که آن را به یک گرماگیر ستاره ای مجهز کنید.

چون رله ی این مدار ولتاژ برق شبکه (220 ولت) را قطع و وصل می کند، هنگام انتخاب آن دقت کنید که کنتاکت های آن توان کار دایمی در کمینه 250 ولت را داشته باشند. اگر از ترانسفورمر و رله ای استفاده می کنید که روی فیبر مدار چاپی نصب می شود، باید بین قسمت ولتاژ پایین مدار و قسمتی که به آن ولتاژ شبکه ی برق اعمال خواهد شد، کمینه 6 میلی متر فاصله وجود داشته باشد.

برای کلیدها نیز اگر از کلیدهای خیلی کوچک و برای ارتباط آنها با مدار از «سیم تلفنی» استفاده می شود، باید این سیم ها در لوله های جدا از بقیه ی سیم کشی هایی که حامل 220 ولت هستند، گذراند.

مـــدار دویّـم

بر خلاف مدار اول که یک مدار کلاسیک الکترونیکی بود، این مدار یک مدار ابتکاری است که از ویژگی های غیرمعمول افزاره های به کار رفته در آن برای گرفتن عملکرد دلخواه استفاده کرده است. یکی از این ویژگی ها تفاوت بین ولتاژِ «گرفتن» و ولتاژ «رهاکردن» یک رله است.

برای روشن شدن مطلب، خوب است در گام نخست نگاهی به «داده برگ» یک رله ی معمولی بیاندازیم.

همان طور که در قسمت علامت زده روی این داده برگ می بینید، دو ولتاژ اضافی برای بوبین هر رله معرفی شده است:

1- بیشینه ولتاژی که رله زیر آن ولتاژ «باید بگیرد»: همان طور که دیده می شود این مقدار برای این رله برابر 75% «ولتاژ نامی» آن است. به عبارت دیگر این نوع رله با ولتاژ بوبین 12 ولت باید با اعمال 12 × 75% = 9 ولت بگیرد.

2- کمینه ولتاژی که رله در آن ولتاژ دیگر «باید رهاکند»: در اینجا اما تفاوت بسیار زیاد و برابر 10% ولتاژ نامی رله است. در نتیجه، برای همان رله ی 12 ولت خواهیم داشت: 12 × 10% = 1/2 ولت!

بنابراین می توانیم بگوییم که یک رله ی نوعی و معمولی 12 ولتی با حدود 9 ولت می گیرد و تا موقعی که ولتاژ تغذیه ی بوبین آن به کمتر از 1/2 ولت نرسیده، همچنان بسته باقی می ماند و تازه پس از این نقطه است که رله رها می کند.

در مدار بالا هیچ افزاره ی فعالی به کار گرفته نشده و مدار فقط با مقاومت و خازن و البته یک رله ی معمولی وظیفه ی خود را انجام می دهد.

با نگاهی به مدار متوجه می شویم که یک سمت همه ی کلیدها از طریق بوبین رله، که مقاومت اهمی کمی در حدود 50 اهم دارد، به خط منفی تغذیه متصل است. همچنین، خازن C1 از یک طرف مستقیماً به خط زمین و از سمت دیگر از طریق کنتاکت های «عادی-بسته» (N.C.) ی رله به خط مثبت تغذیه متصل است و بنابراین کاملا شارژ می باشد.

با فشردن هر یک از کلیدها، خط مثبت تغذیه از طریق کنتاکت های «عادی-بسته» ی رله و مقاومت R3 به اتصال دیگر بوبین رله وصل می شود و، علیرغم وجود R3 در مسیر، رله را می گیراند، زیرا ولتاژ همچنان بالاتر از 75% ولتاژ اسمی رله است. با گرفتن رله، مسیر تغذیه از طریق کنتاکت های «عادی-بسته» باز می شود، اما همزمان کنتاکت «عادی-باز» آن بسته می شود و این بار بوبین رله از طریق این کنتاکت و مقاومت R2 تامین می شود و به قول معروف «رله خودنگه دار» می شود.

همزمان شارژ خازن C1 در مدت کوتاهی در مقاومت موازی با آن، R1، تخلیه و مصرف می شود.

رله دارای دو دسته کنتاکت است (رله ی DPDT) و دسته ی دوم کنتاکت ها برای فرمان مصرف کننده مورد استفاده قرار می گیرد.

حال، اگر دوباره یکی از کلیدها فشار داده شود، پایه ی مثبت خازن C1 بلافاصله از طریق کنتاکت «عادی-باز» (که در این لحظه در حالت بسته قرار دارد)، و مقاومت R2 زیر پتانسیل خط مثبت تغذیه قرار می گیرد و در یک لحظه کشیده شدن جریان شدید، باعث افت ولتاژ در این نقطه و رهاشدن رله می گردد. کنتاکت ها به حالت اول (رله غیر فعال) برمی گردند و وضعیت برای مصرف کننده هم به حالت پیشین بازگشت می کند.

در این مدار نیز باید تمام ملاحظات حفاظتی مدار اول را به کار بست. توجه داشته باشید که شما در قسمت های مختلف مدار با برق 220 ولت مواجه هستید! جانب احتیاط را از دست ندهید. دستگاه باید در یک جعبه ی مناسب پلاستیکی عایق نصب شود تا احتمال هر گونه اتصالی و تماس اشیا یا بدن افراد با مدارهای آن از بین برود.

در آخر باید در نظر داشت که گذشته از عملکرد هر رله در ولتاژهای پایین تر از ولتاژ اسمی آن، در طراحی رله ، برای این که رله قابلیت کلیدگری مطمئن جریان معینی را داشته باشد، علاوه بر جنس پلاتین ها، فشار مکانیکی پلاتین های کنتاکت ها بر هم نیز در محاسبات منظور می شود. اگر رله ای با ولتاژی کمتر از مقدار مجاز به کار گرفته شود، کم شدن فشار پلاتین ها بر روی یکدیگر ممکن است باعث افت ولتاژ در محل اتصال پلاتین ها و داغ شدن آنها، خال زدن و جوش خوردن سریع تر آنها و خراب شدن رله زودتر از عمر تضمین شده ی کاری آن گردد.

مطالب مرتبط:

http://etesalkootah.ir/1394/04/29/Relays_Service_Life

http://etesalkootah.ir/1394/04/29/PCB_Tracks_Width

http://etesalkootah.ir/1394/06/02/Relays_Indicator

http://etesalkootah.ir/1394/05/03/Push_On_Push_Off_Switch

منابع:

http://www.omron.com/ecb/products/pdf/en-g5le.pdf

http://www.ds-electronics.de

http://www.youtube.com

www.etesalkootah.ir || 2015-08-28 ©

تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو، تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه استفاده کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

آگوست 28, 2015

نمایش وضعیت کارکرد رلـه

با این مدار تنها با 5 افزاره ی معمولی بر کارکرد یک رله نظارت دایمی پیدا می کنیم

گاهی لازم است به طور دایمی فعال بودن یا نبودن یک رله را زیر نظر داشته باشیم. مثلاً بدانیم که آیا رله ی پمپ آب گرفته یا بیکار است.

با استفاده از دو ال.ای.دی.، دو مقاومت و یک دیود کوچک مطابق مدار زیر به این هدف می رسیم.

ال.ای.دی. قرمز رنگ که با بوبین رله موازی بسته شده است، وقتی روشن می شود که رله گرفته باشد و بنابراین نشان دهنده ی فعال بودن رله است.

اما ال.ای.دی. سبز رنگ نشان دهنده ی حالت بیکاری رله است و نمایانگر آن است که رله در حالت انتظار و آماده باش (Standby) به سر می برد.

وظیفه ی دیود 1N4148 در مدار، خارج کردن دیود نوری سبز رنگ از مدار در زمان کارکرد و فعال شدن رله است. این موضوع هنگامی اتفاق می افتد که فرمان وصل رله، از مدارهای پیش از ترانزیستور، به بیس آن فرستاده شده باشد. در نتیجه، ترانزیستور اشباع شده و مسیر کلکتور-امیتر آن بسته می شود. در این حال روی کلکتور ترانزیستور تقریباً همان پتانسیل زمین را خواهیم داشت. دیود 1N4148 این پتانسیل را به ال.ای.دی. سبز رنگ می رساند و به این ترتیب عملاً هیچ ولتاژی برای روشن کردن ال.ای.دی. روی آن نمی ماند و این دیود نوری که تا حال روشن بود، بلافاصله پس از گرفتن رله، خاموش می شود.

www.etesalkootah.ir || 2015-08–24 ©

آگوست 24, 2015

یک مدار آنالوگ «مولد نویز سفید» با پهنای باند وسیع تا 300 مگاهرتز

مولدهای تجارتی « نویز سفید » بسیار گران قیمت هستند. مداری که در اینجا آورده ایم، اما، نمونه ی ارزان قیمت چنین دستگاهی است که فرکانس هایی تا حدود 300 مگاهرتز تولید می کند

مولدهای تجارتی «نویز سفید» (به انگلیسی: White Noise Generator) بسیار گران قیمت هستند. مداری که در اینجا آورده ایم، اما، نمونه ی ارزان قیمت چنین دستگاهی است که فرکانس هایی تا حدود 300 مگاهرتز تولید می کند. اساس کار این مولد نویز بر «پدیده ی شکست زینر» در یک ترانزیستور دوقطبی استوار است که پیوند بیس-امیتر آن در پلاریزاسیون وارونه قرار گرفته باشد. به کلام دیگر، این «نویز تلفاتی» یا «شات نویز» (Shot Noise) حاصل اجماع آماری نوسان های اتفاقی و نامعینی است که بر اثر عبور جریان از سدّ پتانسیل در محل پیوند بلورهای N و P در یک ترانزیستور دوقطبی پدید می آیند.

. .

مداری که ملاحظه می شود از یک ترانزیستور معمولی 2N2907 یا مشابه آن استفاده می کند که با جریان ثابتی از یک ترانزیستور 2N2222 یا مشابه آن تغذیه می شود. برای بالابردن مقدار این نویز اتفاقی، کلکتور 2N2907 باز گذاشته شده و پیوند بیس-امیتر آن به صورت وارونه بایاس شده است. این روش اتصال ترانزیستور دوقطبی، مانند استفاده از آن به عنوان دیود زینر است و در این حالت پدیده ی «شکست معکوس» تقلید می شود.

با این ترکیب، ولتاژ شکست معکوسی که روی پیوند بیس- امیتر بروز پیدا می کند، به سادگی توسط یک دستگاه «اسپکتروم آنالایزر» قابل نظارت و مشاهده است. پهنای باند قابل دستیابی توسط این مدار در حدود 300 مگاهرتز، و توان خروجی نزدیک به dBm70- است.

برای بالابردن توان نویز، می توان یک یا چند طبقه تقویت کننده، مانند MAV-11 ساخت شرکت Mini-Circuits اضافه نمود. قرار دادن فیلتر پایین گذر 50 مگاهرتزی (PLP-50 آن هم از Mini-Circuits) در میان قسمت مولد نویز و اولین تقویت کننده ، برای حفظ و متمرکز کردن توان خروجی تقویت کننده روی یک مقدار قابل قبول ضرورت دارد. اما، البته، وجود چنین فیلتری پهنای باند را به صفر تا 50 مگاهرتز محدود می کند. به عبارت دیگر، طیف توان در خارج از محدوده ی باند فرکانسی فیلتر سرکوب می گردد.

وجود مقاومت R4 در مدار برای محدود کردن جریان اعمال شده به تقویت کننده ضروری است. L1 امپدانس بالایی ایجاد می کند تا منبع تغذیه را از سیگنال های RF ایزوله کند. خازن C3 از ظهور ولتاژ مستقیم بر خروجی مولد پیش گیری می کند. تریمر 20 کیلو که بین بیس و زمین مدار وصل شده، امکان تضعیف دامنه ی نویز خروجی را در گام وسیعی تا dBm60- به دست می دهد.

این مدار هم اکنون در یک موسسه ی اخترشناسی به نام Istituto di Radioastronomia del C.N.R. که در آن علایم رادیویی منتشره از ستارگان استخراج می شوند، برای شبیه سازی «نویز سفید» با منشاء کیهانی مورد استفاده قرار دارد.

مطالب مرتبط:

یک مولد نویز سفید دیگر

منبع:

http://electronicdesign.com

www. etesalkootah.blog.ir || 2015-08-24 ©

آگوست 23, 2015

مدار یک ترموستات ساده برای کنترل دما در بازه ی دلخواه

در این مدار کوچک، دما توسط یک «مقاومت حرارتی» حس می شود و پس از رسیدن دمای اطراف این «حسگر» به یک دمای دلخواه، که قابل تنظیم است، از طریق رله ی مدار یک مصرف کننده (مثلاً المنت گرمکن یا هواکش) را روشن و یا خاموش می شود

با این مدار کوچک، که با ولتاژ 12 تا 15 ولت کار می کند، دما توسط مقاومت حرارتی KTY10 حس می شود و سپس، بعد از رسیدن به یک دمای دلخواه که قابل تنظیم است، می توان از طریق رله ی مدار یک مصرف کننده (مثلاً المنت گرمکن) را قطع و وصل نمود.

در این «کلید حرارتی» یک فاصله ی گرمایی قابل تنظیم بین دمای وصل و دمای قطع نیز در نظر گرفته شده است تا کارکرد با ثبات و قابل اعتماد آن تضمین شده و با پدیده ی لرزش و قطع و وصل های پیوسته ی رله روبرو نشویم.

پتانسیومتر P1 دمایی را که روی آن دستگاه باید عمل کند، تنظیم می کند. پتانسیومتر P2 فاصله ی قطع و وصل (هیسترزیس) مدار را تنظیم می کند.

قلب مدار یک آی.سی. ارزان قیمت تقویت کننده ی عملیاتی از نوع 741 است. سیگنال خروجی این مدار یکپارچه برای تقویت به یک طبقه ی ترانزیستوری داده شده که به رله ی مدار فرمان قطع و وصل را می دهد. برای حفاظت مدار از پالس های ولتاژی ناشی از عمل کلیدگری روی بوبین رله، از یک دیود کوچک، D1، استفاده شده است.

مقاومت حرارتی به کار رفته در این مدار که تغییرات دما را حس می کند، یک «مقاومت حساس به حرارت سیلیکونی» با ضریب حرارتی مثبت، یعنی یک «پی.تی.سی.» (PTC=Positive Temerature Coefficient) است. مقاومت اهمی این افزاره در دمای متعارفی (25 درجه ی سانتی گراد) در حدود 2 کیلو اهم است که با بالارفتن دما افزایش پیدا می کند. دامنه ی تغییرات دمایی کاری مجاز این قطعه، با 3% خطا، در بازه ی وسیع 50- تا 150+ درجه سانتی گراد قرار دارد. در این بازه، مقاومت اهمی این افزاره از حدود یک کیلواهم در 50- درجه تا حدود 4/5 کیلواهم در 150+ درجه تغییر می کند. اگر به اطلاعات بیشتری در مورد این PTC احتیاج دارید، به داده برگ آن در نشانی زیر مراجعه کنید:

https://www.pollin.de/shop/downloads/D180003B.PDF

دستگاه روی یک قطعه فیبر مدار چاپی کوچک مونتاژ می شود. طرح پیشنهادی برای این بورد و نقشه ی چینش افزاره ها بر روی آن در تصویرهای بالا ملاحظه می شوند.

www.etesalkootah.ir || 2015-08–23 ©

آگوست 22, 2015

پهپاد ناشناسی در غرب کشور منهدم شد

پس از شناسایی این پهپاد سامانه های موشکی پدافند هوایی درگیر شدند و پهپاد را ساقط کردند

.

.

.

بر اساس اعلام فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه پهپادی که به منظور شناسایی وارد مرزهای کشور شده بود منهدم شد.

سرهنگ دوم فرزاد فریدونی روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اعلام کرد: “چندی پیش پهپادی ناشناس وارد منطقه و با استفاده از سامانه های بومی شناسایی شد.”

فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه افزود: “پس از شناسایی این پهپاد سامانه های موشکی پدافند هوایی درگیر شدند و پهپاد را ساقط کردند.”

سرهنگ فریدونی توضیح داد: “پهپادها دو نوع هستند، پهپادهایی که برای شناسایی مورد استفاده قرار می گیرند و پهپادهایی که علاوه بر شناسایی توانایی درگیری نیز دارند؛ پهپادی که در منطقه ساقط شد از نوع پهپاد شناسایی بود.”

وی اطلاعاتی در خصوص مبدا این پهپاد و مناطق مورد نظر آن به خبرنگار ایرنا ارایه نکرد.
.
اخطار به پروازهای ناشناس

فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه اعلام کرد: از ابتدای سال تاکنون در غرب کشور 12 اخطار رادیویی به پروازهای ناشناس داده شده که خوشبختانه آنها تبعیت کردند و در نهایت منجر به قطع مرز نشده است.

فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه توضیح داد: اگر هویت پروازهایی که توسط سیستم پدافند هوایی شناسایی می شود مشخص شود می توانند وارد فضای کشور شوند در غیر این صورت اجازه ورود به کشور را نخواهند داشت.

سرهنگ فریدونی ادامه داد: اگر هواپیمای ناشناسی در فضای کشور و فضای پیرامونی شناسایی شود در مرحله نخست به آن هشدار رادیویی خواهیم داد و سپس به ترتیب هواپیماهای نیروی هوایی، سامانه های موشکی و گروه های توپخانه برای درگیری با پرواز متخاصم وارد عمل می شوند.
وی با بیان اینکه کار پدافند تنها به درگیری محدود نمی شود عنوان کرد: پدافند هوایی با توجه به ابزاری که در اختیار دارد به پروازهایی که راهبری خود را از دست داده اند نیز کمک می کند.
وی در پاسخ به این سوال که چه میزان از سامانه های مورد استفاده بومی هستند گفت: “پدافند هوایی سامانه های واگذار شده را بومی سازی کرده و خود نیز آنها را تولید را می کند.”
فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه اعلام کرد: “برد و دقت سامانه های راداری و موشکی پدافند هوایی که به ما واگذار شده ارتقاع پیدا کرده است.”

سرهنگ فریدونی افزود: “علاوه بر این پدافند هوایی با استفاده از متخصصان داخلی سامانه های بومی نیز تولید کرده است؛ به عنوان مثال در زمینه راداری و کشف تولیداتی داریم که تمام آنها توسط متخصصان داخلی ساخته شده اند و می تواند تمام پروازهای منطقه را کشف کنند.”

.

روزانه 400 پرواز بین المللی در غرب کشور

وی با اشاره به امنیت آسمان کشور اظهار داشت: “تردد پروازهای خارجی از آسمان ایران را می توان گواهی بر امنیت فضای جمهوری اسلامی ایران دانست.”

وی تصریح کرد: “به طور قطع اگر آسمان ایران دچار کمترین ضعف امنیتی باشد دیگر کشورها به هواپیماهای خود اجازه نمی دهند از کریدر پروازی جمهوری اسلامی ایران استفاده کنند.”
فرمانده گروه پدافند هوایی کرمانشاه با بیان این که امنیت آسمان کشور با تلاش فرزندان ایران اسلامی و سامانه های بومی تامین می شود، گفت: “همزمان با ایجاد ناامنی در کشور عراق کریدر این کشور به حالت نیمه تعطیل درآمد از این رو میزان پروازهای عبوری بر فراز کشور افزایش پیدا کرد.”

سرهنگ فریدونی اعلام کرد که اکنون روزانه 400 پرواز بین المللی از آسمان غرب کشور عبور می کنند.

امیر سرتیپ فرزاد اسماعیلی چندی پیش در گفت و گو با ایرنا میزان پروازهای عبوری روزانه از آسمان کشور حدود را یک هزار و 400 پرواز اعلام کرده بود.

این آمار پیش از درگیری های اکراین و ایجاد ناامنی در آسمان عراق روزانه 900 پرواز بود.

.

.

آگوست 22, 2015

نور ال.ای.دی.ها و … آسیب به چشمان شما!

هیچ گاه به ال.ای.دی.های پرنور (high brightness) خیره نشوید، زیرا چنین کاری می تواند باعث آسیب دایمی به چشمان شما شود.

عدسی چشمان ما نور را روی شبکیه، که عضو حساس به نور چشم است، متمرکز می کند، درست مانند یک ذره بین معمولی که تصویر خورشید و نور آن را در نقطه ای روی یک برگ کاغذ تمرکز می دهد. همان طور که برگ کاغذ داغ شده و آتش می گیرد، تمرکز کردن و خیره شدن به یک منبع نور شدید می تواند چنان توانی را روی یک نقطه از شبکیه تمرکز دهد که باعث پخته شدن آن و وارد شدن آسیب بهبودناپذیر به چشم شود. خیره شدن به ال.ای.دی.های پرنور امروزی از راه عملکرد فتوشیمیایی به چشم آسیب وارد می کند.

در نشانی زیر می توانید به طور مشخص درمورد مخاطرات ناشی از ال.ای.دی.های آبی رنگ اطلاعات کاملی به دست آورید:

http://www.mdsupport.org/library/hazard.html#blue

عوامل اساسی تعیین کننده در این که آیا منبع نوری می تواند باعث صدمه ی برگشت ناپذیر به چشم بشود یا خیر، به «طول موج» و «شدت» نور، «طول زمان» خیره شدن به منبع نور، و «فاصله»ی چشم از آن بستگی دارد.

خطر ال.ای.دی.های پرقدرت سفید و آبی رنگ جدید از دیگر انواع بیش تر است. این ال.ای.دی.ها به منظور روشن کردن سطح های بزرگ و یا ساخت صفحاتی پیش بینی شده اند که از فاصله های دور قابل رو^ءیت باشند.

ا اا

ال.ای.دی.های فروسرخ و فرابنفش بسیار خطرناک تر هستند، زیرا شخص متوجه تابش آن به چشمان اش نمی شود. به این دلیل، پیش از بهره گیری از آنها، حتماً داده برگ (Data sheet) آنها را بخوانید یا دستورالعمل های حفاظتی IEC 60825-1:2001 را مطالعه کنید. این استاندارد را احتمالاً می توانید در اینترنت بیابید یا آن را از این نشانی بخرید:

http://webstore.iec.ch/

البته تمرکز این استاندارد در وهله ی اول روی لیزرها است، که می توان آن را به ال.ای.دی.ها نیز تعمیم داد. استاندارد جدید IEC TR 608245 در حال تکمیل است و گفته می شود که دربردارنده ی فصلی است که مستقیما ال.ای.دی.ها را هدف مطالعه قرار داده است.

استانداردهای مندرج در بالا بر اساس اندازه گیری هایی وضع شده اند که تنها به کمک سنجش گرهای ویژه ی گران قیمت و زیر شرایط عملیاتی خاص انجام شدنی هستند که در داده برگ های هر قطعه نام برده شده اند. اگر شما سازنده ی وسیله ای هستید که این نوع قطعه های “خطرناک” در آنها به کار می روند، در بسته ی حاوی کالا، یادداشتی بگذارید که در آن با ارجاع به برگه ی اطلاعاتی، توصیه های ایمنی لازم برای خریدار و مصرف کننده ذکر شده باشند.

یادآوری و بر حذر داشتن مشتریان

از خیره شدن به نور این نوع افزاره ها را فراموش نکنید.

به خوانندگانی که مایلند اطلاعات بیش تری در زمینه ی موضوع این نوشته کسب کنند، پیشنهاد می کنم سایت زیر را ببینند:

http://www.lucidos.co.uk

همچنین اطلاعات وسیعی در خصوص اثر نور ال.ای.دی ها بر چشم در دو مطلب زیر ارایه شده است:

IEC/EN 62471 for LED Lighting Products Standards for

Eye and Skin Safety

http://smartvisionlights.com/wp-content/uploads/pdf/IEC_62471_summary.pdf

Eye Safety

for Proximity Sensing Using Infrared

Light-emitting Diodes

http://www.intersil.com/content/dam/Intersil/documents/an17/an1737.pdf

www. etesalkootah.blog.ir || 2015-08–21 ©

تمامی حقوق برای www.etesalkootah.blog.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.blog.ir در رادیو، تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات بلاگ دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه استفاده کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.blog.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.blog.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.blog.ir” بعنوان منبع مجاز است.

آگوست 21, 2015

اندازه گیری توان موثر (آر.ام.اس.) با چهار ترانزیستور

سال ها پیش، در 1993، مهندسی یک طرح ابتکاری برای اندازه گیری دقیق تر «توان موثر واقعی» با بهره گیری از تنها چهار ترانزیستور ارایه کرد. جالب است بدانیم که یک فرد “زرنگ” سه سال بعد عین همین مدار را به عنوان اختراع خود به ثبت رساند!

.

.

مهم نیست که برای اندازه گیری های خود از مولتی متر دیجیتال یا آنالوگ استفاده می کنید. مساله این است که 90% مولتی مترها قادر به نمایش «مقدار موثر واقعی» نیستند و به ویژه با بالارفتن فرکانس، و همچنین با فاصله گرفتن شکل موج از سینوسی کامل، دقت اندازه گیری به شدت افت می کند.

مداری که در این جا معرفی می شود به عنوان دستگاه مقدماتی به یک مولتی متر معمولی اضافه می شود و توان موثر مصرفی یک بار (مصرف کننده) را اندازه گیری می کند.

.

.

برای این که دقت کارکرد مدار از نظر حرارتی پایدار باشد، شنت به کار رفته در مدار باید از نظر گرمایی به ترانزیستورها کوپل شده باشد.

این مدار به همراهی مولتی متر شما مقدار «موثر واقعی» (True-RMS) توان را در طیفی از جریان مستقیم تا 10 کیلوهرتز اندازه گیری می کند. پلاریته ی سیگنال خروجی مدار نشان دهنده ی جهت گذر توان است: خروجی مثبت نمایانگر مصرف توان توسط بار، و خروجی منفی به معنی برگشت توان به منبع است.

آی.سی. CA3096 یک مدار مجتمع قدیمی حاوی یک آرایه ی ترانزیستور است که به طور لحظه ای حاصل ضرب بین جریان بار و ولتاژ تغذیه ی ورودی را به دست می دهد. ترانزیستورهای منفی (ان.پی.ان.) هنگامی به کار می افتند که ولتاژ تغذیه منفی باشد، و ترانزیستورهای مثبت (پی.ان.پی) در صورت مثبت بودن تغذیه کار خواهند کرد. مقاومت R2 «ولتاژ تغذیه» را برای جفت های تفاضلی (دیفرنسیال) به «جریان» تبدیل می کند، و R1 «جریان خروجی بار» را به «ولتاژ ورودی» برای جفت های تفاضلی مبدل می سازد. میانگین لحظه ای حاصل ضرب ولتاژ- جریان روی دو سر R3 و C1 و نیز R4 و C2 که دو به دو موازی بسته شده اند، به صورت «توان موثر کامل» پدیدار می گردد.

مقادیر R1، R2، R3 و R4 حساسیت گام کاری را تنظیم کرده و کارکرد مدار را در محدوده ی خطی خود نگه می دارد. مثلاً، افت ولتاژ روی دو سر R3 و R4 به مثبت و یا منفی 400 میلی ولت، که کلکتور ترانزیستورها را در بایاس مستقیم نگه می دارد، نمی رسند. افت ولتاژ دو سر R1 کمتر از مثبت و منفی 50 میلی ولت است. این مقاومت می تواند یا یک مقاومت با دقت بالا با خطای حرارتی کم باشد و یا می شود آن را با استفاده از حدود 10 سانتی متر سیم لاکی به قطر 8/0 میلی متر ساخت و با استفاده از یک مولتی متر و یک بار مقاومتی (مانند یک لامپ 60 وات) آن را کالیبره کرد.

وجود C1 و C2 در هر صورت در مدار ضرورت دارند، زیرا این خازن ها قله ها (پیک ها) ی ولتاژ خروجی را که ممکن است باعث بایاس مستقیم کلکتورها شوند، سرکوب می کنند. اما اگر شما به هر دلیل واقعاً می خواهید در استفاده از این دو خازن صرفه جویی کنید، می توانید آنها را به قیمت قربانی کردن تقریباً نیمی از گام ولتاژ قابل اندازه گیری در اندازه گیری های جریان متناوب، حذف کنید.

حالا تعجب خواهید کرد اگر از ضرورت تطبیق دادن ولتاژ آفست و تطبیق جریان بیس برایتان بگویم! R5 با R6، R7 و R8 تنظیم «صفر بودن خروجی» را به عهده دارند بدون این که نیازی به وجود یک منبع ولتاژ اضافیِ حذف کننده ی آفست باشد.

خطای ولتاژ V_BE± این مدار در حدود صفر ولت است. این خطا با داشتن ورودی 110 ولت متناوب، ولتاژ بسیار کوچکی است و تعامل مقاومت های 2، 3 و 4 تا حد زیادی این خطا را حذف می کند. اثر خطا روی جریان بار حتی کمتر و بی اهمیت تر هم هست زیرا در درصد زمانی بسیار کمی – هنگام گذر شکل موج از صفر که در آن لحظه اصولاً جزء حقیقی جریان خیلی کوچک است – بروز پیدا می کند. تنها به یاد داشته باشید که در ولتاژهای متناوب زیر 10 ولت خطای انتقال یا همشنوایی (Crossover) ممکن است از 1% تجاوز کند.

.

برگه ای از امتیاز اختراع (پاتنت) ثبت شده برای مدار معرفی شده در این مقاله

.

.

منبع:

http://www.radiomuseum.org

.

.

آگوست 21, 2015

استتسکوپ : تقویت کننده ی صداهای خیلی ضعیف

دستگاهی برای گوش دادن به صدای همسایه از پشت دیوار و کارهای مهم دیگری از این دست!! اما فراموش نکنید که ضبط مخفیانه صدا و تصویر افراد بدون اطلاع آنها، ضمن این که عملی ضداخلاقی است، از منظر قانون جرم نیز هست و در صورت شکایت فرد مورد شنود، مجازات سنگینی متوجه فرد شنودکننده خواهد بود.

این دستگاه صداهای ضعیف را تقویت می کند و آنها را به یک گوشی انتقال می دهد.

موارد استفاده از این دستگاه بسیار متنوع است: از استراق سمع گرفته تا ضبط صدای پرندگان و پیداکردن منبع صداهای نامعلوم و مشکوک (!) به طور مشخص می توان این موارد مصرف را برای دستگاه مورد بحث تعریف کرد:

استتسکوپ (Stethoscope) برای شنیدن صدای:

اجزای مکانیکی متحرک در ماشین ها و دستگاه ها،
نجواها و زمزمه های دور یا آرام،
ضربان قلب،
صداهای دنیای جانوران،
پیداکردن لوله ی آب در دیوار یا زمین،
به عنوان سمعک برای کمک به کم شنوایان.

عنصر ورودی یا گیرنده ی این مدار یک میکروفن خازنی (Condenser Microphone) و خروجی آن یک گوشی (هدفون) معمولی با امپدانس 2 × 32 اهم است. این دستگاه روی یک تکه فیبر مدارچاپی به ابعاد 30×50 میلی متر ساخته می شود. منبع تغذیه ی مدار یک باتری 9 ولتی است.

میکروفن خازنی کوچک ترین صداها را دریافت می کند و آن را برای تقویت به مدار تقویت کننده ی صوتی در بر دارنده ی آی.سی. LM386 و افزاره های پیرامون آن می فرستد. استفاده از گوشی ضروری است، زیرا باعث می شود ضعیف ترین صداها به خوبی شنیده شوند، طوری که می توان گفت: صدای افتادن یک سوزن ته گرد در یک نعلبکی را می توان شنید!

فهرست اجزای مدار:

IC1	آی.سی. تقویت کننده ی صوتی	LM386
T1	ترانزیستور منفی کوچک	BC547
R1	مقاومت	10 کیلواهم
R2	مقاومت	330 کیلواهم
R3	مقاومت	2/2 کیلواهم
R4	مقاومت	820 اهم
R5	مقاومت	560 اهم
R6, R7	مقاومت (دو عدد)	10 اهم
R8	پتانسیومترِ ایستاده	25 یا 22 کیلواهم
C1, C2	خازن سرامیک (دو عدد)	100 نانوفاراد
C3	خازن سرامیک	22 نانوفاراد
C4, C6	خازن الکترولیت (2 عدد)	100 میکروفاراد 16 ولت به بالا
C5	خازن الکترولیت	22 میکروفاراد 16 ولت به بالا
C7	خازن الکترولیت	10 میکروفاراد 16 ولت به بالا
C8	خازن سرامیک	7/4 نانوفاراد
Mic	میکروفن خازنی دوسیمه حساس
X1	ترمینال پیچی دو پل برای اتصال سرباتری به مدار
اجزا و قطعات دیگر	سوکت 8 پایه برای آی.سی.، فیبر مدارچاپی، باتری 9 ولت و سرباتری

طرح فیبر مدار چاپی و چینش افزاره های استتسکوپ یا تقویت کننده ی صداهای ضعیف

درباره ی مدار:

این مدار از دو طبقه ی تقویت کننده تشکیل شده است. طبقه ی اول را ترانزیستور T1 شکل داده و ضریب تقویتی در حدود 150 دارد. تناسب بین مقاومت های R3 و R2 مقدارتقویت کنندگی این طبقه را تعیین می کند. تغذیه ی میکروفن (بایاس طبقه ی ترانزیستوری داخل میکروفن) از طریق مقاومت R1 تامین می شود.

دومین طبقه ی تقویت حول IC1 شکل گرفته است. این آی.سی. یک تقویت کننده ی عملیاتی (Op Amp) است که به طور ویژه برای کاربرد در مدارهای صوتی پیش بینی شده است. تقویت کنندگی این طبقه توسط مقدارهای C7 و R5 تعیین می گردد.

مدار خازن-مقاومتی (R-C) شامل C8 و R6 در خروجی مدار از بروز نوسان های ناخواسته و سوت کشیدن دستگاه جلوگیری می کند.

عکسی از طراحی اولیه ی دستگاه در زیر دیده می شود.

فراموش نکنید که

گوش دادن و ضبط صدا و تصویر افراد به طور پنهانی و بدون اطلاع آنها،

ضمن این که عملی ضداخلاقی است،

از منظر قانون جرم نیز هست و در صورت شکایت فرد مورد شنود،

مجازات سنگینی متوجه فرد شنودکننده خواهد بود.

آگوست 21, 2015

خازن های ضد اختلال، خازن های مسدودکننده

این دسته از خازن ها سیگنال های اختلالی دارای فرکانس بالا را جذب خود کرده و آنها را از مسیر خود به «زمین دستگاه» (شاسی) یا «خط زمین» (ارت) منتقل می کنند، و یا آنها را اتصال کوتاه می کنند و به این ترتیب اختلالات الکترومغناتیسی را سرکوب و راه عبور آنها را به قسمت های دیگر مدار می بندند و مسدود می کنند

«خازن های ضداختلال»، همچنین «خازن های ضداختلالات فرکانس رادیویی»، «خازن های مسدودکننده» و یا «خازن های حفاظتی» خازن های الکتریکی هستند که به عنوان مثال در فیلترهای شبکه ی برق شهری، و برای کاستن از اختلالات در دستگاه های دریافت امواج رادیویی به کار گرفته می شوند. این دسته از خازن ها سیگنال های اختلالی دارای فرکانس بالا را جذب خود کرده و آنها را از مسیر خود به «زمین دستگاه» (شاسی) یا «خط زمین» (ارت) منتقل می کنند، و یا آنها را اتصال کوتاه می کنند و به این ترتیب اختلالات الکترومغناتیسی را تضعیف و سرکوب کرده و راه عبور آنها را به قسمت های دیگر مدار می بندند و مسدود می کنند.

این خازن ها از نظر الکتریکی بایستی به نحوی پرداخته شده باشند که باقیمانده ی سیگنال های اختلالی از مرز های الزام آور در استانداردهای اختلالات الکترومغناتیسی (EMC) مندرج ذیل استاندارد EN 61000-6-3 (در مکان های مسکونی) و EN 61000-6-4 (در صنایع) تخطی نکند. علاوه بر این، خازن های ضد اختلالات رادیویی باید عملکردی دوطرفه داشته باشند، به این معنی که هم دستگاه را از اضافه ولتاژ های لحظه ای و آنی که سرچشمه ی آنها در منبع تغذیه قرار دارد (Transiens) مصون نگه دارند، و هم اختلالات برگشتی از دستگاه به شبکه ی تامین برق را تضعیف کنند.

خازن های ضداختلال با «فن آوری حفره گذر» (Through-Hole Technology)، یعنی افزاره با ساختمان معمولی با پایانه های سیم دار، به صورت خازن هایی با «دی الکتریک» های متفاوت تولید می شوند این خازن ها عبارتند از:

خازن های سرامیکی (Ceramic Capacitor)،
خازن های «فلز-کاغذ» (Metel-Paper = MP Capacitor)،

و به صورت خازن های «فویل پلاستیکی» از جنس فویل های:

«پلی پروپیلن» (MKP Capacitor) و
«پلی استر» (MKT Capacitor).

این خازن ها در «فن آوری نصب سطحی» (SMT) در حال حاضر فقط به صورت خازن سرامیکی ساخته می شوند.

شکل ظاهری سه نوع خازن های ضداختلال

طبقه بـندی خازن های ضداختلال

برای سدّ کردن و ضعیف کردن سیگنال های اختلالی، خازن های « ضداختلال رادیویی» به کار گرفته می شوند که بر حسب الزامات کاری و قانونی به عنوان خازن های رده یا کلاس X و Y تعریف می شوند.

خازن های رده X بنا به تعریف استاندارد IEC 60384-1 خازن هایی با “ظرفیت نامحدود” هستند که بین خط فاز و سیم صفر (نول) و یا بین دو فاز بسته می شوند. آنها برای وظایفی پیش بینی شده اند که در آنها خراب شدن این خازن ها به خاطر اتصال کوتاه موجب بروز برق گرفتگی نشود.

راهنمای خازن های ضد اختلالات رادیویی «رده X»
زیر رده	کـاربـرد	ولتاژ قله ی پالس کاری	استحکام الزامی در مقابل ایمپالس
X1	کاربرد تحت قله ولتاژهای بالا	2/5 تا 4 کیلوولت	4 کیلوولت برای C < 1µF
X2	کاربردهای عمومی	کمتر از 2/5 کیلوولت	2/5 کیلوولت برای C < 1µF
X3	کاربردهای عمومی	کمتر از 1/2 کیلوولت	—

خازن های رده Y بر اساس IEC60384-1 خازن هایی هستند که بین خطی که نسبت به فاز صفر است (خط نول مربوط به یک فاز) و جعبه یا تابلوی برق زمین شده ای که در معرض تماس و لمس شدن است نصب می شوند. این خازن ها علیرغم ظرفیت پایین، موجب ارتقای اثبات پذیر حفاظت الکتریکی و مکانیکی می شوند، زیرا به شرط به کاربردن آنها در یک دستگاه، در صورت خرابی بر اثر اتصال کوتاه، هیچ خطر برق گرفتگی متوجه انسان و حیوان نخواهد بود.

راهنمای خازن های ضداختلال رده «Y»
زیر رده	نوع ایزولاسیون	گام مجاز ولتاژی (محدوده ولتاژ نامی)	استحکام الزامی در مقابل ایمپالس
Y1	عایق دو گانه یا تقویت شده	زیر 500 ولت متناوب	8 کیلوولت
Y2	عایقکاری معمولی یا اضافی	بین 150 تا 300 ولت AC	5 کیلوولت
Y3	عایقکاری معمولی یا اضافی	بین 150 تا 250 ولت AC	—
Y4	عایقکاری معمولی یا اضافی	زیر 150 ولت AC	2/5 کیلوولت

ساختار و شکل بدنه

چون رفع اختلال فرکانس بالا به شکل ساختمانی افزاره ی ضداختلال هم بستگی دارد، خازن های ضداختلال رادیویی به چندین شکل و فرم در بازار به چشم می خورند:

خازن های X یا Y به صورت افزاره های تکی با دو پایانه.
خازن های XY با 3 پایانه به عنوان خازن های ترکیبی دربردارنده ی خازن های X و Y در یک محفظه. این خازن ها در یک مرحله ی کاری پیچیده می شوند و از داخل به صورت ستاره یا مثلث مداربندی می شوند.
«خازن های میان گذر» (Feed-Through Capacitor) دارای یک رسانای محوری مرکزی برای تامین جریان کاری. فرم آن می تواند هم محور (کواکسیال) یا غیرکواکسیال باشد.

کـاربـرد

خازن های Y ترجیحاً در دستگاه های تک فازِ جریان متناوب به کار برده می شوند. دوشاخه هایی که در ایران به کار برده می شوند را می توان از دو جهت به پریز برق زد. بنابراین نمی توان از پیش دانست که کدام یک از دو سیم دوشاخه به فاز متصل خواهد شد. به این دلیل هر دو خازن Y را برای صاف کردن اختلالات به خط حفاظتی یا همان «ارت» دستگاه وصل می کنند، علیرغم این که در واقع وجود ارت ضرورت نداشته است. تنها استثنا آنجا است که خط حفاظتی ارت مجاز باشد که برای مقاصد دیگری به جز « زمین کردن حفاظتی» و حفظ جان انسان در برابر برق گرفتگی به کار برده شود. هنگام بروز اتصال کوتاه در خازن، خط فاز با خط ارت و از آن طریق با محفظه ی فلزی دستگاه تماس و ارتباط پیدا می کند. به این دلیل، خازن های رده ی Y باید استانداردهای حفاظتی به مراتب بالاتر از خازن های رده ی X داشته باشند.خارن های اخیر در مدارهای سه فاز به کار گرفته می شوند. در سامانه های سه فاز، به علت نوع اتصالات نر و ماده (دوشاخه و پریزهای سه فاز) از پیش مشخص است که برکدام سیم ها خطوط فاز متصل خواهند شد. بنابراین، استفاده از خط حفاظتی ارت در فیلترهایی که در شبکه ی برق متناوب سه فاز به کار می روند، ضرورت ندارد.

حـفـاظـت

برای این که کارکرد حفاظتی خط ارت به مخاطره نیفتد، و همچنین به علت به کار گیری بی واسطه و مستقیم در شبکه ی کم اهم، برای خازن های X و Y الزامات حفاظتی بالاتری در نظر گرفته شده است که در هر کشوری توسط سازمان استاندارد مرتبط امتحان و آزمایش می شود و با مهر آنها گواهی می گیرد. معتبرترین این مهرها عبارتند از NEMKO, DEMKO, SEMKO و VDE که این آخری نام سازمان مربوطه در کشور آلمان است. در چهارچوب برنامه ی هماهنگی استانداردهای اروپایی، کشورهای عضو اروپای واحد در سال 2000 میلادی توافق کردند که استانداردهای متقابل را بپذیرند و یک علامت واحد (ENEC) را مورد استفاده قرار دهند. با وجود این، هنوز هم می توان خازن های ضداختلال تازه ساختی را دید که در صورت وجود سطح کافی علامت های استاندارد متعددی روی آنها نقش شده اند، زیرا در بسیاری از کشورهای قاره ی آمریکا فقط خازن هایی که استاندارد UL (مخفف Undereriters Laboratories) را داشته باشند، مورد تایید قرار می گیرند. همچنین کشور کانادا و خیلی از کشورهای غیراروپایی سازمان استاندارد خود را دارند و تایید خود را با علامت ویژه ی خودشان اعلان می کنند.

این خازن ها با الزامات ویژه ی حفاظتی دارای دوام ولتاژی بالاتر و توان تحمل بالا در برابر بارهای ضربه ای هستند. خازن های X1 در مقابل پالس های ولتاژی تا 4000 ولت، X2-ها تا 2500 ولت و خازن های Y تا دو برابر ولتاژ پالس دوام می آورند. علاوه بر این، بر اساس استاندارد UL این خازن ها در زمان خراب شدن نباید شعله بکشند و نباید از آنها موادی که رسانای الکتریسیته باشند ترشح شود یا نشت کند تا نتوانند سبب بروز اتصال کوتاه در نقاط دیگر مدار شوند. همچنین فرآیند تخریب به صورت ترکیدگی (انفجار مجاز نیست) و ترک برداشتن این افزاره ها بایستی خفیف و با شتاب پایین اتفاق بیفتد.

خازن های ضداختلال آسیب دیده

استاندارد حفاظتی بالای خازن های X و Y تا حدود سال 1370 خورشیدی فقط با استفاده از خازن های سرامیک و خازن های کاغذی ویژه ای قابل دستیابی بود. خازن های MP به علت آغشتگی و اشباع بودن از رزین، حتی تا امروز به عنوان یکی از مطمئن ترین راه حل های ضداختلالی به حساب می آید، زیرا تست زیر بار این خازن ها مطابق دستورالعمل ها و الزامات استاندارد، در بدترین حالت، فقط باعث بادکردن (پف کردن) محفظه ی خازن می شود. خراب شدن این خازن ها همواره در جریان سرویس و نگهداری اتفاق می افتد! از سال 1370 خورشیدی، فشار صنایع برای کاستن از هزینه ها بالاخره به توسعه و تولید «خازن های فویل پلاستیکی» ویژه ای منجر شد. این خازن ها به «خازن MKP» و «خازن MKT» نامیده شدند. ایمنی این خازن ها امروزه بسیار خوب است و در صورتی که گواهی شده باشند، مجازند به عنوان خازن X یا Y مورد استفاده قرار گیرند. بر خلاف خازن های کاغذی ویژه، بدنه ی این خازن ها در آزمایش های زیر بار تقریباً همیشه تخریب می شوند، و در این حال ممکن است به بخش های برقدار محل تخریب خازن اکسیژن نفوذ کند. از زمان تولد خازن های حفاظتی، همواره تعریف به شدت سخت گیرانه ای از الزامات ایمنی آنها وجود داشته است، اما این سخت گیری ها به مرور زمان و به نفع عامل کاهش قیمتِ تمام شده، نرم شده است. با توجه به این نکته، لازم است که در مدارهای حساس هنگام استفاده از چنین خازن هایی بیشتر در مورد مخاطرات احتمالی در صورت بروز خرابی تامل شود.

در چهارچوب کوچک سازی محصولات، استفاده از افزاره های نصب سطحی در صنایع تولیدی الکترونیک روز به روز گسترش پیدا می کند. این امر برای خازن های ضداختلال نیز صادق است. نظر به این که تا امروز هیچ یک از خازن های ضداختلال MKP, MP و MKT به شکل SMD عرضه نشده اند، برای این منظور فقط از خازن های سرامیکی نصب سطحی استفاده به عمل می آید. در اینجا هم الزامات ایمنی بنیادین، فدای اصل کاهش قیمت شده اند، زیرا خازن های سرامیکی نصب سطحی که با هدف ضداختلال بودن در مدارها مورد بهره برداری قرار دارند، هیچ کدام تا امروز موفق به دریافت گواهینامه های ENEC و یا UL نشده اند.

استانداردسازی

تعریف و تفسیر امتحانات و اندازه گیری های پارامترهای الکتریکی و مکانیکی برای اعطای مجوز «ضداختلال رادیویی» در منطقه ی اروپا (ENEC) زیر استاندارد نمره DIN IEC 60384-14 بیان شده است.

لینک های مرتبط:

http://etesalkootah.ir/1394/04/27/Earth_Ground_Chassis_Body

.http://www.murata.com/~/media/webrenewal/support/library/catalog/products/capacitor/mlcc/c85e.ashx

.http://www.wima.de/DE/flammability.htm

منابع:

https://de.wikipedia.org

و جاهای دیگر

آگوست 12, 2015