بلاگ

  • ساخت یک ماشین سوراخ کاری دقیق، سریع و آسان

    ساخت یک ماشین سوراخ کاری دقیق، سریع و آسان

    از این ماشین ساده می‌توان برای آماده کردن مدار چاپی‌های دست‌ساز خانگی و کارگاهی استفاده کرد و از بازده بالا و کارکرد آسان و سبک آن سود برد

    یک ماشین سوراخکاری دقیق و سریع و آسان

    .

    .

    سال‌ها پیش چند ماشین سوراخ‌کاری فیبر مدار چاپی ساخته‌ام که با آن‌ها می‌توان فیبرهای مدارچاپی را با دقت بسیار زیاد در مدت زمان بسیار کوتاه سوراخ زد. یک فشار ناچیز انگشت تنها چیزی است که برای فرمان این ماشین لازم است، بنابراین سوراخ‌کاری با این ماشین خسته‌کننده نیست و بازده و سرعت عمل بسیار بالایی دارد.

    .

    یک ماشین سوراخکاری دقیق و سریع و آسان

    .

    زمان سوراخ‌کاری با ماشین من برای تعداد سوراخ مساوی کمتر از یک دستگاه مته‌ی حرفه‌ای با میکروسکوپ هدف‌یاب و سامانه‌ی حمله‌ی مته از زیر ساخت یک شرکت معروف تولید‌کننده‌ی دستگاه مته‌کاری مدار است.

    راهنمایی دریل به سمت کار به دقت توسط یک ساز وکار ساده‌ی «همرو بر» (متوازیالاضلاع) الاستیک که شامل دو باریکه از جنس ورق فایبرگلاس می‌باشند، ساخته شده است. این ساز و کار سایش و فرسایش بسیار کم و دوام بسیار بالایی دارد که هزینه‌ی استفاده از آن را پایین نگه می‌دارد.

    عکس‌ها گویای چند و چون اجزا و قطعات این ماشین مته هستند. این دستگاه می‌تواند فاصله‌ی سرمته را از روی کار از نظر ارتفاع تنظیم کند تا فقط به یک فشار کوچک انگشت برای سوراخکاری نیاز باشد. من نوک سرمته را حدود 2 میلی‌متر بالاتر از صفحه مدار قرار می‌دهم. با این روش، نقطه‌ی مته‌زنی نیز می‌تواند به راحتی هدف‌گیری شود.

    همه‌ی جزییات را می‌توان در تصاویر یافت و در صورت لزوم متناسب با شرایط مورد نظر خود آن‌ها را تغییر داد و سازگار کرد.

    دریل به کمک یک «بست آویز روکش‌دار» که از فروشندگان لوازم لوله‌کشی، متناسب با قطر بدنه‌ی دریل، خریداری می شود، به بقیه‌ی اجزای پایه محکم می‌شود. سطح داخلی قسمت لوله‌گیر این بست‌ها دارای یک پوشش لاستیکی است که هنگام سفت کردن دریل به بدنه‌ی پلاستیکی آن فشار زیاد و آسیب وارد نمی‌کند. در مُهره‌ی روی بست آویز یک پیچ کوتاه می‌بندیم تا طول و برجستگی کافی و مطمئن برای ضربه‌ی انگشت بر روی آن بوجود آورد.

    .

    ساز و کار فنر همرو بر با استفاده از دو باریکه ی فایبرگلاس ساخته می شود

    .

    پایه ی دریل از قطعات پروفیل و شمش آلومینیوم ساخته شده و با پیچ و مهره نصب شده اند

    .

    دریل و پایه‌ی آن و ساز و کار همرو بر روی یک صفحه از جنس فیبر استخوانی با ضخامت حدود یک سانتیمتر و به ابعاد تقریبی 30 در 35 سانتی‌متر نصب می‌شوند. فیبر استخوانی را از فروشندگان لوازم الکتریکی و تابلوسازهای برق بخرید. مقدار فشار فنری ساز و کار همرو بر با طول و عرض باریکه‌های فایبرگلاس تعیین می‌شود و با آزمایش و خطا، با توجه به وزن دریل، انتخاب و تنظیم می‌گردد. این باریکه‌های فایبرگلاس را می‌توان از خرده ریزهای دم‌قیچی تولیدکنندگان فیبر مدار چاپی خرید یا هدیه گرفت.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    چند نکته در طراحی فیبر مدار چاپی

    تعیین پهنای مسیرهای مسی روی فیبرهای مدار چاپی

    یک روش ساده و دقیق برای چاپ فیبر مدار چاپی
    مواد ترکیبی نوین برای ساخت فیبرهای مدار چاپی

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2021-01-05 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • گرمای تسکین بخش

    گرمای تسکین بخش

    سن که رسید به پنجاه… تازه اول خلاقیت و ابتکار و استفاده از تجربه‌ها است! در اینجا یکی از قدیمی‌های باهمت الکترونیک با نیروی دانش و تجربه به جنگ درد می‌رود.

    گرمکن قابل تنظیم برای تسکین دردهای موضعی

    .

    .

    خوانندگان گرامی!

    لطفاً پیش از خواندن این مقاله، توجه بفرمایید که

    وسیله‌ی معرفی شده در این مقاله نه تنها تحت هیچ شرایطی یک وسیله‌ی پزشکی یا کمک پزشکی محسوب نمی‌شود، بلکه ممکن است آثار منفی بر بیماری‌های موجود بدن داشته باشد و آن‌ها را تشدید کند. آنچه که در اینجا معرفی شده، تجربه شخصی و فردی است و ممکن است روی افراد مختلف اثرات دیگری داشته باشد.

    استفاده از این دستگاه ممکن است باعث سوختگی، قرمزشدگی و التهاب بافت‌ها و تغییر رنگ پوست شود.

    همچنین، لازم به گفتن است که اگر این دستگاه توسط فرد متخصص و با تجربه ساخته نشود، ممکن است باعث برق گرفتگی و مرگ شود.

    به شما اکیداً توصیه می‌شوداین وسیله را نسازید و از آن استفاده نکنید.

    .

    امروز می‌خواهم وسیله‌ای را که چند سالی است از آن هنگام کمر درد، پا درد و… استفاده می‌کنم، خدمت‌تان معرفی کنم. وسیله‌ی سودمندی که از آن خیلی راضی هستم. این وسیله چیزی نیست بجز یک «گرمکن» برقی که به صورت کمربند پهنی ساخته و دوخته شده است.

    .

    .

    یکی از روزهایی که شدت درد مرا در مطب یک فیزیوتراپی فرود آورده بود، متخصص حرکت‌درمانی پس از دیدن آن  به من گفت: «این هیترِ شما کارِ همان کیسه‌ی آب جوش یا لامپ پرتو فروسرخ را که در فیزیوتراپی‌ها به کار برده می‌شود، انجام می‌دهد.»

    البته سلیقه و تجربه خوانندگان اصلا قابل قیاس با من نیست و مطمئن هستم شمای خواننده اگر آن را مفید تشخیص دهید حتما آن را بسیار زیباتر و کاربردی‌تر خواهید ساخت. با خود اندیشیدم حتما کسانی در این روزها از جمله خودِ من جرات رفتن به فیزیوتراپی را ندارند و نظر به اینکه کیسه آب جوش ممکن است بر اثر سوراخ شدن موجب سوختگی گردد، این وسیله می‌تواند جایگزین کیسه آب جوش گردد و می‌توان از آن ساعت‌ها استفاده نمود.

    .

    .

    تصاویر خود گویا هستند فقط ذکر چند نکته را لازم می دانم:

    1. ترانس مورد استفاده من 220 به 15 ولت است که از  یک دیمر در مسیر پیچش اولیه‌ی 220 ولت آن برای تنظیم حرارت گرمکن استفاده نموده‌ام. البته 15 ولت برایش زیاد است من هرگز ولوم را بیش از 50 درصد باز نمی‌کنم چون بسیار داغ می‌شود و خواهد سوزاند.

    2. قطر سیم المنت 0/30 است و مقاومت دو سرِ آزاد آن 9 اهم می باشد. در نصب کردن این سیم در قسمت اصلی کمربند باید فاصله‌ی گردش سیم را با توجه به طول سیم حساب کرد و سپس با سلیقه، منظم و یکدست آن را زیر و رو در داخل کمربند گرداند. برای اتصال دو سر المنت می توان از ترمینال سیم معمولی و یا از کفشک کابل پرسی استفاده کرد.سیم‌های ارتباطی از المنت به ترانس باید دارای انعطاف زیاد بوده و  به اندازه‌ی کافی بلند در نظر گرفته شود که به کاربر کمربند مقداری امکان حرکت بدهد. همچنین، چون جریان عبوری از المنت در حدود 5 آمپر است، خوب است برای این ارتباط از سیم افشان با سطح مقطع 2/5 میلی‌مترمربع استفاده شود.

    نکته‌ی مهم: چنان‌چه هنگام دوختن المنت به پارچه، المنت قطع شد، هرگز سعی در پیچاندن دو سر قطع شده به هم ننمایید، چرا که دمای این نقطه بسیار بالاتر از بقیه سطح خواهد رفت که نه تنها باعث سوختگی پوست می‌گردد، بلکه کاربر ناگزیر مجبور به پایین آوردن دما خواهد شد که عملاً کمربند اثر لازم را در کاهش درد نخواهد داشت.

    .

    .

    سیم‌های ارتباطی کمربند به منبع تغذیه را دو تکه‌ای در نظر گرفتم، طوری که کمربند بتواند از منبع تغذیه کاملاً جدا شود. این به جمع کردن کمربند در مواقعی که استفاده نمی شود و در نظافت و تمیز کردن آن کمک می‌کند. اتصال دو تکه سیم را با جک و فیش بازیابی شده از یک وسیله‌ی الکتریکی بازنشسته  برقرار کردم.

    3. از آنجا که رطوبت تاثیر بهتری بر محل درد دارد – کما اینکه در فیزیوتراپی ها هم از «هات بگ» استفاده می‌کنند، من از پلاستیکی به نام «سیل پَد» که بخاطر خراب شدن، دیگر برای استفاده در اجاق (فر) مناسب نبود به این صورت استفاده می‌کنم که آن را روی المنت گذاشته و سپس یک حوله کوچک مرطوب را روی آن قرار می‌دهم تا رطوبت باعث ایجاد اتصال کوتاه در المنت نگردد. آنگاه این حوله روی بدن قرار می‌گیرد و با دیمر شدت گرما را تنظیم می‌کنم.

    4. برای آن که ورقه پلاستیکی بر روی المنت سُر نخورد، این مجموعه را درون یک استوانه پارچه‌ای گذاشته (کیسه‌ای که ته ندارد ) و به یک انتهای آن چند کوک زده‌ام تا بتوان برای شستشو به راحتی آن را در آورد. البته دوختن دکمه به یک طرف آن ایده‌ی بهتری است.

    5. پارچه‌هایی که دارای الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر هستند، برای دوختن این کمربند گرمایی مناسب نیستند و باید از پارچه‌های ضخیم و مقاوم نخی/کتان/پنبه استفاده شود.

    من از آنچه که در خانه و در میان وسایلم در اختیار داشتم برای ساخت این گرمکن استفاده کردم. بنابراین، تعجب نکنید که چرا مثلاً ترانسی با ولتاژ کمتر یا سیم المنتی با مقاومت اهمی بیش‌تر را به کار نگرفتم.

    پیشنهاد می‌کنم در ساختن این دستگاه از یک ترانس بیشینه 12 ولتی 5 آمپری و طولی از سیم المنت به قطر 0/30 میلی‌متر که در حدود 10 اهم مقاومت داشته باشد، استفاده کنید.

    سیم المنت مورد استفاده نه باید آنقدر نازک باشد که به سادگی پاره شود و نه آن قدر ضخیم باشد که استفاده از کمربند را مشکل کند. بنابراین، همین قطر 0/30 میلی‌متر مناسب به نظر می‌رسد.

    .

    حرارت مورد نظر چگونه انتخاب می‌شود؟

    با قرار دادن یک دیمر در مسیر تغذیه‌ی پیچش اولیه‌ی ترانس، می‌توانیم ولتاژی را که به آن اعمال می‌گردد، تغییر دهیم و آن را از صفر تا 220 ولت کم و زیاد کنیم. در نتیجه، ولتاژ پیچش ثانویه‌ی ترانس هم متناسباً تغییر می‌کند و با کم شدن ولتاژی که در اختیار المنت قرار می‌گیرد، انرژی تلف شده و حرارت ایجاد شده در آن کم می‌شود و بر عکس.

    به شما پیشنهاد می‌کنم اجازه ندهید که دمای المنت از 65 درجه‌ی سانتی‌گراد تجاوز کند. این کار را می‌توان با اضافه کردن یک پتانسیومتر به مدار دیمر و سری کردن آن با پتانسیومتر دسته‌دار دیمر انجام داد. به این ترتیب که دیمر همواره یک «پیش‌مقاومت» در مدار تنظیم داشته باشد که هیچوقت اجازه‌ی بالاتر رفتن ولتاژ موثر خروجی از یک مقدار معین را که متناظر با بیشینه‌ی دمای المنت است، ندهد. مقدار اهمی این پتانسیومتر می‌تواند در حدود یک‌سوم مقدار مقاومت اهمی پتانسیومتر اصلی دیمر باشد.

    دیمر را خودم ساختم، اما از دیمرهای آماده که به شکل کلید برق به صورت حاضری در الکتریکی‌ها به فروش می‌رسد نیز می‌توان استفاده کرد.

    .

    .

    در مسیر ارتباط دیمر با برق یک فیوز  0/5 آمپر پیش‌بینی کرده‌ام که استفاده از آن را فراموش نکنید. مجموعه‌ی منبع تغذیه‌ی کمربند گرمکن را درون یک جعبه‌ی تماماً پلاستیکی عایق نصب کنید و هرگز از جعبه‌ی فلزی استفاده نکنید. ضرورت دارد که قرقره‌ی ترانس دارای خانه‌بندی مجزا برای پیچش اولیه و ثانویه باشد تا تحت هیچ شرایطی، حتی سوختن ترانس، هیچ نوع اتصالی بین پیچش اولیه و ثانویه‌ی آن رخ ندهد و کاربر را دچار برق‌گرفتگی نکند. توان ترانس باید طوری انتخاب شود که دمای ترانس در طول زمان کار از 60 درجه بالاتر نرود. در غیر این صورت ممکن است به ترانس آسیب برسد و همچنین جعبه‌ی پلاستیکی منبع تغذیه دچار تغییر شکل شود.

    بار دیگر توصیه‌ی اکید خود را تکرار می کنم: این وسیله می‌تواند برای جسم و جان شما خطرآفرین باشد. آن را نسازید و از آن استفاده نکنید.

    .

    .

    نویسنده:  محمود مهرمنش

    سپاس «اتصال کوتاه» را به خاطر این که تجربه‌ی خود را با خوانندگان دیگر به اشتراک گذاردید، بپذیرید.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    .

    .

    آخرین به روز رسانی:

    شانزدهم دی 1399 – توضیح در خصوص پارگی سیم المنت

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-12-23 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • برخی اندازه گیری ها بر روی القاگرها

    برخی اندازه گیری ها بر روی القاگرها

    هر فردی که با منبع تغذیه‌های کلیدگری سر و کار داشته، یا عاشق آن‌ها شده و یا از آن‌ها تنفر پیدا کرده، یا هر دو! این نوشتار ما برای «وصل کردن» آمده! ساخت یک تجهیز سنجش جریان اشباع برای تعیین مشخصات هسته ی خودالقاها

    .

    .

    سیم‌پیچ‌ها و القاگرها افزاره‌های موذی و بدجنسی هستند!

    هر فردی که با منبع تغذیه‌های کلیدگری سر و کار داشته، یا عاشق آن‌ها شده و یا از آن‌ها تنفر پیدا کرده، یا هر دو!

    بر خلاف افزاره‌ی قرینه‌ی آن، یعنی خازن، این‌ها هیچ‌گاه بدون تلفات زیاد در مدارها حضور پیدا نمی‌کنند. این موضوع در مورد القاگرهای دارای هسته‌ی فرّیت به مراتب بدتر است: هنگامی که هسته به واسطه‌ی جریان بسیار بالا به حالت اشباع می‌رود، ضریب خودالقایی (اندوکتیویته) به شدت پایین می‌آید. این امر، بسته به ساختار مدار، باعث هر چه بالاتر رفتن جریان تا جایی می‌شود که به تخریب خودالقا و هسته منتهی می‌گردد.

    بنابراین، بسیار مهم است که از پیش بدانیم که یک القاگر معین تا چه میزان جریانی را می‌پذیرد و با آن بی‌خطر هم‌بازی می‌شود.

    اگر فردی یک LCR-سنج در اختیار داشته باشد، می‌تواند القاگرها را زیر جریان کم مورد سنجش قرار دهد.

    .

    اندازه‌گیری شدت جریان اشباع هسته

    برای تعیین شدت جریان اشباع هسته‌ی هر القاگر روش‌های متنوعی وجود دارد.

    در یکی از ساده‌ترین انواع این روش‌ها، یک مولد پالس (ایمپالس ژنراتور)، یک مدار اضافی کوچک به عنوان واسط و یک اسیلوسکوپ به کار گرفته می‌شود.

    .

    مدار واسطه ی آزمایش شدت جریان اشباع هسته ی القاگر

    .

    ترانزیستور برای مدت بسیار کوتاهی القاگر را با جریان تغذیه می‌کند. در این حال، جریانی که به صورت خطی تا مرحله‌ی اشباع هسته‌ی القاگر افزایش پیدا می‌کند، در آن برقرار می‌گردد. تلفات اهمی زیادی به صورت یک منحنی نمایی ظاهر می‌شوند.

    .

    در مورد افزاره‌های مدار

    ترانزیستور ماسفت و دیود هرزگرد در این مدار می‌بایستی در برابر بیشینه‌ی ممکن جریان ایستادگی کنند. این جریان در طول زمان یک میلی‌ثانیه‌ای برای ترانزیستور در حدود 40 آمپر، و برای دیود نزدیک به 190 آمپر است. در تصویرهای زیر مشخصات فنی دیود و ترانزیستور پیشنهادی که از داده‌برگ آنها برداشت شده، ملاحظه می‌شوند.

    .

    مشخصات فنی دیود مدار برگرفته از داده برگ آن

    .

    مشخصات فنی ترانزیستور ماسفت مدار برگرفته از داده برگ آن

    .

    در مدار واسط ما استفاده از هر نوع ماسفت و دیود دیگری که مشخصات پالسی آن‌ها با مقادیر بالا هماهنگ باشد، اشکالی ندارد.

    مقاومت 3 باید از نوع «کربنی» باشد، زیرا مقاومت‌های سیمی به خاطر نوع ساختمان‌شان دارای مقداری خودالقایی هستند که در اندازه‌گیری خطا ایجاد خواهند کرد.

    روی خط تغذیه‌ی 10 ولتی این مدار باید یک خازن الکترولیت بزرگ، مثلاً 2200 میکروفاراد از انواع مرغوب با مقاومت داخلی کم نصب شود. وظیفه‌ی این خازن تامین جریان لحظه‌ای لازم در شرایطی است که منبع تغذیه قادر به تامین قله‌ی جریان نباشد.

    این مدار باید طوری مونتاژ شود که مساحت سطح زمین وسیع و کافی داشته باشد و اتصالات و ارتباطات تا حد ممکن کوتاه باشند. بنابراین، بهترین نوع مونتاژ این مدار «مونتاژ زشت» مانند تصویر زیر است.

    .

    روش مونتاژ مدار واسطه ی آزمایش شدت جریان اشباع هسته ی القاگر

    .

    در تصویر زیر بر روی کانال یکم پالس فرمان (تقریباً 10 ولت) و روی کانال دویّم جریان اشباع (هر قسمت عمودی روی پرده‌ی نمایش برابر 100 میلی‌ولت = یک آمپر) بر پرده‌ی اسیلوسکوپ نقش بسته است.

    به خوبی قابل تشخیص است که در انتهای زمان پالس فرمان، با وجود رسیدن جریان القاگر به 5 آمپر، هنوز هسته‌ی القاگر به اشباع نرسیده است.

    .

    روش بکارگیری مدار

    در گام نخست، آزمایش را با پالس‌های کوتاه در محدوده‌ی میکروثانیه آغاز می‌کنیم و سپس آرام‌آرام طول زمان پالس را افزایش می‌دهیم تا اشباع هسته روی پرده‌ی اسکوپ مشاهده شود.

    آنچه که در به کارگیری از این مدار اهمیت فوقالعاده دارد، قرار دادن زمان تنفس کافی در حد میلی‌ثانیه در میان پالس‌های فرمان است. رعایت نکردن این نکته می‌تواند به آسیب و حتی تخریب افزاره‌های مدار منجر شود.

    اما چرا این طور است؟ موضوع این گونه توضیح داده می‌شود که جریان پس از قطع آن توسط ماسفت همچنان از مسیر دیود هرزگرد برقرار باقی می‌ماند. چون این مسیر بسیار کم‌اهم است، مطابق فرمول T=L:R ثابت‌زمانی نسبتاً طولانی‌ای ایجاد می‌شود و این جریان به زمان زیادی احتیاج دارد تا به صفر برسد.

    حال، اگر ترانزیستور پیش از این زمان دوباره جریان را برقرار کند، جریان این بار نه از صفر ، بلکه از آخرین مقدار قبلی آغاز خواهد شد. پس از چند دوره تکرار این وضعیت، مقدار جریان به مقدار بسیار زیادی خواهد رسید.

    .

    مثالی از یک اندازه‌گیری

    منحنی‌های زیر نتیجه‌ی اندازه‌گیری یک القاگر به عنوان نمونه است.

    .

    منحنی پالس فرمان با دامنه 10 ولتی

    .

    منحنی جریان اشباع هسته ی القاگر

    .

    در منحنی‌های بالا اشباع هسته در حوالی 5 آمپر اتفاق می‌افتد.

    اگر LCR-متر در دسترس نباشد، می‌توان از این اسیلوگرام‌ها حتی اندوکتیویته‌ی القاگر را  نیز محاسبه کرد.

    با دانستن این که «شارژ» القاگر با ولتاژی برابر 10 ولت صورت گرفته، و قرار دادن آن در معادله‌ی اندوکسیونی رشد خطی ولتاژ:

    .

    معادله اندوکسیونی رشد خطی ولتاژ

    .

    در مثال ما اندوکسیون القاگر این معادله به صورت زیر محاسبه می‌شود:

    .

    محاسبه اندوکسیون القاگر زیر آزمایش با استفاده از داده های منحنی های اشباع هسته

    .

    لذت بازیابی

    اگر شما هم به این دستگاه ساده مجهز شوید، می‌توانید مثلاً القاگرهای باز شده از منبع تغذیه‌های رایانه‌های قدیمی و وسایل مشابه را که از تجهیزات کهنه شده بازیابی می‌کنید، به صورتی قابل استفاده و تمیز دسته‌بندی نمایید. هنگام این کار متوجه خواهید شد که:

    1) القاگرهای با اندوکتیویته‌ی بین 50 تا 500 میکروهانری و جریان اشباع بالا:

    این دسته از القاگرها برای کاربرد در منبع تغذیه‌های کلیدگری مناسب هستند.

    2) القاگرهایی که اندوکتیویته‌ی بالایی در حد میلی‌هانری دارند، اما همزمان جریان اشباع ناچیزی از خود نشان می‌دهند:

    این گروه از القاگرها برای ساخت فیلترها خوب هستند و اغلب دارای دو پیچش، یکی برای ورود و یکی برای خروج جریان می‌باشند. ساختار یکسان و قرینه و دو بخشی این القاگرها باعث می‌شود که حتی در جریان‌های بالا عملاً غیراشباع باقی بمانند و به درستی  عمل کرده و جریان‌های فرکانس بالا را به واسطه‌ی مقاومت رآکتیو بالای خود سد کنند. روشن است که این القاگرها در ساختمان اصلی منبع تغذیه‌های کلیدگری قابل استفاده نیستند.

    .

    مولد پالس

    اگر یک ژنراتور پالس حاضر و آماده در دسترس نباشد، می‌توان با چند افزاره‌ی معمولی یکی از آن را به سادگی ساخت.

    .

    مدار ساده ای از یک مولد پالس یا پالس ژنراتور با نرخ وظیفه ی قابل تنظیم

    .

    با این مدار می‌توان زمان پالس را در بازه‌ی حدود 2 میکروثانیه تا 4/1 میلی‌ثانیه تولید کرد و به دلخواه تغییر داد، در حالی که مدت استراحت همواره برابر 30 میلی‌ثانیه ثابت است. این تدبیر از داغ شدن و آسیب دیدن ماسفت و دیود هرزگرد جلوگیری می‌کند.

    مجموعه‌ی مدار واسط و مولد پالس در تصویر زیر دیده می‌شود.

    .

    مجموعه ی تجهیز سنجش جریان اشباع شامل مولد پالس و مدار واسط

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    سیم پیچ ها، خودالقاها، سلف ها – 1: روش تعیین مقاومت داخلی خودالقاها

    سیم پیچ ها، خودالقاها، سلف ها – 2- روش تعیین «خودالقایی» یا «اندوکتانس» سیم پیچ ها

    سیم پیچ ها، خودالقاها، سلف ها – 3: تعیین «اشباع هسته» و «اُفت اندوکتانس بر اثر بارگذاری جریان مستقیم»

    ساخت سنجش گری برای وارسی خودالقایی سیم پیچ ها – 1
    ساخت یک منبع تغذیه ی کلیدگری با آرایش «فلای بک» – 2
    روش آسان تفکیک و تشخیص فریت هایی که در اختیار داریم
    آداپتوری برای سنجش اندوکتانس خودالقاها
    آشنایی با هسته های فریت دو سوراخه ساخت Amidon
    خازن الکترولیت 2: روش اندازه گیری ESR یا «مقاومت سری داخلی» خازن ها

    چگونه هسته های فریت را از محل چسباندن باز کنیم؟

    ماسفت قدرت: خوب ها را سوا کن!
    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-11-29 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • ساخت یک میکروفن ترانزیستوری برای تلفن های تاریخی

    ساخت یک میکروفن ترانزیستوری برای تلفن های تاریخی

    لوازم یدکی تلفن‌های تاریخی به سختی و به نُدرت پیدا می‌شود. در این‌جا راهی برای جایگزینی دهنی ذغالی خراب تلفن‌های قدیمی نشان داده شده میکروفن ترانزیستوری جایگزین دهنی کربنی تلفن های قدیمی

    .

    .

    دارندگان تلفن‌های قدیمی با این مساله روبرو شده‌اند: زمانی می‌رسد که در گوشی صدای خش‌خش شنیده می‌شود و از آن سوی سیم شکایت می‌شود که صدای شما با کیفیت خوبی دریافت نمی‌شود.

    در چنین وضعیتی اغلب بیرون آوردن دهنی و زدن آن روی کف دست مشکل را حل می‌کند، چرا که ضربه‌ی ملایم مکانیکی سبب می‌شود تا دانه‌های کربن در داخل محفظه‌ی میکروفن (دهنی) اندکی جابجا و از حالت چسبندگی خارج شوند. اما این راه حل تا ابد کار نمی‌کند و بالاخره روزی فرا خواهد رسید که راهی جز عوض کردن آن با یک میکروفن نو باقی نمی‌ماند.

    کپسول‌های دهنی تلفن‌های قدیمی با دانه‌های ریز کربن پر شده‌اند (میکروفن کربنی / میکروفن ذغالی). هنگامی که ممبران این میکروفن‌ها بر اثر فشار صوتی ناشی از حرف زدن به حرکت درمی‌آید، مقاومت اهمی آن متناسباً تغییر می‌کند. این کلِّ طرز کار دهنی تلفن‌های قدیمی است که نزدیک به صد سال در خدمت بشر بوده است.

    چالش مهم در ارتباط با این نوع میکروفن، خراب شدن آن بر اثر گذشت زمان است، طوری که هر چند سال یک بار باید با یک کپسول نو جایگزین شوند.

    از سال‌های1980 (دهه‌ی 60 خورشیدی) میکروفن‌های ذغالی با میکروفن‌های خازنی (میکروفن الکترِت) که در درون خود دارای یک طبقه تقویت‌کننده هم هستند، جایگزین شدند. اما امروزه، حتی پیدا کردن این کپسول‌های دهنی ترانزیستوری نیز در بازار آسان نیست. همچنین باید اضافه کرد که فقط تعداد کمی از این کپسول‌ها واقعاً خوب در جای خود در گوشی می‌نشینند، زیرا اغلب کپسول‌های دهنی جدید برای اتصالات کانکتوری نر و مادگی پیش‌بینی شده بودند و در نتیجه خیلی پایین در جای خود قرار می‌گیرند.

    اینجاست که «هنرِ ساختن» به کمک می‌آید.

    از کپسول دهنی جریانی عبور می‌کند که صدای دریافت شده توسط دهنی روی آن سوار و مدوله می‌شود. میکروفن ذغالی، بنا به ماهیت کم‌اهمی که دارد،  شبیه یک مقاومت متغیّر عمل‌کرده و می‌تواند بی‌واسطه بر عبور این جریان تاثیر گذارد و صدا را بر آن سوار کند. در مقابل، اما، میکروفن‌های خازنی عناصری با مقاومت داخلی بسیار زیاد هستند که برای استفاده در دستگاه تلفن باید به یک مدار تقویت‌کننده و پایین‌آورنده‌ی امپدانس مجهز شوند.

    تصویر زیر مدار چنین تقویت‌کننده‌ای را نشان می‌دهد. این مدار کوچک را باید روی یک قطعه «ویروبورد» (فیبر پرسوراخ) که به اندازه‌ی قطر داخلیِ محل استقرار دهنی در گوشی به شکل دایره بریده شده است، مونتاژ شود.

    .

    مدار کامل میکروفن ترانزیستوری جایگزین دهنی کربنی تلفن های قدیمی

    .

    میکروفن ترانزیستوری جایگزین دهنی کربنی تلفن های قدیمی

    .

    نقاط اتصال A و B با سیم‌های نازک به اتصالات کپسول دهنی متصل خواهند شد.

    چنان که در شماتیک بالا دیده می‌شود، یک زوج ترانزیستور که به صورت «دارلینگتون» مداربندی شده‌اند. برای این ترانزیستورها باید انواعی را که دارای «بهره‌ی جریان» بالا هستند انتخاب کرد (مانند BC546B یا BC546C). این زوج توسط مقاومت یک مگااهمی طوری تنظیم شده‌اند که ولتاژی میان 3 تا 5 ولت در مسیر کلکتور-امیتر آن‌ها افت کند.

    سیگنال خروجی از میکروفن از طریق خازن 2 به بیس ترانزیستور داده شده و تقویت می‌شود. وظیفه‌ی خازن 1 صاف کردن ولتاژ خط تغذیه‌ی مدار است. دیود زنر 1 از آسیب‌دیدن میکروفن در برابر ولتاژ بالای خط تغذیه حفاظت می‌کند.

    میکروفن از نوع الکترت (خازنی) است که بیشینه ولتاژ تغذیه‌ی آن‌ها نباید از 10 ولت تجاوز کند.

    استفاده از یکسوساز با مداربندی پل دیودی ضرورت دارد، زیرا به مدار ما اجازه می‌دهد مستقل از پلاریته‌ی خط تلفن و اتصالات آن، قطب‌های مثبت و منفی درست به مدار برسند و جابجا نشوند. در تصویر، پل با استفاده از دیودهای 1N4148 یا مشابه ساخته شده است

    مقاومت 4 برای تامین مقاومت داخلی کافی تعبیه شده و در صورت لزوم می‌توان مقدار اهمی آن را تا 200 اهم هم پایین آورد.

    .

    میکروفن ترانزیستوری جایگزین دهنی کربنی تلفن های قدیمی

    .

    .

    مطالب مرتبط:

     

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-11-25 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • انتشار یک میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    انتشار یک میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    جریان‌هایی که بر اثر میدان الکترومغناتیسی یکسوشده در بدن ایجاد می‌شوند، در بدن دارای همان تاثیری خواهند بود که جریان‌های الکتریکی طبیعی بدن هماهنگ با آن را دارند. در همین ارتباط، به نظر می‌رسد که اغلب دستگاه‌های فنی شکنجه که به نوعی با شوک الکتریکی کار می‌کنند، به احتمال زیاد بر همین اساس ساخته شده‌اند و دربردارنده‌ی فرکانس بالای یکسوشده و یا تجهیزات مدولاسیون موجی می‌باشند. تاثیر سیگنال های فرکانس بالای یکسو شده بر سامانه عصبی انسان

    .

    .

    در هر آنتنی، مانند آن‌هایی که به طور معمول در تجهیزات مخابراتی به کار گرفته می‌شوند، جریان فرکانس بالایی که از دستگاه فرستنده خارج می‌شود، با یک توالی سریع به پیش و پس روان می‌شود. در نتیجه، در اطراف آنتن، مانند هر رسانه‌ای که در آن جریانی برقرار است، در صورتی که پس از برقراریِ این جریان، اختلاف پتانسیلی (ولتاژی) در آن ایجاد شود، یک میدان مغناتیسی و همچنین یک میدان الکتریکی پدید می‌آید. در فرکانس‌های بالا، به عبارت دیگر در میدان‌های الکترومغناتیسیِ دارای تغییرات سریع، میدان‌های مذکور خود را از آنتن جدا کرده و در فضا رها می‌کنند. نظر به این که جهت این  میدان‌های الکتریکی و مغناتیسی دایم با سرعت زیاد معکوس می‌شود، ذرات دارای بار الکتریکی درون آن، به عنوان مثال الکترون‌ها و یون‌ها، دایم و هماهنگ با فرکانس بالا به پس و پیش حرکت می‌کنند. در این وضعیت، این جریان متناوب فرکانس بالا سبب گرم شدن جسم می‌شود.

    تنها هنگامی که این جریان متناوب یکسوسازی شود، به عبارت دیگر هنگامی که جریان به مدت زمان کافی در یک جهت روان باشد، تاثیرگذاری مستقیم فرآیندهای الکتریکی بر جسم ممکن می‌شود. چنین عمل یکسوسازی از 60 سال پیش در غشاهای سلولی شناخته شده است.

    اما هنگامی که جریان فرکانس بالا در یک آنتن، به جای ان که مانند معمول پیش و پس رود، تنها و تنها در یک جهت روان بشود، از این آنتن یک میدان الکترومغناتیسی منتشر خواهد شد، که منحصراً در یک سمت و سو موثر خواهد بود. در این حالت جریان نیز در رسانایی که در حیطه‌ی این میدان قرار دارد، فقط در همین سو برقرار می‌شود.

    برای این که چنین میدان الکترومغناتیسی یکسوشده‌ای انتشار یابد، باید پیش از آنتن یک دیود قرار داده شود. دیود افزاره‌ای الکتریکی است که به جریان تنها در یک جهت اجازه‌ی گذر می‌دهد. اما چون آنتن فقط می‌تواند یک بارِ الکتریکی معین را جذب کند، در انتهای آنتن وجود یک رسانای برگشتی به مولد فرکانس بالا ضرورت پیدا می‌کند. در این سمت آنتن هم به یک دیود نیاز است تا مسیر جریان‌های فرکانس بالایی را که در جهت اشتباه جاری شده‌اند، مسدود کند. برای پیشگیری از این که جریان فرکانس بالا در آنتن برقرار شود، بدون این که میدان‌های الکترومغناتیسی را در محیط انتشار دهد، به این هم احتیاج داریم که یک مقاومت اضافی به انتهای آنتن ببندیم تا در دو سر آن بتواند ولتاژی ظاهر شود. انتخاب یک مقدار اهمی در محدوده‌ی 50 اهم برای چنین مقاومتی احتمالاً بهترین نتیجه را به دست می‌دهد. البته مقدار دقیق اهمی آن با آزمایش از طریق نصب یک مقاومت متغیر (پتانسیومتر) و تنظیم دقیق آن به دست خواهد آمد.

    لازم به گفتن نیست که رسانای برگشت، خودش، نباید هیچ انتشار امواج الکترومغناتیسی داشته باشد، چرا که جریان جاری در آن در جهت مخالف جریان گذرنده در آنتن قرار دارد و با بروز چنین وضعیتی، این دو میدان الکترومغناتیسی یکدیگر را خنثی می‌کنند. بنابراین، استفاده از یک کابل هم‌محور (کواکسیال) برای رسانای برگشتی ضرورت پیدا می‌کند. زره یا «شیلد» این کابل باید به خط زمین مولد فرکانس بالا وصل شود. این خط معمولاً قطب منفی تغذیه‌ی مولد است.

    تصویر زیر چگونگی انتشار امواج الکترومغناتیسی را نشان می‌هد.

    .

    چگونگی انتشار موج الکترومغناطیسی از آنتن

    .

    محور «زِد» به منزله‌ی آنتن است. همان طور که دیده می‌شود، در یک آنتن معمولی هم میدان مغناتیسی و هم میدان الکتریکی متناوباً مقادیر مثبت و منفی می‌گیرند، طوری که ذرات باردار شده در داخل این میدان به پس و پیش در حرکت خواهند بود.

    حالا، اما، آنتنی را در نظر می‌گیریم که در هر یک از دو انتهای خود یک دیود داشته و نیز به یک کابل هم‌محور برگشتی هم تجهیز شده باشد. فرض کنیم که آنتن، همان گونه که در تصویر زیر دیده می‌شود، به کمک یک سیم پیچ تک یا چند حلقه‌ای به سیم‌پیچ مدار تشدید یک فرستنده تزویج (کوپل) شود.

    .

    چگونگی تزویج یا کوپلاژ توان الکترومغناطیسی از مولد موج به آنتن یکسوساز .

    در آنتنی که ترکیب ساختمانی آن در تصویر زیر دیده می‌شود، جریان فرکانس بالا منحصراً در یک سو روان می‌شود، زیرا دو دیود تعبیه شده در این ترکیب اجازه‌ی عبور جریان را فقط در یک جهت می‌دهند.

    .

    ساختمان آنتن برای انتشار میدان فرکانس رادیویی یکسوشده

    .

    روشن است که این آنتن باید روی فرکانسِ به کار رفته تطبیق یافته باشد، یعنی درازی هر دو نیمه‌ی آنتن در مجموع، اما بدون احتساب کابل هم‌محور، مثلاً برابر با نصف طول موج فرکانس رادیویی به کار رفته باشد. این که سمت و جهت آنتن صحیح هست یا خیر را می‌توان با یک چراغ رشته‌ای کوچک امتحان کرد. به این صورت که یکی از سیم‌های ارتباطی چراغ را به دست می‌گیرند و سیم اتصال دیگر آن را در طول آنتن حرکت می‌دهند. در صورتی که آنتن درست روی فرکانس مولد تنظیم شده باشد، شدت روشنایی چراغ در وسط آنتن نسبت به همه‌ی نقاط دیگر بیش‌تر خواهد بود. در آنتن ما این نقطه در محل خم 90 درجه‌ای آنتن واقع است.
    چون بخشی از تشعشعات فرکانس بالا از طریق انگشت به درون بدن فرد جریان پیدا می‌کند، این روش آزمایش فقط و فقط برای کار با مولدهای کم‌توان مناسب است، در غیر این صورت پوست و گوشت انگشتان به سرعت خواهند سوخت. در توان‌های رادیویی بالاتر از یک یا دو وات نباید سیم چراغ را در میان انگشتان نگه داشت، بلکه باید آن را از طریق یک مقاومت اهمی کوچک به زمین (خط منفی) فرستنده یا مولد یا اتصال زمین پریز برق متصل نمود.

    .

    آنتن برای انتشار میدان فرکانس رادیویی یکسوشده و تزویج آن با مدار تشدید یک مولد فرکانس بالا

    .

    گذر جریان بر حسب زمان در این آنتن مطابق تصویر زیر است. قسمت‌های هاشور‌خورده از منحنی، برقراری و عبور جریان از آنتن را نشان می‌دهند.

    .

    چگونگی تغییر دامنه ی جریان فرکانس رادیویی یکسوشده در این آنتن بر حسب زمان

    .

    نظر به این که جریان در آنتن فقط در یک جهت برقرار می‌شود، شدت میدان الکترومغناتیسی با ضربآهنگ فرکانس داده شده به آنتن تغییر می‌کند، اما «میدان همیشه یک جهت دارد». در نتیجه، همه‌ی الکترون‌ها و یون‌هایی که این میدان بر آن‌ها محاط است و در محدوه‌ی اثر این میدان قرار دارند، فقط در یک جهت به حرکت درخواهند آمد. پس تا زمانی که میدان الکترومغناتیسیِ یکسوشده باقی باشد، جریانی در این رساناها برقرار خواهد بود. همچنین، می‌توان گفت که ریخت این میدان الکترومغناتیسی به صورت تصویر زیر است.

    .

    شکل تغییرات میدان الکترومغناطیسی در این آنتن بر حسب زمان

    .

    حال، در صورتی که فرکانس فرستنده در هماهنگی با آن جریان‌های الکتریکی قرار داشته باشد که به صورت طبیعی در بدن برقرار هستند، شدت آن‌ها را تغییر خواهد داد و به عبارت دیگر به شکل مدولاسیون دامنه بر آن‌ها تاثیر خواهد گذاشت. در نتیجه، این جریان‌هایی که بر اثر میدان الکترومغناتیسیِ یکسوشده در بدن ایجاد می‌شوند، در بدن دارای همان تاثیری خواهند بود که جریان الکتریکی طبیعی بدنِ هماهنگ با آن دارند. در همین ارتباط، به نظر می‌رسد که اغلب دستگاه‌های فنی شکنجه که به نوعی با شوک الکتریکی کار می‌کنند، به احتمال زیاد بر همین اساس ساخته شده‌اند و دربردارنده‌ی فرکانس بالای یکسوشده و یا تجهیزات مدولاسیون موجی می‌باشند.

    همان طور که گفته شد، آنتن ریخت خمیده‌ی 90 درجه‌ای دارد. از یک سو، ضروری است که فاصله‌ای میان آنتن و کابل هم‌محور وجود داشته باشد، تا آنتن بتواند بدون مانع امواج را از خود منتشر کند. چنین شکلی برای آنتن یک برتری دیگر هم دارد. چون سلول‌های عصبی، و به ویژه آن رشته‌های عصبی که وظیفه‌ی انتقال علایم را به صورت سه‌بُعدی در همه‌ی بدن بر دوش دارند، میدان الکترومغناتیسی یکسوشده هم باید بتواند تا حد ممکن متناوباً در همه‌ی جهت‌ها انتشار یابد تا قادر به تاثیرگذاری بر تمام عصب‌ها باشد.

    انتقال انرژی میان آنتن یک فرستنده و آنتن یک گیرنده، که این دومی در بحث ما سلول‌ها یا رشته‌های عصبی هستند، به ویژه هنگامی موثر است که به صورت موازی نسبت به هم قرار داشته باشند، یا به عبارت دیگر دارای پلاریزاسیون یکسان باشند. هنگامی که در یک آنتن خمیده‌ی راست‌گوشه، فرکانس بالای یکسوشده روان باشد، جریان‌هایی در همه‌ی رساناهای ربع دایره‌ی محیط مقابل آن ایجاد می‌گردد.

    .

    جریان فرکانس بالای یکسوشده ی عبوری از یک آنتن با خم قائم در همه ی مسیرهای رسانا در محدوده ی ربع دایره جریان پیدا خواهد کرد

    .

    در نتیجه، برای این که بتوان همه‌ی سلول‌های عصبی و مسیرهای اعصاب را که در یک بُعد (مثلاً موازی با محور طول‌ها) قرار دارند، تحریک کرد، متناوباً به چهار عدد از این آنتن نیاز خواهیم داشت.

    .

    جریان فرکانس بالای یکسوشده ی در این آنتن در همه مسیرهای رسانا در 4 ربع دایره بر روی یک سطح جریان پیدا خواهد کرد

    .

    تصویر بالا ساختار چنین آنتن همه‌جهته‌ای را نشان می‌دهد. حال اگر بخواهیم همه‌ی ابعاد فضایی (طول و عرض و ارتفاع) را پوشش دهیم، به سه عدد از این ساختار نیاز خواهیم داشت و به این ترتیب در همه‌ی سلول‌ها و رشته‌های عصبی، گذشته از نوع قرارگیری فضایی آن‌ها، جریان القا خواهیم کرد. پس برای رسیدن به این هدف به 12 آنتن منفرد نیاز خواهیم داشت. در این ارتباط، جالب است بدانیم که برای تحریک یک کنش بالقوه در یک عصب، یک پالس جریان با طولی برابر با نیم میلی‌ثانیه کفایت می‌کند و هر سلول عصبی پس از نزدیک به دو میلی‌ثانیه دوباره آمادگی تحریک یک کنش بالقوه را پیدا می‌کند. پس اگر در مرکز ساختار آنتن بالا موتوری با جاروبک متناوباً این چهار آنتن را به مولد فرکانس بالا وصل کند، با داشتن دور موتوری برابر با 500 دور در ثانیه، یا 30هزار دور در دقیقه، به پالس‌هایی به طول نیم میلی‌ثانیه و یک نرخ تکرار پالس دو میلی‌ثانیه‌ای می‌رسیم.

    .

    طرح یک کموتاتور الکترومکانیکی برای تغذیه ی متوالی آنتن ها با سیگنال خروجی از مولد فرکانس بالا

    .

    برای تولید پالس‌های سه‌بُعدی تحریک سلول‌های عصبی، می‌توان ترتیبی را طراحی کرد که از آنتن هر بُعد یک عدد آنتن همزمان سیگنال فرکانس بالای یکسوشده دریافت کند. روشن است که برای ایجاد یک تحریک بیولوژیکی نیازی نیست که حتمی 12 آنتن به کار گرفته شود. به احتمال زیاد تعداد کمی، دو یا سه عدد که نسبت به هم دارای زاویه‌ی 90 درجه باشند، و همزمان با هم چرخه‌ی پالس-توقف را دریافت کنند، کافی خواهد بود. همچنین، احتمالاً بتوان از یک کابل هم‌محور با شیلد دوگانه استفاده کرد، طوری که لایه‌ی شیلد میانی به عنوان شیلد عمل کند و سیم مغزی کابل رسانای برگشت موج را شکل بدهد. طبعاً در این حالت هم هر دو دیود و مقاومت مطابق شماتیک در مسیر آنتن نصب می‌شوند.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

     

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-11-05 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • مبارزه پنجه های یون فشان چلچراغ شیژفسکی با هوای بد

    مبارزه پنجه های یون فشان چلچراغ شیژفسکی با هوای بد

    بشر امروز در جاهایی کار و زندگی می‌کند که هوایی متفاوت از هوای طبیعی دارد. موضوع فقط محدود به آلودگی هوا به آلاینده‌هایی مانند دود و ریزگردهای معلق در آن نیست. حالا که پایتخت ماه دوم پاییز را با عنوان آلوده‌ترین روز در 5 سال گذشته آغاز کرده، به یک راه حل الکترونیکی برای تنفس بهتر در این روزهای آلودگی صنعتی و کروناییِ هوا می‌پردازیم چلچراغ شیژفسکی برای یونیزه کردن هوا

    .

    .

    کمتر کسی است که نداند بشر امروز در جاهایی کار و زندگی می‌کند که هوایی متفاوت از هوای طبیعی دارد. این موضوع، اما، تنها به آلودگی هوا به گازها و دودهای خطرناک و ریزگردها محدود نیست. اندازه‌گیری‌ها نشان داده‌اند که هوا در علف‌زارها و جنگل‌ها دربردارنده‌ی 700 تا 1500 ذره با بار منفی در سانتی‌متر مکعب است و این مقدار گاهی به پنج هزار «یون» در سانتی‌متر مکعب هم می‌رسد، در حالی که این رقم در هوای خانه و دفتر کار از 25 یون در سانتی‌متر مکعب تجاوز نمی‌کند.

    هر انسان روزانه 15 کیلوگرم هوا «مصرف» می‌کند. کمینه‌ی سطح لازم یون‌های منفی در هوای تنفسی باید 500 تا 600 یون در سانتی‌متر مکعب باشد. مقدار بهینه در بازه‌ی 4هزار تا 5هزار قرار دارد. به عنوان نمونه، وضعیت‌های واقعی حضور یون‌های منفی در هوا را ببینیم:

    • در آپارتمانی در شهر: 25 تا 100 یون در سانتی‌متر مکعب
    • در یک خیابان پُر درخت: 100 تا 150 یون در سانتی‌متر مکعب
    • هوای جنگل: 2000 تا 5000 یون در سانتی‌متر مکعب
    • هوای پس از توفان و آذرخش: 5000 تا 100 هزار یون در سانتی‌متر مکعب

    شکی نیست که تنفس هوای شهری، چه در خانه و چه در خیابان، از جهت کمبود یون‌های منفی می‌تواند اثر نامطلوبی بر تندرستی انسان داشته باشد و چه بسا بسیاری از بیماری‌های عصر جدید در ارتباط با کمبود یون منفی در هوای تنفسی بشر باشد. اما، آیا می‌توانیم تعداد یون‌های منفی هوای اطراف‌مان را بیش‌تر کنیم؟ یک راه این است که به جزیره‌ی جاوه در اندونزی و یا به کنیا برویم و در آنجاها که سالانه 200 تا 300 روز توفانی و پر از رعد و برق دارند، سکنا گزینیم، اما وقتی بدانیم که سالانه صدها نفر در این مناطق بر اثر برق‌زدگی و برخورد صاعقه کشته می‌شوند، روی این راه حل بیش‌تر فکر خواهیم کرد! همین طور، شوربختانه، زندگی امروزین به ما اجازه نمی‌دهد که به ساحل‌های دست نخورده و کوهستان‌های دوردست کوچ کنیم و 365 روز سال را در این جاهای سرشار از یون سپری کنیم. این گونه بود که بشر به فکر راه حل دیگری افتاد.

    .

    انسان در جستجوی هوای پاک با مولد یون های منفی

    .

    زیست‌فیزیک‌دان، شاعر و نقاش اوکراینی، «الکساندر لئونیدویچ شیژفسکی» (1897-1964) در پژوهشی 20 ساله در آکادمی علوم اتحاد شوروی سابق اهمیت هوای یون‌دار را برای سلامتی انسان اثبات و فرموله کرد و همچنین روشی را برای نرمال‌کردن هوا ارایه نمود. نویسنده‌ی این نوشتار، بوریس سرگیویچ ایوانف، از چندین سال پیش، روی پیاده کردن فن‌آوری یون در زندگی روزمره‌ی انسان به پژوهش و آزمایش مشغول بوده است. در این مقاله طراحی او با نام «چلچراغ شیژفسکی» به خوانندگان تقدیم می‌شود.

    اجزای اصلی این طراحی شامل «چلچراغ» یونیده کننده و منتشر کننده‌ی هوای یونیده، ، و یک وارونگر ولتاژ هستند.

    .

    چلچراغ

    منظور از عنصری که به «چلچراغ» نامیده شده، وسیله‌ای است که با پنجه‌های بازشده‌اش یون‌های تولید و منتشر شده را با سرعتی زیاد (به خاطر اختلاف پتانسیل زیاد) در محیط پخش می‌کند.

    ملکول‌های اکسیژن که از محل تولیدشان فاصله گرفته‌اند، در تمام هوای پیرامون محل استقرار دستگاه پخش و منتشر می‌‌شوند.

    چند و چون طراحی «چلچراغ» به کیفیت دیگر اجزای دستگاه بستگی دارد. بهبود دادن به طرح چلچراغ ممکن هست، اما این که آیا بتوان نتیجه را به صورت علمی اثبات کرد، کار دشواری خواهد بود.

    چلچراغ را باید از فلز سبک و مانند طوقه‌ی دوچرخه ( مثلاً با استفاده از یک حلقه‌ی «هولاهوپ» یا چیزی شبیه آن) ساخت. قطر آن می‌‌تواند هر مقداری بین 75 تا 100 سانتی‌متر باشد. زایده‌های عمود بر ساختار چلچراغ باید در حدود 3/5 تا 4/5 سانتی‌متر طول داشته باشند.

    توری پوشاننده‌ی سطح طوقه می‌‌تواند از سیم لخت یا سفیدشده‌ی مسی به قطر 0/6 تا 1/0 میلی متر باشد. فُرم این توری باید به شکل سطح بخشی از یک کُره (قطاعی) باشد (تصویر زیر را ببینید). چشمه‌های این توری نباید از 5×5 سانتی‌متر بزرگ‌تر باشند. زایده‌های عمودی از جنس مفتول نازک فلزی (مثلاً سوزن یا میخ) به ضخامت 0/25 تا 0/5 میلی متر، از سمت گُل ِمیخ، در گرهگاه چشمه‌های توری لحیم می‌‌شوند. تیز بودن نوک این زایده ها کیفیت کار چلچراغ را افزایش داده و مصرف جریان مدار را پایین می‌‌آورد. این امر سبب می‌‌شود که تولید اکسیدهای نیتروژن، که نامطلوب هستند، کاهش پیدا کند. برای آویزان کردن چلچراغ، یک انتهای سه مفتول مسی به قطر 0/8 تا 1/0 میلی متر را با زاویه‌های 120 درجه‌ای نسبت به یکدیگر به طوقه لحیم کرده و و انتهای دیگر این مفتول ها را به هم لحیم می‌‌کنیم. از این نقطه چلچراغ از سقف آویزان خواهد شد. چون چلچراغ دارای بار الکتریکی خواهد شد، باید آن را توسط یک ماده‌ی عایق الکتریسیته به سقف وصل کرد. بهترین انتخاب در اینجا، نخ نایلونی یا نخ ماهیگیری به ضخامت 0/5 تا 0/8 میلی متر است. فاصله‌ی چلچراغ از سقف نباید از 15 سانتی متر کم‌تر باشد.

    .

    ساختمان چلچراغ شیژفسکی برای یونیزه کردن هوا

    .

    تبدیل‌کننده‌ی ولتاژ

    پیش از این که وارد جزییات مدار شویم، لازم است اخطار کنم:

    این دستگاه مستقیماً به برق 220 ولت شهری وصل است. برق شهری 220 ولت در تمام قسمت‌های این دستگاه وجود دارد. این دستگاه برای انسان و دیگر جانداران مرگ‌آور است! من به شما اکیداً توصیه می‌‌کنم که این دستگاه را نسازید. اما اگر آن را با مسوولیت خودتان ساختید، باید بدانید و آگاه باشید که این وسیله برای فردی که اصول ایمنی و حفاظتی کار با ولتاژهای بالا را نمی شناسد و فاقد تخصص و تجربه و مهارت لازم و کافی در کار عملی با ولتاژ بالا و عایق‌سازی آن است، به شدت خطرناک است و می‌‌تواند به آسیب ها و صدمات جبران ناپذیر و غیرقابل بازگشت جسمی و حتی مرگ بیانجامد.

    همچنین نصب آن در محیطی که افراد ناآشنا بدون مراقبت به آن‌جا رفت و آمد دارند، خطرآفرین است. این وسیله باید طوری نصب شود که از دسترسی افراد کاملاً دور باشد.

    خط منفی منبع تغذیه که ولتاژ آن نباید کمتر از 25 هزار ولت باشد، به چلچراغ وصل می‌‌شود. تنها هنگامی یون‌های مورد نظر، که قادر به ورود موثر به ریه‌های انسان شوند، دایم و به اندازه‌ی کافی تولید می‌‌شوند، که این ولتاژ حضور داشته باشد. برای یک فضای بزرگ، مانند یک سالن ورزشی، ولتاژ چلچراغ باید 40 تا 50 کیلوولت باشد (شرط واجب این است که تخلیه‌ی الکتریکی مانند جرقه زدن یا شعله کشیدن، که همراه با تولید بوی اوزون، بوی سیر، است، صورت نپذیرد).

    نقشه‌ی شماتیک مدار تبدیل‌کننده‌ی ولتاژ را در زیر می‌‌بینید. در آزمایش‌های ما این مدار در عین سادگی، بسیار بادوام و در درازمدت قابل اعتماد بوده است.

    نیم سیکل‌های مثبت برق شبکه از طریق مقاومت 1 و دیود یکسوساز 1 و پیچش اولیه‌ی ترانسفورماتور 1 خازن 1 را شارژ می‌‌کنند. چون هیچ جریانی از «گیت» تریستور عبور نمی‌کند، در نتیجه، افزاره‌ی گفته شده در حالت بیکاری باقی می‌‌ماند (افت ولتاژ دو سر دیود‌2 کم‌تر از آن است که بتواند گیت  تریستور را تحریک کند).

    .

    مدار مولد ولتاژ زیاد برای چلچراغ شیژفسکی

    .

    با رسیدن نیم‌سیکل منفی برق شهر، دیودهای 1 و 2 به حالت مسدود (باز) می‌‌روند و میان الکترودهای کاتود و گیت تریستور ولتاژ بسنده برای راه اندازی تریستور قرار می‌‌گیرد. با هادی شدن تریستور، بار ذخیره شده در خازن 1 در زمان بسیار کوتاهی در پیچش اولیه‌ی ترانسفورماتور 1 تخلیه می‌‌شود و ولتاژ زیادی روی پیچش ثانویه‌ی این ترانس القا می‌‌گردد. این فرآیند با رسیدن نیم‌سیکل مثبت بعدی تکرار می‌‌شود و به خاطر تلفات کمی که در مدار وجود دارد، مدار شروع به نوسان دایمی و تولید ولتاژ بالا می‌‌کند. در سمت ثانویه‌ی ترانسفورماتور یک مدار چند برابرکننده‌ی ولتاژ پیش‌بینی شده است. این مدار با دیودهای 3 تا 6 و خازن‌های 2 تا 5 ساخته شده است. مقاومت 1 از نوع 5 وات است. آن را می‌‌توان از موازی بستن 3 عدد مقاومت 3/3 کیلواهم دو واتی هم درست کرد. مقاومت 2 یک مقاومت دو واتی است. مقاومت 3 از متوالی بستن 3 یا 4 مقاومت دو واتی 3/3 مگا یا بیش‌تر که در مجموع 10 تا 20 مگااهم ایجاد کنند، ساخته می‌‌شود. در مجموع، در مورد مقاومت 3 باید در نظر داشت که بهتر است از مقاومت‌های مخصوص ولتاژ بالا در ساخت آن استفاده شود. این مقاومت ها معمولاً بدنه‌ی خیلی درازتری نسبت به مقاومت‌های معمولی دارند.

    دیودهای 1 و 2 می‌‌توانند هر نوع دیود 400 ولت نیم آمپری به بالا باشند، مانند 1N4007 یا نوع سریع UF4007. دیودهای 3 تا 6 می‌‌توانند هر دیود 5 تا 10 کیلوولت 0/1 تا0/5 آمپر باشند. خازن 1 از نوع پلی‌استر با ولتاژ کار کمینه 250 ولت (ترجیحاً 400 ولت) است. خازن‌های 2 تا 5 باید توان تحمل 10 تا 15 کیلوولت را داشته باشند. تریستور از نوع 400 ولتی 30 آمپری است و باید به یک گرماگیر پره‌دار با سطح کافی وصل شود. ترانسفورماتور این دستگاه یک کویل خودرو یا موتوسیکلت است.

    در ساخت مدار مولد ولتاژ زیاد باید از مواد عایق‌ساز خوب استفاده کرد و بین افزاره‌ها فاصله‌ی کافی پیش‌بینی نمود تا میان آن‌ها قوس الکتریکی و جرقه ایجاد نشود. در کار با ولتاژ زیاد باید بسیار محتاط بود، زیرا شوک گرفتن از چنین مدارهایی می‌‌تواند برای انسان بسیار خطرناک و حتی کُشنده باشد.

    .

    راه‌اندازی دستگاه

    مدار به هیچ تنظیمی احتیاج ندارد. در صورت لزوم به تغییر دادن در ولتاژ خروجی مدار می‌‌توان مقدار مقاومت 1 و خازن 1 را تغییر داد. ساده‌ترین راه تشخیص و نمایش کارکرد این مدار یونیزه کننده، استفاده از پشم است: مقدار کمی تارهای پشم از فاصله‌ی 50 تا 60 سانتی متری به سمت چلچراغ جذب می‌‌شوند. به کار گیری ولت‌متر الکترواستاتیکی هم برای نمایش وجود ولتاژ زیاد روش خوبی است. در یک چلچراغ «معمولی» پیشنهاد می‌‌شود که ولتاژ کار در بازه‌ی 30 تا 35 کیلوولت انتخاب شود. توجه شود که هنگام کارکرد این و هر دستگاه یونیزه کننده‌ی دیگر نباید بوی غریبه‌ای به مشام برسد (بوهایی مانند بوی اوزون یا اکسیدهای نیتروژن). این گازها برای تندرستی انسان بسیار زیان آور هستند.

    .

    نکات ایمنی

    توجه شود که این دستگاه بدون واسطه به برق شهر وصل است. بنابرابن، همه جای این مدار  در حال کار دارای پتانسیل برق شبکه است. برای خاموش کردن دستگاه باید حتماً هر دو ارتباط آن با برق شهر قطع شود (کلید روشن/خاموش دو پل استفاده شود). با وجود این که بر اثر لمس اتفاقی و گذرای الکترودهای دستگاه و چلچراغ شوک خفیفی حس خواهد شد که غالباً خطرناک نیست، اما، اکیداً توصیه می‌‌شود که از این دستگاه برای تفریح و شوخی استفاده نشود. این دستگاه اسباب بازی نیست و می‌‌تواند برای افراد حساس بسیار خطرناک باشد. حتی پس از خاموش کردن و از برق کشیدن این دستگاه، خازن‌های آن دارای شارژ زیادی هستند و پیش از هر کار باید تخلیه شوند. تخلیه‌ی خود به خودی ممکن است خیلی طول بکشد.

    .

    نصب دستگاه و تجربه‌ی نویسنده

    نویسنده، بنا به تجربه‌ی خود، پیشنهاد می‌‌کند که چلچراغ طوری نصب شود که  با افراد یک تا یک و نیم متر فاصله داشته باشد. خوب است آن را روزانه به مدت 30 تا 50 دقیقه، به ویژه پیش از رفتن به رختخواب، روشن کنید. در روزهایی که هوا خیلی آلوده و ناسالم است، برای خنثی کردن ریزگردهای باردار معلق در هوا می‌‌توان سه تا پنج بار در روز دستگاه را به کار انداخت.

    .

    چلچراغ شیژفسکی در موزه ای به همین نام در مسکو

    .

    نکته‌ی مهم!

    استفاده از دستگاهی که در اینجا با هدف آموزش معرفی شد، فقط ممکن است برای افراد سالم و به عنوان وسیله‌ای برای «پیش گیری» از بیمارشدن مفید باشد. البته از چنین دستگاه هایی در محیط‌های درمانی مانند بیمارستان ها و زیر نظر پرسنل بهداشت و درمان برای بهبود برخی بیماری ها استفاده می‌‌شود. اما چون روی دستگاه معرفی شده در این نوشتار هیچ مطالعه‌ی مرتبطی صورت نگرفته است، کاربرد آن برای افراد بیمار با هدف معالجه را به هیچ وجه توصیه نمی کنیم.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    تولید ویتامین هوا با ساخت یک دستگاه یون ساز

    چند کلمه در مورد تخلیهء الکتریسیته ساکن

    راه هایی برای بهره گیری از کوئل خودرو برای تولید ولتاژهای خیلی زیاد

    موزه فضانوردی شیژفسکی

    الکساندر لئونیدویچ شیژفسکی

     

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-10-22 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • یک مولد پالس صوتی با کاربردهای ویژه

    یک مولد پالس صوتی با کاربردهای ویژه

    این مدار یک صدای «تق» شدید تولید می‌کند که برای تجربه‌های مرتبط با رادارهای زیرآبی یا «سونار» کاربرد دارد، اما در جاهای هیجان‌انگیز دیگری نیز می‌تواند به کار گرفته شود

    یک مولد پالس برای استفاده در تجهیزات سونار و مگنتایزر

    .

    .

    هشدار:

    این مدار را نسازید!

    در همه‌ی قسمت‌های این مدار و روی تمام اجزا و افزاره‌ها و قطعات آن برق کُشنده‌ی 220 ولت وجود دارد. در ساخت و استفاده از این دستگاه خطر برق‌گرفتگی به طور قطعی برای شما و اطرافیان شما وجود دارد. هر گونه خطا در ساخت و استفاده از این دستگاه می‌تواند عواقب جبران ناپذیر جانی و مالی برای شما در بر داشته باشد.

    اما، در صورتی که به مسوولیت خود قصد ساخت و یا استفاده از این مدار را دارید، توجه کنید که همواره زیر نظارت و کنترل دایمی یک فرد متخصص و باتجربه در زمینه‌ی برق و الکترونیک عمل کنید.

    این مدار را نسازید!

    .

    درباره‌ی مدار

    این مدار با وصل کردن یک بلندگو به برق شهر به مدتی کوتاه که بخشی از یک چرخه‌ی تناوب برق 220 ولت است، یک صدای «تق» شدید تولید می‌کند که برای تجربه‌های مرتبط با رادارهای زیرآبی یا «سونار» کاربرد دارد.

    در این مدار، از برق متناوب شهری 220 ولت چهار بار به شکل‌های مختلف استفاده به عمل می‌آید:

    1- تولید یک ولتاژ 9 ولت جریان مستقیم،

    2- خلقِ یک شکل موج یا به عبارت دیگر قطاری از پالس‌های مربعی‌شکل راه‌انداز (تریگر) با جریان متناوب،

    3- ایجاد پالس فرمان راه‌اندازی برای یک تریستور، و

    4- تغذیه‌ی بلندگو به عنوان افزاره‌ی مولد صدای خروجی دستگاه.

    .

    مدار کامل مولد پالس برای استفاده در مگنتایزر و آزمایش های سونار

    .

    بخش فرمانِ مدار با استفاده از یک آی.سی. تایمر دوقلوی 556 که دربردارنده‌ی دو عدد تایمر 555 است، ساخته شده. از ولتاژ 9 ولت مستقیم برای تغذیه‌ی کلّ این مدار که یک مولد پالس فرمان است استفاده به عمل می‌آید. چون مصرف جریان قسمت فرمان خیلی کم است، ولتاژ تغذیه‌ی 9 ولتی مورد نیاز آن بدون استفاده از ترانسفورماتور تهیه شده است. به این ترتیب که دامنه‌ی ولتاژ 220 پس از عبور از دو فیوز کُندسوز 13 آمپری و 250 میلی‌آمپری و گذر از سه مقاومت 2 کیلواهمی و یک مقاومت 100 کیلواهمی کاسته شده و سپس توسط دیود زینر 10 ولتی روی 10 ولت تثبیت می شود. نیم‌سیکل‌های مثبت این ولتاژ پس از عبور از دیود 4007 سمت راست به حدود 9 ولت کاهش یافته، توسط خازن یک میکروفارادی صاف شده و خط مثبت 9 ولت تغذیه‌ی مدار را تشکیل می‌دهد. یک دیود نوری روشن بودن دستگاه را نشان می‌دهد.

    همزمان، قسمتی از ولتاژی که به صورت «نیم‌موج» یکسوسازی‌ و توسط زینر محدود شده است و حالا شکلی تقریباً مربعی دارد، به قسمت «الف» کلید 1 می‌رود. با زدن این کلید است که خروجی مدار فعال می‌گردد. سر مشترک این کلید در حالت بیکاری به خط زمین مدار (صفر ولت) وصل است. با فشار دادن کلید، با هر لبه‌ی پایین‌رونده‌ی شکل موج مربعی، و درست در زمان عبور چرخه‌ی 50 هرتزی برق شهر از نقطه‌ی صفر ولت، یک پالس باریک توسط خازن 100 نانوفارادی روی پایه‌ی 6 نیمه‌ی اول آی.سی. فرستاده شده و آن را فعال می‌کند. خروجی این قسمت آی.سی. (پایه‌ی 5) تاخیری برابر با مدت زمانی که «ثابت‌زمانی» پتانسیومتر 50 کیلواهمی و مقاومت 8200 اهمی و خازن 470 نانوفارادی آن را تعیین می‌کنند (قابل‌انتخاب بین 2 تا 20 میلی‌ثانیه)، نیمه‌ی دوم آی.سی. را فعال (تریگ) می‌کند و پالس خروجی آن روی پایه‌ی 9، از طریق مقاومت 100 اهمی، خازن 150 نانو فارادی و عبور از یک ترانسفورماتور پالس، پایه‌ی گیت تریستور را آتش (تریگ) می‌کند. مسیر آنود-کاتود تریستور که تا حالا مسدود بود و جریانی از آن عبور نمی‌کرد، اکنون باز می‌شود و جریان شدیدی از طریق یک مقاومت محدود‌کننده‌ به بلندگو می‌رسد.

    نیمه‌ی دوم آی.سی. در واقع یک وظیفه‌ی حفاظتی بر دوش دارد و از آتش شدن طولانی و یا چندباره‌ی تریستور پس از فشار دادن کلید پیش‌گیری می‌کند. با رها کردن کلید، قسمت «ب» کلید مدار را بازنشانی (ریست) می‌کند.

    .

    خروجی همزمانی

    برای مدار یک خروجی اضافی به نام «خروجی همزمانی» پیش‌بینی شده که وظیفه‌ی آن کلیدگری همزمان با هر با آتش‌شدن تریستور است. از این خروجی برای مقاصد اندازه‌گیری استفاده به عمل می‌آید.

    در شماتیک مدار کنتاکت‌های یک رله‌ی شیشه‌ای (رید رله Reed Relay) عمل کلیدگری همزمان را انجام می‌دهد. چون فرآیند جذب مغناتیسی و بسته‌شدن کنتاکت این رله‌هها در حدود یک میلی‌ثانیه طول می‌کشد، باید آن را در محاسبات به حساب آورد. البته برای اندازه‌گیری‌ها و محاسبات دقیق‌تر می‌توان این رله را با یک «اوپتوکوپلر» جایگزین کرد.

    .

    کاربردها

    این مدار به شکلی که در شماتیک دیده می‌شود، برای انجام آزمایش‌هایی در ارتباط با سونار یا رادار زیردریایی و تعیین سرعت صوت در آب طراحی شده است. اما کاربرد دیگری هم برای آن متصور است: جایگزین کردن بلندگو با یک سیم‌پیچ هوایی (بدون هسته) برای تولید آهنربای دایمی. به این ترتیب که فلز آهنرباشونده در درون سیم‌پیچ قرار داده می‌شود و با زدن کلید دستگاه و عبور جریان زیاد از سیم‌پیچ، یک میدان مغناتیسی بسیار شدید ایجاد می‌‌گردد که سبب آهنربا شدن فلز درون سیم‌پیچ خواهد شد. این سیم پیچ می‌تواند روی لوله‌ای غیرفلزی به قطر حدود 3 تا 6 سانتی‌متر با سیم لاکی به قطر کمینه یک میلی‌متر (هر چه ضخیم‌تر، بهتر) در حدود 600 دور (یا بیش‌تر) پیچیده می‌شود. همچنین، پیش‌نهاد می‌شود که به نشانی‌های داده شده در پایان این نوشتار در قسمت «مطالب مرتبط» نگاه کنید.

    .

    ساخت و اجزا و افزاره‌ها

    ولتاژ کار دو خازن 220 نانوفارادی 250 ولتی یا بیشتر هستند و خوب است که آن‌ها را از نوع Y انتخاب کنیم. در مورد این خازن‌ها در اینجا بیشتر بخوانید. ولتاژ کار بقیه‌ی خازن‌ها می‌تواند 25 ولت به بالا باشد.

    خازن 150 نانوفارادی در مسیر فرمان تریستور را می‌توان به هر مقداری بین 100 تا 220 نانوفاراد انتخاب کرد.

    مقاومت 330 اهمی که با بلندگو و مقاومت محدودکننده‌ی جریان آن (R) موازی بسته شده، باید از نوع 5 وات انتخاب شود. مقدار اهمی مقاومت R با توجه به اندازه و قدرت و امپدانس بلندگو و یا سیم‌پیچ مگنتایزر انتخاب خواهد شد. در کلّ باید در نظر داشت که مقدار جریان عبوری از مصرف‌کننده‌ی مدار (بلندگو یا سیم‌پیچ مگنتایزر) با افزاره‌هایی که روی شماتیک داده شده، در حدود 15 آمپر یا کمتر است.

    اگر نیازی به خروجی همزمانی نیست، می‌توان رله، دیود موازی با آن و مقاومت 560 اهمی را حذف کرد.

    تریستور به کار رفته در مدار می تواند هر نوع تریستور 400 ولت به بالا و 25 آمپر به بالا باشد. برای آمپرهای بالاتر می‌توان دو یا سه تریستور مشابه را با هم موازی بست. تریستور باید به یک صفحه‌ی آلومینیومی به عنوان گرماگیر محکم پیچ شود. اندازه‌ی این صفحه با توجه به مورد مصرف و شدت گرم شدن تریستور انتخاب خواهد شد.

    دو عدد آی.سی. 555 را می‌توان به جای آی.سی. 556، که به سختی یافت می‌شود، به کار برد.

    کلید 1 یک کلید فشاری «دو پل دو راهه» (DPDT) است. خوب است از کلید معمولی روشن/خاموش برای آن استفاده نکنید، چون هیچگاه عملکرد دایمی این دستگاه مورد نیاز نیست.

    همان طور که در آغاز این نوشتار گفته شد، همه جای این مدار به برق 220 ولت وصل است و برای کاربر خطر برق‌گرفتگی وجود دارد. بنابراین، این دستگاه باید در جعبه‌ای عایق (مثلاً پلاستیکی) نصب شود و هیچ قسمت فلزی آن از بیرون قابل دسترسی نباشد.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    طرز ساختن یک دستگاه آهنرباساز

    خازن‌های ضداختلال، خازن‌های مسدودکننده

    طراحی منبع تغذیه‌های بدون ترانسفورماتور

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-10-16 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • ساخت یک آزمایش گر ساده برای خازن های ولتاژ بالا

    ساخت یک آزمایش گر ساده برای خازن های ولتاژ بالا

    آزمایش یک خازن به اندازه‌گیری ظرفیت خازنی آن خلاصه نمی‌شود. به ویژه در خازن‌های ولتاژ بالا آزمایش سلامتی ایزولاسیون خازن اهمیت درجه اول را دارد ساخت یک مدار آزمایش گر ساده برای خازن های ولتاژ بالا

    .

    .

    آزمایش خازن به اندازه‌گیری ظرفیت خازنی آن خلاصه نمی‌شود. پارامترهای دیگری هم در تعیین کیفیت هر خازن نقش بازی می‌کنند که تا به حال در این تارنما به بررسی برخی از آن‌ها پرداخته‌ایم. اما به ویژه در خازن‌های ولتاژ بالا آزمایش «سلامتی ایزولاسیون خازن» اهمیت درجه اول دارد.

    .

    شماتیک مدار یک آزمایش گر ساده برای خازن های ولتاژ بالا

    .

    درباره‌ی مدار آزمایش‌گر

    وظیفه‌ی این مدار ساده تولید ولتاژی است که کیفیت ایزولاسیون درونی خازن‌های «های-ولتاژ» را آزمایش کند. در این‌جا کیفیت به صورت عددی و به شکل یک مقدار کمّی بیان نشده و فقط به کاربر اطلاع می‌دهد که آیا خازن خوب است یا خیر.

    مدار در واقع یک مولد ولتاژ بالا، یک وارونگر ولتاژ، است که ابتدا ولتاژ تغذیه‌ی 4/5 ولتی مستقیم را به کمک یک مدار نوسانگر به یک ولتاژ متناوب تبدیل می‌کند و سپس با استفاده از یک ترانسفورماتور، دامنه‌ی آن را تا حد 300 ولت افزایش می‌دهد.

    ترانس مورد استفاده یک ترانسفورماتور معمولی 220 به 6 ولت کوچک 60 میلی‌آمپری (با توان 0/35 ولت‌آمپر) است که به صورت معکوس (افزاینده) به کار گرفته شده است.

    در شماتیک مدار، اجزای سمت چپ ترانسفورماتور مدار نوسانگر این خازن‌سنج را تشکیل می‌دهند. اجزای سمت راست مدار تحت ولتاژ بالای 300 ولتی قرار دارند. ولتاژ متناوب از ترانس برداشت شده و توسط یک دیود یکسوساز از نوع 1N4007 یکسو و توسط خازن یک‌دهم میکروفاراد 400 ولتی یا بیشتر صاف می‌شود. این ولتاژ از طریق یک مقاومت 100 کیلواهمی معمولی به یک سر یک لامپ نئون کوچک، از همان نوعی که در داخل فازمترها و در چراغ‌سیگنال‌ها به کار رفته، داده می‌شود. اتصال مثبت خروجی این مدار سر دیگر این لامپ نئون است. اتصال دیگر، خط منفی مشترک مدار می‌باشد. خازن مورد آزمایش به اتصالات خروجی در این قسمت وصل خواهد شد.

    .

    طرح پیشنهادی فیبر مدار چاپی و راهنمای چینش افزاره ها بر روی آن

    .

    تیپ ترانزیستورها اهمیت زیادی ندارند و هر ترانزیستور کوچک خوبی در مدار کار خواهد کرد. فقط دقت شود که ترانزیستور سمت چپ در شماتیک از تیپ مثبت (پی.ان.پی.)، و سمت راستی از تیپ منفی (ان.پی.ان) است. اندازه‌ی فیبر مدار چاپی پیشنهادی 60 × 30 میلی‌متر است. برای تغذیه‌ی مدار از سه عدد باتری قلمی استفاده می‌شود. مصرف جریان این مدار در حدود 10 میلی‌آمپر است. لازم است که این مدار با همین ولتاژ تغذیه شود و از ترانس به همین کوچکی استفاده به عمل آید، چون 1) به قدرت بیش‌تر برای مقاصد آزمایشی نیازی نیست، و 2) تا ولتاژ خروجی مدار برای کاربر خطرناک و کُشنده نشود.

    .

    تنظیم مدار

    برای تنظیم ولتاژ خروجی مدار یک ولت‌متر دیجیتالی با امپدانس ورودی بالا را روی اندازه‌گیری ولتاژ متناوب در گام هزار ولت قرار داده و به دو سر خازن یک‌دهم میکروفارادی وصل می‌کنیم. مدار را روشن کرده و سپس با چرخاندن محور پتانسیومتر1 ولتاژ میان این دو نقطه را در بالاترین مقدار (تقریبی 300 ولت) تنظیم می‌کنیم. این همه‌ی تنظیمی است که در مدار انجام می‌گیرد.

    .

    روش اندازه‌گیری

    خازنی را که باید تست شود به اتصالات خروجی مدار وصل می کنیم. لامپ نئون پس از زدن کلید فشاری مجاز است که فقط برای لحظه‌ای روشن شود. مدت روشن ماندن لامپ به بزرگی ظرفیت خازن بستگی دارد. سپس لامپ نئون باید بلافاصله پس از گذشت این «زمان شارژ» به طور کامل خاموش شود. در این صورت خازن سلامت و قابل استفاده است. هر نتیجه‌ی دیگری از خرابی خازن حکایت می‌کند.

    هشدار: پس از پایان هر آزمایش، خازن زیر تست، با ولتاژ بالا شارژ شده و دست زدن به اتصالات آن می‌تواند شوک الکتریکی شدیدی به فرد وارد کند. پس از هر آزمایش، یک مقاومت یک کیلواهمی را به اتصالات خازن آزمایش شده وصل کنید تا نیروی ذخیره شده در آن توسط این مقاومت مصرف شده و خازن تخلیه و بی‌خطر شود.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    روش اندازه‌گیری ظرفیت خازن‌های الکترولیت

    روش اندازه‌گیری ESR یا مقاومت داخلی سری خازن‌های الکترولیت

    خازن‌های ضداختلال، خازن‌های مسدودکننده

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-10-02 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • شیطان در جزییات لانه دارد – 1

    شیطان در جزییات لانه دارد – 1

    من و شمایی که علاقمند به الکترونیک و ساخت و تولید هستیم، بسته به نوع محصول تولیدی و آستانه‌ی خطای قابل پذیرش در آن باید تمام جزییات را در نظر داشته باشیم شیطان در جزییات لانه دارد

    .

    .

    پروتکل ارتباطی الکترونیکی آی2ثی

    .

    این پروتکل اعصاب‌سوز!

    چهار روز است درگیر یک پروتکل ارتباطی الکترونیکی هستم به نام I2C .

    فکر کنم حداقل دو هفته دیگر هم برای «تسلط عادی» بر این پروتکل و شیوه کدنویسی میکرو برای آن نیاز داشته باشم. در این مدت خواب و خوراک درست و حسابی ندارم و چندین بار در اثر فشار عصبی و پیچیدگی این پروتکل و کاربرد و کدنویسی‌اش خواب را برای تجدید قوا به ادامه کار ترجیح داده‌ام. ساعات خوابم به کلی بهم ریخته است. گاهی صبح زود و گاهی نیمه‌شب بیدار می‌شوم و ادامه می‌دهم. اما چرا این مطالب را برای شما می‌گویم؟

    علت‌اش این است که به عنوان یک ایرانی حس می‌کنم در کشوری به دنیا آمده‌ام که در آن مردم  به جزییات توجه کافی نمی‌کنند. برای همین است که خودرویی می‌سازیم که در ترکیب با عوامل دیگری مانند عدم دقت در جزییات قواعد رانندگی، عدم دقت در رعایت جزییات اجرایی راه‌ها و جاده‌ها… هزاران کشته می‌گیرد، روی گسل زلزله و در حریم رودخانه خانه‌می‌سازیم و… نمونه‌ها و آثار این بی‌دقتی به جزییات را در اطراف‌مان به راحتی می‌توانیم ببینیم. 

    در یک برنامه تلویزیونی شنیدم که یک مَثَل آمریکایی است که می گوید «جزییات مهم است!» این جمله‌ی ساده به نظرم بسیار اساسی است و باید دایم در ذهن من و شمایی باشد که علاقمند به الکترونیک و ساخت و تولید هستیم. بسته به نوع محصول تولیدی و آستانه‌ی خطای قابل پذیرش در آن، باید تمام جزییات را در نظر داشت و الا محصول نهایی در صورت موفقیت هم دقت لازم را شامل نخواهد شد.

    در مورد افرادی که متاهل نیستند و گرفتاری‌های رایج زندگی متاهلی را ندارند، چنین تخصیص وقت و تلاشی تا حدود زیادی ممکن است و الا، در صورتی که متاهل باشید، بعید می‌دانم بتوانید در یک فرهنگ خانواده‌محور مانند ایران تا این حد امکان تخصیص وقت داشته باشید.

    به پروتکل برگردیم. این پروتکل ساخت شرکت فیلیپس است و در سال 1982 عرضه شده است و هم اکنون چنان کاربرد وسیعی دارد که بعید است دستگاهی دیجیتالی در اطراف شما باشد و این پروتکل را درون خودش نداشته باشد. معماری بسیار زیبا و دقیقی دارد و به طور خلاصه «زبان گفتگوی بین قطعات است». تحت این پروتکل قطعات همدیگر را صدا می زنند و به حرف همدیگر گوش می‌دهند و از قطعه یا قطعات ارشد پیروی می‌کنند! همه این‌ها در یک اتصال دوسیمه و تا بین هزار و اندی قطعه ممکن شده است.

    .

    پروتکل ارتباطی الکترونیکی آی2ثی معماری زیبایی دارد و زبان گفتگوی بین قطعات است

    .
    قطعه‌ای که از آن در پروژه‌ام استفاده می‌کنم ساخت شرکت «میکروچیپ» است و غم‌انگیز این که، به سبب تحریم، وب‌سایت این شرکت بر روی ایرانی‌ها بسته است. حالا حساب‌اش را بکنید که بدون دسترسی به مستندات، لازم باشد به طراحی بپردازید! به همین دلیل یکی از طرفداران قرارداد 25 ساله بین ایران و چین هستم و امیدوارم این قرارداد زمینه دسترسی ما به درگاه‌های درستی از تکنولوژی، را ضمن حفظ استقلال، فراهم کند.

    چینی‌ها میکروهای خوبی ساخته‌اند و شرکت Gigadevice اکنون تبدیل به سومین شرکت سازنده‌ی افزاره‌های نیمه‌هادی در دنیا شده است.

    در یکی از مطرح ترین کتاب‌های میکرو در ایران، یعنی کتاب «جابر الوندی»، فقط 9 صفحه به این پروتکل اختصاص داده شده و نهایتاً هم با اشاره به یک کاربرد بسیار سطحی، کل مطلب تمام شده است. در بخش «پیوست‌ها» توضیحاتی در رابطه با کاربرد این پروتکل و ساختار و شیوه‌ی استفاده در یکی از قطعات میکروچیپ قرار داده شده است و این تنها مربوط به یک قطعه است و در رابطه با قطعات دیگر شما باید به داده‌برگ آن افزاره‌ها و در عمل  به رجیسترها و نحوه‌ی برقراری و اجرای این پروتکل در آن قطعه مراجعه کرده و مجدداً ویژگی‌های آن را دقیق بررسی نمایید.

    علی‌رغم جستجوی زیاد، منبع فارسی و منسجم دیگری در این رابطه پیدا نکردم و بطور خلاصه برای درک این پروتکل و استفاده عملی و دقیق از آن باید ساعت‌ها و بلکه ماه‌ها وقت بگذارید تا بتوانید بگویید “این را خوب بلدم!” 

    حساب‌اش را بکنید در دانشگاه چقدر وقت برای این موضوع گذاشته‌اند؟ و چیزی را که یک مدرس دانشگاه به 500 دانشجو نمی‌آموزد، تک‌تک آن 500 دانشجو در دوران اشتغال، که باید با کار خود ارزش افزوده و ثروت ایجاد کنند، مجبورند مانند من به جستجوی منابع و یادگیری بپردازند.

    .

    .

    نویسنده: سعید خون‌گرم خوش

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    شیطان در جزییات لانه دارد… و بیش‌تر

    .

    .

    آخرین به روز رسانی:

     

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-10-01 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .

  • شیطان در جزییات لانه دارد… و بیش‌تر

    شیطان در جزییات لانه دارد… و بیش‌تر

    جزییات مهم هستند، چون «شیطان در جزییات لانه دارد!» این یک ضرب‌المثل آلمانی است. در دیگر زبان‌های اروپایی هم همین مضمون به شکل‌های مختلف ورد زبان مردم است. اما چرا؟

    شیطان در جزییات لانه دارد

    .

    .

    پیش‌درآمد

    جزییات مهم هستند، چون «شیطان در جزییات لانه دارد»! این یک ضرب‌المثل آلمانی است. در دیگر زبان‌های اروپایی هم همین مضمون به شکل‌های مختلف ورد زبان مردم است. اما چرا؟

    مردم اروپا (و جاهای دیگری مانند ژاپن و آمریکا و حتی چین) یک سنّت صنعتی دویست سیصد ساله پشت سر خود دارند. قرن‌هایی که مردم در این کشورها مجبور بوده‌اند (و هنوز هستند) تا زیر یک نظم و انضباط آهنین و به مدت طولانی در کارخانجات و صنایع و معادن ذغال‌سنگ و سنگ آهن در گروه‌های بزرگ با هم کار کنند و به عنوان ساکنان کشورهایی که اغلب هیچ ذخایر زیرزمینی ارزشمندی نداشته اند، با صادر کردن کالای صنعتی پرکیفیت بازارهای جهان را بربایند و محصول خود را در آن‌ها بفروشند و با درآمد حاصل از آن، مایحتاج خود اعم از مواد خام و مواد غذایی را وارد کنند.

    این سابقه‌ی صنعتی علاوه بر این که الگوی رفتاری منظم و با دیسیپلینی در این جوامع بوجود آورده و روحیه‌ی همکاری و تقسیم کار و انعطاف و رواداری و وجدان کاری را در آنان تقویت کرده، جدیت و دقت در جزییات ریز زندگی و کار را هم به شکل یک مشخصه‌ی اخلاقی و رفتاری برای فرد‌فرد مردم به ارمغان آورده است.

    .

    الگوی رفتاری در جوامع صنعتی

    .

    صحبت را به «جزییات» محدود می‌کنم، زیرا حوصله مردم این روزها به سبب انواع گرفتاری خیلی کم‌تر از آن است که متوقع باشیم یک متن بلند را با دقت بخوانند خصوصاً این‌که می‌دانیم درصد بالایی از افراد به جزییات توجه ندارند!

    جزییات در بیش‌تر اوقات دیده نمی شوند، گاهی بی‌اهمیت به نظر می‌رسند، گاهی پشت گوش انداخته می‌شوند و گاهی به خاطر کمبود وقت از آن‌ها عبور می‌شود. اما طبق قوانین مورفی، همین جزییات هستند که یک کار خوب را به یک رسوایی تمام‌عیار تبدیل می‌کنند.

    راه دور نمی‌روم و به بررسی چند و چون پذیرش وجود جزییات، دیدن جزییات، و میزان اهمیت دادن به جزییات در ذهن و در عمل خودمان می‌پردازم. دوست دارم این موضوع را با مثال‌های عملی تشریح کنم.

    فکر می‌کنم که این مطلب کوتاه اپیزود آغازین رشته‌ای از نوشتارها در این مورد شود که با ارایه‌ی مثال‌های عینی، مواجهه با این موضوع را در سطح جامعه، در صنعت و در تولید و زندگی روزمره‌مان، از زوایای مختلف عریان به نمایش بگذارد.

    در این راه از خوانندگان دعوت می‌کنم که تجربیات خود را برایم بفرستند، چه به صورت نوشتاری جامع و یا به شکل یادداشتی کوتاه.

    این که در مورد جزییات بنویسم و همچنین مطلبی که در ادامه تقدیم می‌شود، ایده و نوشته‌ی خواننده‌ی گرامی، آقای «سعید خون‌گرم خوش» است.

    .

    .

    مطالب مرتبط:

    شیطان در جزییات لانه دارد – 1

    .

    .

    www.etesalkootah.ir ||   2020-10-01 © 

    2015 www.etesalkootah.ir  © All rights reserved.

    تمامی حقوق برای www.etesalkootah.ir محفوظ است. بیان شفاهی بخش یا تمامی یک مطلب از www.etesalkootah.ir در رادیو،  تلویزیون و رسانه های مشابه آن با ذکر واضح “اتصال کوتاه دات آی آر” بعنوان منبع مجاز است. هر گونه  استفاده  کتبی از بخش یا تمامی هر یک از مطالب www.etesalkootah.ir در سایت های اینترنتی در صورت قرار دادن لینک مستقیم و قابل “کلیک” به آن مطلب در www.etesalkootah.ir مجاز بوده و در رسانه های چاپی نیز در صورت چاپ واضح “www.etesalkootah.ir” بعنوان منبع مجاز است.

    .