بلاگ

گاهی هیچ مشخصه‌ی فنی از کابل‌های «هم‌محور» (کواکسیال) و دیگر خطوط انتقال فرکانس بالای خود در اختیار نداریم. در این نوشتار با روش عملی پیدا کردن امپدانس آن‌ها آشنا می‌شویم

.

.

خطوط انتقال فرکانس بالا و از جمله کابل های کواکسیال برای انتقال انرژی فرکانس بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند. در فرستنده‌ها این کابل‌ها توان رادیویی را از دستگاه فرستنده به آنتن منتقل می‌کنند تا از آنجا به صورت میدان الکترومغناتیسی در محیط انتشار پیدا کند. اگر «مقاومت ظاهری» یا «امپدانس» خروجی دستگاه فرستنده و کابل و آنتن با هم برابر نباشند، مقداری از توانی که باید به آنتن برسد، در داخل کابل تلف می‌شود و یا بجای انتشار از آنتن به فرستنده برمی‌گردد و باعث اختلال در کیفیت عملکرد آن می‌شود. همچنین، در گیرنده‌ها نیز باید امپدانس کابل میان آنتن و گیرنده با امپدانس آن‌ها یکسان باشد، چرا که در غیر این صورت، علایم ضعیفی که توسط آنتن دریافت شده اند، در طول مسیر کابل دچار اتلاف می‌گردند و با دامنه‌ی کم‌تر و ضعیف‌تری به گیرنده خواهد رسید که باعث کاهش کیفیت دریافت رادیویی می‌شود. به این علت، دانستن مقدار امپدانس خطوط انتقال فرکانس بالا مانند کابل‌های هم‌محور یا کواکسیال در کارهای رادیوآماتوری و مخابراتی اهمیت زیادی دارد.

.

.

معمولاً همه‌ی ما در خانه و در محل کار خود به کابل‌هایی برخورد می‌کنیم که در گذشته خریداری شده‌اند و به دلایل مختلف هیچ مشخصات فنی قابل استفاده‌ای روی آن‌ها نوشته نشده و اطلاعاتی در مورد آن‌ها نداریم. مثلاً نمی‌دانیم که امپدانس آن‌ها چند اهم است و برای چه کاربردی مناسب هستند. یا برای انجام پروژه‌ای باید کابل کواکسیالی با مشخصات معین خریداری کنیم، اما کابلی که در بازار به ما پیشنهاد می‌شود، مشخصات فنی بر روی آن درج نشده است و ما به رسم گذشتگان که می‌گفتند: «مُشک آن است که خود بوید، نه آن که عطّار گوید»، باید بتوانیم هنگام خرید کابل کیفیت و مرغوبیت آن را بسنجیم و اطمینان پیدا کنیم که کابل پیشنهادی واقعاً دارای مشخصات مورد نظر ما هست.

.

روش اندازه‌گیری امپدانس کابل

در این‌جا یک روش تقریبی و ساده‌ی اندازه‌گیری امپدانس کابل  توضیح داده می‌شود که خیلی سریع ما را به نتیجه می‌رساند.

.

وسایل مورد نیاز

• سیم چین یا کاتر،
• یک دستگاه «سلف‌سنج-خازن‌سنج» یا «LC– متر» ساده.

وظیفه‌ی دستگاه‌های LC– متر اندازه‌گیری مقدار ظرفیت خازنی (C) و مقدار خودالقایی یا اندوکتانس (L) است. در گذشته این دستگاه‌ها بسیار گران‌قیمت بودند، اما این روزها به لطف فن‌آوری «میکروکنترلر» هر دوستدار الکترونیک می‌تواند با صرف هزینه‌ی قابل قبولی یک دستگاه LC– متر در اختیار داشته باشد.

.

.

چنین دستگاهی را با کیفیت بسیار خوب می‌توان از اینجا و یا اینجا به صورت کیت تهیه کرد. یادآور می‌شوم که این کیت‌ها توسط دوستان رادیوآماتور، آقایان علیپور (EP3DL) و قنبری (EP3AG) تولید و عرضه می‌شوند.

.

فرآیند اندازه‌گیری

روش کار بسیار ساده است و در چند گام  به نتیجه می‌رسد.

• با سیم چین یا کاتر یک تکه از کابل ناشناس را قطع کرده و دو انتهای آن را به طول تقریبی 2 سانتی‌متر لخت می‌کنیم. انداز‌ه‌ی کابل خیلی مهم نیست ولی با توجه به دقت اندازه‌گیری دستگاه ما، قطعه کابلی به درازی 30 تا 50 سانتی‌متر مناسب خواهد بود.

.

.

•  دستگاه LC– متر را روی حالت اندازه‌گیری ظرفیت خازنی قرار می‌دهیم و نمایشگر ال.سی.دی. آن را صفر می‌کنیم و ظرفیت خازنی بین مغزی و شیلد را، با وصل کردن یک انتهای کابل به دستگاه، اندازه می‌گیریم و عدد نقش بسته بر روی نمایشگر دستگاه را بر حسب پیکوفاراد یادداشت می‌کنیم. هنگام این اندازه‌گیری دو سر لخت شده‌ی سمت دیگر کابل نباید به یکدیگر اتصال داشته باشند.

.

.

.

•  سپس دستگاه را روی حالت اندازه‌گیری «سلف» (خودالقایی، اندوکتانس) قرار می‌دهیم و نمایشگر دستگاه را صفر می‌کنیم. در یک انتهای کابل، شیلد و مغزی را به هم متصل می‌کنیم. و سرهای شیلد و مغزی سمت دیگر کابل را به دستگاه می‌بندیم و مقدار  اندازه‌گیری شده را می‌خوانیم و آن را بر حسب میکروهانری یادداشت می‌کنیم.

.

.

• سپس با استفاده از فرمول:

.

.

مقدار امپدانس را به دست می‌آوریم.

نکته بسیار مهمی که نباید فراموش کرد این است که در فرمول بالا حتما باید ضرایب واحد‌های مقادیر سلف و خازن یکسان باشند. به عبارت دیگر، حتما هر دو، مثلاً بر حسب پیکوفاراد و پیکوهانری، یا میکروفاراد و میکروهانری و یا نانوفاراد و نانوهانری باشند. کسانی که با ریاضی میانه‌ی خوبی ندارند، می‌توانند فقط عدد ظرفیت سلفی L را که بر حسب میکروهانری یادداشت کرده‌اند در عدد یک میلیون ضرب کنند تا هر دو عددِ به دست آمده برای سلف و خازن بر حسب «پیکو» بشوند. سپس این دو عدد را بر هم تقسیم کرده و از حاصل تقسیم جذر بگیرند. مقدار به دست آمده بعد از جذر گرفتن، برابر است با امپدانس کابل نامعلوم.

.

.

در این روش با در نظر گرفتن خطای اندازه‌گیری در خودِ وسیله‌ی اندازه‌گیری، می‌توان امپدانس کابل را با دقت بهتر (کم‌تر) از 2 اهم معیّن کرد.

برای هر چه روشن‌تر شدن فرآیند محاسبه، مثالی را به شرح زیر می‌آوریم.

.

یک مثال محاسباتی

در اندازه‌گیری یک کابل ناشناس به ترتیب گفته شده در بالا، ظرفیت خازنی برابر با 37/2 پیکو فاراد و ظرفیت سلفی برابر با 0/1 میکروهانری خوانده شد. امپدانس کابل را حساب کنید.

.

.

.

منبع:

این نوشتار برگرفته از یک کلیپ آموزشی از یک رادیو آماتور خارجی است. کلیپ را می‌توانید در اینجا ببینید:

.

.

این کلیپ آموزشی را دوست عزیز رادیوآماتور، آقای محمد عظیمی (EP2LMA)، به من معرفی کرده بودند که از  بابت آن از ایشان تشکر می‌کنم.

.

.

نویسنده: سجاد گلچین پور

.

.

مطالب مرتبط:

مشخصات فنی و استاندارد کابل های هم محور (کواکسیال)

.

.

نشانی‌های سودمند:

فروشگاه جنرال الکترون کیت – مرکز تهیه و فروش قطعات و تجهیزات و کیت‌های رادیویی، اولین مرکز تهیه وتوزیع ملزومات رادیوآماتوری در ایران .
تهران خ جمهوری اسلامی، نرسیده به چهارراه استانبول، پاساژ معتمد، ط همکف، تلفن ۶۶۷۱۴۰۳۵ و ۶۶۷۱۹۴۱۳ و ۰۹۱۲۰۷۴۴۷۳۶
https://t.me/EQ2DL

.

.

.

از بازی «چراغ خاموش‌کنی» ناصرالدین‌شاه تا فرمان نوری رضاشاه

.

.

«یکی از بازی‌هایی که من خیلی دوست داشتم و مایل بودم در تمام شب‌ها که این بازی دایر است حضور داشته باشم، بازی‌ای بود که پدرم اختراع نمود و اسم آن بازی را «چراغ خاموش‌کنی» گذاشته بودند. چراغ گاز در اندرون صد عددی بود لیکن چراغ الکتریک تازه اختراع شده بود و تمام عمارات سلطنتی را چراغ الکتریک کشیده بودند. محل این بازی تالار ابیض بود و به واسطه وسعت مکان، آن نقطه را پدرم برای این کار انتخاب کرده بودند. در شبی که این بازی شروع می‌شد، از عصر به خانم‌ها خبر می‌دادند که امشب چراغ خاموش‌کنی است. زن‌های محترم و خانم‌های بزرگ اغلب حاضر نمی‌شدند چون برای خود یک وهن عظیمی می‌دانستند. لیکن سایرین حاضر و با کمال بشاشت این بازی را شروع می‌کردند. این بازی که آن‌قدر اهمیت داشت و همه دوست می‌داشتند، بازی کودکانه‌ای بود در ظاهر، در باطن پدر من مقصود عظیمی از این بازی داشت: اولا می‌خواست از داخله حرمسرا، کاملا مستحضر و مسبوق باشد دیگر اینکه می‌خواست بداند کدام خانم‌ها با هم دشمن و کدام دوست هستند و این بهترین وسایل برای فهم این کار بود. در اوایل که ابدا این خانم‌ها مطلب را نفهمیدند سهل است، در اواخر هم نفهمیدند مقصود چه بود. فقط با یک سطحی تماشا کرده، این را هم یک مثل اشتغالی خیالی تصور می‌کردند. این بازی عبارت بود از خاموش کردن چراغ. در تاریکی، حکم قطعی در آزادی داشته؛ همدیگر را ببوسند، کتک بزنند، گاز بگیرند، کور کنند، سر بشکنند، دست بشکنند، مختار بودند و تمام این خانم‌ها در اول شروع بازی، در میان تالار می‌نشستند؛ پدرم در روی صندلی پهلوی دکمه‌ چراغ می‌نشست همین‌طور که این‌ها مشغول صحبت بودند، چراغ را خاموش می‌کرد. یک مرتبه هرج و مرج غریبی ظاهر، صداهای فریاد استغاثه و فحش و ناسزا بلند، فغان برپا؛ هر کس مشغول کاری. اگر بااخلاق بود فورا به گوشه‌ای خزیده خود را در زیر نیمکت یا میز یا صندلی مخفی کرده جانی به سلامت می‌برد. اگر وحشی بود کتک می‌زد و کتک می‌خورد و البته می‌دانید در همه ‌جا اکثریت با اشخاص شریر است. پس در همین بین‌ها که صدای هیاهو شیون می‌کرد و تاریکی مطلق بر عظمت آن‌ها می‌افزود و یک محضر غریبی به حاضرین می‌نمود: مثل یکی از زاویه‌های جهنم که انسان منتظر هزاران خطر است، ناگهان چراغ روشن و هر کس به هر حالتی بود دیده می‌شد؛ اغلب لباس‌ها پاره‌پاره، گونه‌ها و صورت‌ها خون‌آلود، عریان و مکشوف‌العوره که از شدت کتک خوردن قطعه‌ بزرگ لباسشان فقط یک ربع متر بود؛ صورت‌ها موحش، موها پریشان، چشم‌ها سرخ و غضبناک. {…} و تعجب در این ا‌ست به محض روشن شدن چراغ، تمام مشغول خنده شده، دوباره این کار شروع می‌شد و پس از این که تقریباً دو ساعت این بازی امتداد داشت، بالاخره مجروحین مورد الطاف، و اشخاصی که لباس‌هاشان پاره و بی‌مصرف شده بود به اعطای پول سرافراز؛ مجلس ختم.»

این روایت را که یکی از دختران ناصرالدین‌شاه – تاج‌السلطنه – در کتاب خاطرات خود می‌نویسد، می‌توان نخستین بازتاب ماجرای برق در زندگی اجتماعی ایرانیان در پایتخت دانست؛ مظهری از تجدد که همچون دیگر مظاهر متجددانه، پس از سفرهای ناصرالدین‌شاه قاجار به فرنگ، ابتدا جای خود را در کاخ و دربار و سپس در کوی و برزن و خانه‌های مردم ساده شهر، باز کرد و نمادی بود از واکنش و استفاده عجیب و نامعقول از بسیاری از وسایل رفاه و راحتی زندگی که چنانچه مشهود است در این روایت جای خود را به استرس و رنج و البته تفتیش شاهانه سپرده است.

در دل این روایت افزون بر داده‌های اجتماعی زیست زنان حرمسراهای قجری و مشکلات بزرگ دربار که به فریبکاری‌ها و دشمن‌تراشی‌های درون خانوادگی بازمی‌گشت، قصه‌ی برق در ایران برجسته است؛ قصه‌ای که سال‌ها راهی به خانه‌های توده‌های مردم شهر پیدا نکرد، مردم در روزهایی که چراغ برق برای شاه مملکت و زنان حرمسرایش حکم یک اسباب‌بازی را داشت با لامپا‌ها و چراغ‌موشی‌ها و گاه شمع‌های نیم‌سوخته‌شان تاریکی مطبخ و اتاق‌های خانه را نور می‌پاشیدند و فراتر از آن خیابان‌های پایتخت از این روشنایی برق، محروم بود تا این که در بیستم خرداد ۱۳۱۷ خورشیدی، سال‌ها پس از بازی‌های کودکانه شاه و زنانش با کلید برق، خیابان‌های طهران قدیم برای اولین بار زیر نور کارخانه برق روشن شد و از ظلمات دهشتناک گذشته خود رها شد.

رضاشاه پهلوی با مشورت با آگاهان و مشاوران فنی خود دریافته بود که کارخانه کوچک برقی که امین‌الضرب سال‌ها پیش تاسیس کرده‌ است، پاسخگوی نیازهای مردم شهر نیست و در نتیجه در میدان ژاله، که در آن زمان در حومه شهر واقع بود، کارخانه دیگری ساخت که قدرت بیشتری نسبت به کارخانه برق امین‌الضرب داشته باشد. برق کارخانه امین‌الضرب ظاهرا برق کم‌جانی بود چنانکه به طنز و مطایبه درباره‌اش می‌گفتند که برای دیدن برق تهران باید کبریت کشید. اکنون رضاشاه که پس از سرنگون کردن قاجاریه به دنبال نامی درخشان‌تر از قجری‌ها برای خودش بود، پس از تصمیمات بزرگی که برای آرایش شهر و جاده‌ها و پوشش مردم گرفت، می‌خواست این تصمیمات زیر نوری رخشان‌تر به چشم آید، ضمن آن که این برق‌رسانی به خیابان‌ها و کوی و برزن خود شیوه‌ای از اعمال امنیت و نظارت بیش‌تر بر شهر بود که همانند حرمسرای شاه قجری در تاریکی احتمالا مجال و آزادی بیشتری برای زدوخورد و دزدی و اجحاف به شهروندان و بناهای نوظهور حکومتی را داشت.

اما ابتدا به قصه کارخانه برق امین‌الضرب بپردازیم که زمینه‌ساز بازی شاه قاجار در حرمسرایش بود. مشوق امین‌الضرب برای دل سپردن به ماجرای برق، همان شاه بازیگوش قاجار بود که در سیر و گشتش در فرنگ، هوس کرد که یک مولد کوچک برق را که هشت لامپ روشنایی را روشن می‌کرد، با خودش به ایران و کاخ گلستان بیاورد و در نتیجه مقدمات این کار را به امین‌الضرب سپرد. هرچند که اسناد و داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که پیش از امین‌الضرب، یک کارگزار فرانسوی محبوب دربار، به نام مسیو بواتال، کارخانه برق کوچکی در خیابان باب‌همایون تاسیس و ناصرالدین‌شاه قاجار آن را با روشن کردن چراغی افتتاح کرده بود اما به دلیل برخی کارشکنی‌ها به سرانجام مطلوبی نرسیده بود. 

.

.

کار امین‌الضرب هم برای تاسیس کارخانه برق در طهران، کاری بود طلسم شده که حیات ناصرالدین‌شاه بدان قد نداد و به دوره مظفر‌الدین‌شاه رسید و ادامه‌اش بر دوش پسر امین‌الضرب افتاد. جعفر شهری در کتاب خود – گوشه‌ای از تاریخ اجتماعی طهران قدیم – درباره کارخانه برق امین‌الضرب می‌نویسد: «داستان خرید کارخانه برق حاج امین‌الضرب به این صورت بر سر زبان‌ها بود که حاجی امین‌الضرب که اصفهانی زیرک و تاجر سرمایه‌داری بود و جز ملتزمین رکاب با مظفرالدین‌شاه به روسیه رفت. روزی در خیابان قدم می‌زد، چشمش به کارخانه مزبور (یک کارخانه برق) افتاد که مشغول کار است. او که تا آن زمان چنین چیزی ندیده بود محو تماشا شد. چون مدت اقامتش در جلوی کارخانه به طول انجامید، دربان برای رد کردنش جلو آمد و گفت مگر خیال خریدنش را دارید که این‌طور نگاهش می‌کنید؟ حاج امین‌الضرب جواب داد بله، البته به شرطی که ارزان بدهند و درست حساب بکنند که در همین میان هم صاحب کارخانه رسید و از جریان باخبر شد و چون وضع جلنبری او را در آن قبای وصله‌دار و عمامه شیرشکری ژولیده و نابسامان که عادت همیشگی‌اش بود ملاحظه کرد وادار شد که او را دست بیندازد و بگوید قیمتش پانصد تومان است و حاج امین‌الضرب هم خواست که قولنامه‌اش کند و پولش را هم حواله یکی از تجار معتبر آنجا کرد. شوخی شوخی کار به جدی رسید و کارخانه را تصاحب کرد.»

این قصه البته به لحاظ تاریخی کاملا قابل تائید نیست چون امین‌الضرب در زمان ناصرالدین‌شاه می‌زیست و پسرش در زمان مظفرالدین‌شاه که بر خلاف پدرش که عادت به پوشیدن قبای ژنده داشت، ظاهری معقول و آراسته داشته است و با این حساب به نظر می‌رسد در این افسانه جای پدر و پسر کارگزار برق تاریخ با پدر و پسر شاه ایران عوض شده است و احتمالا در متن روایت هم دست برده شده است. اما از صحت‌وسقم تاریخی و یا اساساً افسانه‌وار بودن این روایت که بگذریم، آنچه مهم است این که امین‌الضرب و اخلافش در زمان رضاشاه برق و روشنایی را زمینه و وسیله مهمی برای دیدن تغییرات ظاهری سبک زندگی در سرزمینی می‌دانستند که نه در عمق و تفکر که در ظاهر و ابزار‌آلات داشت از بافتی سنتی به سوی بافتی مدرن گذر می‌کرد.

هنوز مدت زیادی از بازگشت امین‌الضرب و مظفرالدین شاه از روسیه به ایران نگذشته بود که کارخانه برق حاج امین‌الضرب در ایران ساخته شد و به راه افتاد و خیابان‌های لاله‌زار، سعدی، شاه‌آباد و چراغ برق را روشن کرد. مردم زیادی برای تماشای روشنایی به این خیابان‌ها آمده بودند اما در بین آنها عده‌ای معتقد بودند که این روشنایی قسمتی از (قدرت شیطان) است. بنابراین شروع به قطع سیم‌ها و شکستن لامپ‌ها کردند و اندک رغبتی برای استفاده از آن نشان نمی‌دادند.
همچنین اکثر رجال و وزرا به برق حاج امین‌الضرب، روی خوش نشان ندادند و معتقد بودند که به صنعت فرنگ نمی‌توان اعتماد کرد و احتمال این را می‌دادند که ناگهان خاموش شود به همین خاطر تا مدت‌ها نیز از چراغ‌های زنبوری خود برای روشنایی شب استفاده می‌کردند. 

پس از چندی، امین‌الضرب با شیوه‌ای زیبا، شروع به مبارزه این عقاید کرد. او به مناسبت جشن میلاد امام زمان(عج) تمام خیابان‌های امیریه را مزین به لامپ‌های رنگارنگ کرد و با این کار، مردم را بار دیگر شگفت‌زده کرد و این آغاز تغییر عقیده مردم و رجال و وزرا بود. از این پس آن‌ها این ابتکار امین‌الضرب را به خانه‌های خود بردند و به تدریج برق، جای چراغ‌های زنبوری و وسایل روشنایی اولیه را گرفت.

کارخانه برق از عصر، شروع به کار می‌کرد تا آخر شب. البته این صنعت نیز مانند سایر صنایع وارداتی به ایران، ابتدا مختص دربار، رجال و سرمایه‌داران بود، ولی کم‌کم به صورت عمومی درآمد و خانه‌ها و خیابان‌ها را روشن کرد.

این کارخانه در زمان خود، تبدیل به کارخانه‌ای معتبر شد. موتور این کارخانه، به وسیله نفت کار می‌کرد و برق 110 ولت، تولید می‌کرد. موتور تک سیلندری داشت که برای خنک کردن آن، آب در اطرافش گردش داشت. این کارخانه، فاقد دستگاه تقویتی بود که برق را به طور یکنواخت و یکسان توزیع و تنظیم کند، بنابراین برق اطراف کارخانه، تا حدی قوی بود که با چشم نمی‌شد به آن خیره شد ولی هرچه به فاصله آن از کارخانه اضافه می‌شد، نور آن نیز ضعیف‌تر می‌شد.

.

رقابت بر سر تصاحب برق

در آن زمان رقابت شدیدی بین مردم، برای استفاده از برق شکل گرفت. تا جایی که مردم بیماری سل و ارتباط آن با دود چراغ‌های نفتی و روغن‌سوز را بهانه‌ای برای بردن برق به خانه‌های خود قرار می‌دادند. مصارف اولیه برق تنها به چند ساعت از شب محدود می‌شد. مولدهای اولیه نیز با هیزم، زغال‌سنگ و چوب کار می‌کردند ولی بعدها جای خود را به مولدهای دیزلی دادند. به دنبال وارد شدن برق به ایران و جا افتادن این صنعت بین مردم، در سال 1284، اداره‌ای در شهرداری تهران به نام «اداره روشنایی معابر» تاسیس شد. این اداره بعدها به «بنگاه برق» تغییرنام داد، ولی همچنان زیرنظر شهرداری بود.

پس از این‌که برق به طور کامل در میان مردم جا افتاد و عقیده‌های کهنه، جای خود را به رضایت از نور داد، بنگاه برق، فردی را به عنوان مامور دریافت پول مصرف برق بر اساس تعداد لامپ‌ها (شعله‌شمار) قرار داد که به او «تحصیلدار» می‌گفتند. تحصیلدار، بدون آن که کنتور و یا چیزی شبیه آن در کار باشد، هر شب آمده و بر اساس تعداد لامپ‌ها از صاحبان آنها پول می‌گرفت. در آن زمان لامپ‌هایی که معمول بود، لامپ‌های چهل واتی، لامپ‌های 75 واتی و لامپ‌های صد واتی بود. البته در آن زمان به واحد «وات»، «شمع» می‌گفتند. قیمت مصرف لامپ‌های چهل شمعی چهار شاهی و مصرف لامپ‌های 75 شمعی و صد شمعی به ترتیب هفت شاهی و ده شاهی بود.

بعضی کسبه، برای پرداختن نکردن این مبلغ، ترفندهایی به کار می‌بردند. اول شب لامپ کم‌وات زده و پس از رفتن تحصیلدار، لامپ پروات می‌بستند، یا این‌که ابتدا یکی، دو لامپ وصل می‌کردند و پس از رفتن تحصیلدار، سه، چهار لامپ دیگر اضافه می‌کردند. عده‌ای نیز دکان و مغازه خود را هنگام آمدن تحصیلدار می‌بستند و پس از رفتن او، دوباره آن را باز می‌کردند و به این طریق از پرداخت مبلغ مصرف لامپ، شانه خالی می‌کردند.

روایت شده است که رضاشاه درباره اقبال مردم از برق در تردید بود. در واقع او می‌دانست که بسیاری از تجددخواهی‌های حکومت او از سوی مردم با مقاومتی منفی روبرو می‌شود و خواست مشترکی در این زمینه میان مردم و حکومت نمی‌توان متصور شد. در نتیجه تصمیم گرفت قانونی از تصویب مجلس بگذراند که طی آن مغازه‌داران خیابان‌ها را وادار کند که بهای برق مصرفی معابر عمومی را بپردازند تا کارخانه بر اثر ضررهای احتمالی تعطیل نشود. اما داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که مردم تهران، بر خلاف بسیاری از علایق و تصمیمات حکومت وقت، از برق و روشنایی به خوبی استقبال کردند به طوری که پس از مدتی کارخانه مزبور دیگر جوابگوی نیازهای شهر نبود و بر شمار کارخانه‌های برق در پایتخت و دیگر شهرها افزوده شد و بنا بر گزارش کتاب‌هایی همچون «اسنادی از اتحادیه‌های کارگری»، بعدها بسیاری از اعتصابات کارگری با کارگرانی آغاز می‌شد که در همین کارخانه‌های کوچک و بزرگ برق در شهرها مشغول به کار بودند.

.

.

منابع:

سایت تاریخ ایرانی

نویسنده: نسیم خلیلی

سایت صبا، پایگاه اطلاع‌رسانی صنایع آب، برق، نفت و انرژی

.

.

مطالب مرتبط:

تاریخچه ورود برق به ایران

موزه صنعت برق ایران

چه کسی وجود برق را کشف کرد؟

موزه ملی صنعت برق ایران

.

.

با بروز تغییرات آب و هوایی، آگاهی دادن به مردم در مورد خطر صاعقه و برق زدگی روز به روز ضرورت بیش‌تری پیدا می‌کند

.

.

دیشب بار دیگر هوای تهران توفانی شد و رگبار باران و باد با رعد و برق‎های شدید و متعدد همراه شد.

صاعقه در تهران امسال، برخلاف سال پیش که به خیر گذشت، موجب تلفات انسانی شد. بر اساس گزارش سازمان اورژانس کشور بر اثر برخورد صاعقه با دو شهروند تهرانی، یک نفر از آنها در دم جان خود را از دست داد.

مجتبی خالدی سخنگوی سازمان اورژانس کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس، گفت: “امروز، جمعه، ساعت 16:30 در پی رعد و برق در کوی فراز در منطقه‌ی سعادت‌آباد تهران یک نفر کشته و یک نفر زخمی شد.”

وی افزود: “پس از برخورد صاعقه با این افراد، فوری یک دستگاه آمبولانس اورژانس به محل حادثه اعزام گردید و پس از بررسی‌های اولیه توسط نیروهای اورژانس متأسفانه مشخص شد که رعد و برق جان یک جوان 25 ساله را در دم گرفته و یک نفر نیز بر اثر این حادثه مصدوم شده که به مرکز درمانی اعزام شد.”

افرادی توانستند از لحظه‌ی برخورد آذرخش به آنتن نصب شده بر فراز برج میلاد تهران فیلم بگیرند. یک نمونه از چنین فیلمی را در اینجا ببینید:

.

.

با بروز تغییرات آب و هوایی که هر سال به شکلی خودنمایی می‎کند و امسال با آذرخش‌های پرقدرت همراه بود، آموختنِ بیش‌تر در مورد این پدیده‌ی جوّی و آگاهی‌دادن به مردم در مورد خطرات برق‌زدگی و کارهایی که در هنگام توفان باید (و نباید) کرد، بیش از پیش ضرورت پیدا ‌کرده است.

.

توصیه‌های ایمنی به شهروندان هنگام صاعقه
هنگام رعد و برق در مکان‌های مرتفع قرار نگیرید. از درختان، تپه‌ها، بند رخت، سیم‌های برق هوایی، لوله‌های فلزی و آب دور شوید.
به اشیای فلزی از قبیل دوچرخه، نرده‌های آهنی، قلاب ماهی‌گیری، لوازم فلزی خانه و واگن‌های راه‌آهن دست نزنید.
اگر در فضای باز گرفتار رعد و برق شدید، زانو و پاهای خود را نزدیک یکدیگر قرار داده، آن‌ها را در شکم خود جمع و سر خود را خم کنید (خودتان را گلوله کنید).

.

.
اگر در حال شنا کردن در آب استخر یا رودخانه یا سوار بر روی قایق یا شناور هستید، فوری از آب / از شناور بیرون بیایید.
ایستادن زیر درخت یا روی تپه هنگام صاعقه بدترین خطا است.
هنگام صاعقه به داخل ساختمان یا ایستگاه ترن زیر زمینی بروید.
در صورتی که در اتومبیل هستید، در محل مطمئن توقف کنید و موتور را خاموش کنید و آنتن ماشین را پایین بکشید.
در هنگام رعد و برق از تجمع در یک نقطه خودداری کنید.
از لبه‌ی صخره‌ها و بلندی قله‌ها فاصله بگیرید و به ارتفاعات پایین‌دست فرود آیید.
به غارهای عمیق پناه ببرید، غارهای کم‌عمق می‌توانند خطرناک باشند.

تداوم آذرخش در تهران
در کلیپ کوتاه زیر، برخورد صاعقه به برج میلاد در شب 19 خرداد 1400 ثبت شده است.

.

.

.

مطالب مرتبط:

آذرخش در هوای توفانی پریشب تهران

فیلم برخورد صاعقه با برج میلاد در تاریخ 5 اردیبهشت 1396

ارت مخابراتی

.

.

آخرین ویرایش:

چهارم آبان 1398: افزودن یک پاراگراف به متن
نوزدهم خرداد 1400: افزودن فیلم برخورد آذرخش به برج میلاد

.

.

منبع:

صاعقه در سعادت‌آباد تهران جان یک شهروند را گرفت

خبرگزاری فارس

.

.

شرکت «تسلا» با عمل به وعده خود توانست در مدت زمانی کم‌تر از ۱۰۰ روز بزرگ‌ترین باتری لیتیومی دنیا را در جنوب استرالیا آماده‌ی بهره‌برداری کند

.

.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از «دیجیتال ترندز»، باتری‌های لیتیومی امروزه به طور گسترده در گوشی‌ها، لپ‌تاپ‌ها و دوربین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما استفاده از باتری‌های لیتیومی غول‌پیکر و دارای ظرفیت بالا به منظور تامین برق هزاران خانوار امری تازه است.
این باتری جدید که به طور آزمایشی برق مورد نیاز چندین خانوار را در جنوب استرالیا تامین می‌کند باعث صرفه‌جویی حیرت‌آور ۹۰‌درصدی در هزینه‌های پرداختی برق این خانوارها شده است.
نام رسمی این باتری غول‌پیکر Hornsdale Power Reserve است و شرکتی به نام «نئوئن» کنترل و مدیریت آن را بر عهده دارد. الون ماسک در نوامبر سال گذشته قول داده بود تا در مدتی کمتر از ۱۰۰ روز این باتری غول‌پیکر لیتیومی را آماده‌ی استفاده کند.

.

.
وی تا بدان حد از توانایی خود برای عمل به وعده‌اش مطمئن بود که تضمین کرد اگر نتواند ظرف مدت اعلان‌شده باتری یادشده را تحویل دهد، ۵۰ میلیون دلار قبض برق کل منطقه را خواهد پرداخت کرده و بعد از تکمیل باتری یادشده آن را به رایگان در اختیار مقامات محلی قرار می‌دهد.
این باتری که حدود یک هفته زودتر از سررسید اعلامی آماده‌ی بهره‌برداری شد ۱۰۰ مگاوات‌ساعت ظرفیت دارد و برای تولید برق به تعداد زیادی توربین بادی مرتبط است.

.

.

منبع:

خبرگزاری مهر

.

.

نگرانی جدی آمریکا پس از خروج از برجام: هکرهای ایرانی بی سر و صدا فعالیت‌هایی را کلید زده‌اند؛ نگرانی در مورد هک ایمیل دیپلمات‌های متحدان آمریکا؛ تحرکات آینده این هکرها به رفتارهای آتی اتحادیه اروپا در قبال برجام بستگی دارد

.

.

بنا به گزارش نشریه نیویورک تایمز، ژنرال الکساندر، که اکنون به عنوان مدیر اجرایی «IronNet» کار می‌کند، هشدار داد که اگر چه ایالات متحده دارای برخی از پیچیده‌ترین قابلیت‌های سایبری تهاجمی در جهان است، اما این کشور در هنگام بازی دفاعی چندان قوی عمل نمی‌کند.

نیویورک تایمز نوشت: ایالات متحده نگران است که در غیاب توافق هسته‌ای ایران مورد هجوم حمله انتقامی سایبری از سوی تهران قرار گیرد. این موضوعی است که بیش از هر چیز بر اساس توانایی هکرهای ایرانی مطرح می‌شود.

این روزنامه در ادامه آورده است: برخی از مقامات سایبری ایالات متحده نگرانند که در غیاب برجام، ایران حملاتی هدف‌دار در حوزه سایبری را علیه ایالات متحده به جریان بیندازد. 

تحلیل‌گران واحد جنگ‌افزار سایبری پنتاگون در حال نظارت بر ترافیک اینترنت ایران هستند. شش هزار مایل دورتر نیز، واحد اطلاعات سایبری اسراییل در حال بررسی گزینه‌های احتمالی فعالیت ایران در شبکه‌های کامپیوتری و یا نفوذ این کشور در شبکه‌های امنیتی این کشور است. 

کارشناسان امنیت دولتی و خصوصی در ایالات متحده و اسراییل نگران هستند که تصمیم رییس جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، برای خروج از معاهده‌ی هسته ای ایران در هفته‌ی جاری منجر به افزایش حملات سایبری تلافی‌جویانه از ایران شود.

محققان شرکت امنیتی «CrowdStrike» از 24 ساعت پس از اعلام رسمی خروج ترامپ از معامله‌ی هسته‌ای با ایران، به کاربران هشدار داده‌اند که برخی تحرکات را در فعالیت‌های سایبری ایران رصد  کرده‌اند. 

آن‌ها نگرانند که شاید هکرهای ایرانی اقدام به ارسال نامه‌های حاوی بدافزار به دیپلمات‌هایی کنند که که در ادارات امور خارجه متحدان ایالات متحده کار می‌کنند.

گروهی از محققان امنیتی نیز مدعی هستند که احتمالاً هکرهای ایرانی در تلاش برای جمع‌آوری اطلاعات هستند، اقدامی بی سر و صدا که می‌تواند به نوعی به رفتارهای آتی اتحادیه اروپا در قبال برجام نیز وابستگی داشته باشد.

هکرهای ایرانی طی سال‌های اخیر نشان داده‌اند که آن‌ها یک زرادخانه فزاینده (متشکل از دانش و علم) از سلاح‌های دیجیتالی دارند. اما از زمانی که قرارداد هسته‌ای امضا شد، یک ساحل امن در برابر دانش هکرهای ایرانی ایجاد شد. 

در حال حاضر کارشناسان امنیت سایبری معتقدند لیست هدف هکرهای ایرانی پس از لغو  برجام می‌تواند به سرعت گسترش یابد. فهرستی که حتی شامل کسب و کارهای زیرساختی در ایالات متحده نیز می‌شود. این نگرانی‌ها از روز پنج‌شنبه و پس از آن افزایش یافت که جت‌های جنگنده اسراییل روی اهداف نظامی ایران در سوریه عملیات نظامی ترتیب دادند.

جیمز ای. لوییس، یکی از مقامات سابق دولت ایالات متحده و کارشناس امنیت سایبری در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌الملل در واشنگتن، گفت: “تا امروز ایران محدود شده بود ، چرا که مقامات دولتی برای پیش‌گیری از شکست توافق هیچ حرکت خاصی انجام نمی‌دادند، اما اکنون و با فروپاشی معامله، آن‌ها ناگزیر خواهند پرسید: «چه چیزی را از دست می‌دهیم؟»”

به گفته نیویورک تایمز افزون بر این اظهار نظر، بالغ بر 10 نفر از مقامات اطلاعاتی فعلی و پیشین آمریکا و اسرییل و پیمانکاران امنیتی خصوصی این کشورها با نیویورک تایمز تماس گرفته و در این خصوص ابراز نگرانی کرده‌اند.

ژنرال کیت الکساندر، مدیر سابق آژانس امنیت ملی ایالات متحده، طی مصاحبه‌ای در روز جمعه گفت: “با در نظر گرفتن مساله‌ی هسته‌ای، کشور ما و متحدان ما باید برای آنچه که در گذشته شاهد آن بودیم آماده شویم.”

کارشناسان امنیتی ایالات متحده معتقدند که حمله به کمپانی «Sadara Chemical»، یک شرکت مشترک  بین آرامکو عربستان و «Dow Chemical» ، کار هکرهای ایرانی بود. 

این کارشناسان مدعی هستند که در طول سال‌های اخیر، هکرهای ایرانی از سوی دولت حمایت شده‌اند و این نشان می‌دهد که 2 طرف (ایران و ایالات متحده) از مهارت کافی برای ترتیب دادن حملات سایبری برخوردارند. 

بر اساس این فرضیه، پس از این که ایالات متحده تحریم‌های اقتصادی علیه تهران را در سال 2012 تشدید کرد، هکرهای ایرانی حمایت شده از سوی دولت این کشور، تقریبا هر بانک بزرگ آمریکایی را مورد حمله‌های شدید قرار دادند که در نتیجه این حملات، صدها هزار مشتری را از دسترسی به حساب‌های بانکی خود منع کردند.

این حملات، در حدود 46 بانک آمریکایی را شامل می‌شد و دادگاه فدرال ایالات متحده نیز در سال 2016 پرونده‌ای مفصل علیه هکرهای ایرانی تنظیم کرد.

از سوی دیگر ، برخی منابع اطلاعاتی نیز معتقدند، هکرهای ایرانی  در پی حمله دیجیتالی به شرکت ساندز لاس وگاس در سال 2014 بودند .  

محققان امنیتی معتقدند که “حملات تلافی‌جویانه” می‌تواند با هدف جلب نظرات عمومی ترتیب داده شوند.  در واقع طی 3 سال برقراری برجام در ایران، حملات مخرب سایبری هکرهای این کشور بر علیه ایالات متحده نیز عملا خنثی شده بود.

اما اکنون و پس از لغو توافق هسته‌ای احتمال درگیری فناورانه بین ایران، آمریکا و حتی اسراییل تقویت شده است.

همان طور که اشاره شد در سال 2016 اتهاماتی علیه برخی هکرهای ایرانی مطرح شد اما این افراد دستگیر نشدند. برخی از مقامات معتقدند که تشدید فشار بر ایران به ویژه در حوزه انرژی می‌تواند منجر به تشدید حملات سایبری ایران علیه ایالات متحده شود.  

ژنرال الکساندر، که اکنون به عنوان مدیر اجرایی «IronNet» کار می‌کند هشدار داد که اگر چه ایالات متحده دارای برخی از پیچیده‌ترین قابلیت‌های سایبری تهاجمی در جهان است، اما این کشور در هنگام بازی دفاعی چندان قوی عمل نمی‌کند.

.

.

مترجم:

رویا پاک‌سرشت

.

.

منبع:

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir)

.

.

برای بزرگداشت یاد و خاطره‌ی دانشمند انسان‌دوست و عدالت‌جو «استیون هاوکینگ»

.

.

گفتنی‌ها در مورد خصایل انسان‌دوستانه و مترقی استیون هاوکینگ، فیزیک‌دان برجسته‌ی بریتانیایی، بسیار است و در دو هفته‌ای که از درگذشت او می‌گذرد در بسیاری از رسانه‌ها به زندگی‌نامه و خصوصیات اخلاقی و اجتماعی او پرداخته شده است. از میان فعالیت‌های اجتماعی هاوکینگ می‌توان از پیوستن او به جنبش ضدجنگ در بحبوحه‌ی بمباران مردم ویتنام توسط ارتش آمریکا، شرکت در کمپین تحریم علمی اسراییل، و اعلان خواسته‌اش برای پایان دادن به جنگ سوریه در سال 2014 نام برد.

در اینجا، اما، ویدیوی کوتاهی را از او می‌بینیم که در آن آرزو می‌کند بار دیگر ایران را ببیند:

.

روزی که استیون هاوکینگ فارسی حرف زد

.

این فیلم به صورت آماتوری در جشنی که «دکتر کامران وفا» به افتخار استیون هاوکینگ ترتیب داده بودند، گرفته شده، و مهمانان حاضر در این مراسم به خاطر بیان کلماتی به زبان پارسی توسط استیون هاوکینگ غافل‌گیر می‌شوند.

امروز، 31 مارس 2018، پیکر استیون هاوکینگ به خاک سپرده شد.

.

.

منبع: یوتیوب

.

.

مطالب مرتبط: مِهبانگ

.

.

.